Presidenti amerikan Donald Trump përfundoi të premten një mbledhje rreth dyorëshe në Shtëpinë e Bardhë pa marrë një vendim përfundimtar nëse do të miratojë një marrëveshje të re me Iranin, tha një zyrtar i lartë i administratës për New York Times, ndërsa Uashingtoni beson se një marrëveshje për zgjatjen e armëpushimit të brishtë është afër.
Zyrtari, i cili foli në kushte anonimiteti, tha se disa çështje mbeten të pazgjidhura, përfshirë mundësinë e ngrirjes së fondeve iraniane.
Trump kishte thënë më herët se do të takohej me këshilltarët e tij për të marrë një “vendim përfundimtar” mbi një marrëveshje të propozuar që do të zgjaste armëpushimin me 60 ditë dhe do të hapte negociata të reja mbi programin bërthamor të Teheranit. Memorandumi i mirëkuptimit që po përgatitet ende kërkon miratimin e Trump dhe të udhëheqjes më të lartë të Iranit.
Presidenti tha se çdo marrëveshje do të kërkonte që Irani të zotërohej se nuk do të zhvillonte kurrë armë bërthamore, të rihapte Ngushticën e Hormuzit për trafik të lirë, të hiqte minat detare të mbetura dhe të lejonte Shtetet e Bashkuara, në koordinim me Iranin dhe Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, të largonin dhe shkatërronin uraniumin e pasuruar në nivele të larta.
“Irani duhet të pranojë se nuk do të ketë kurrë një armë bërthamore. Ngushtica e Hormuzit duhet të hapet menjëherë, pa tarifa, për trafik të pakufizuar në të dy drejtimet,” shkroi Trump në Truth Social.
Ai shtoi se bllokada detare e SHBA ndaj Iranit do të hiqej, por se nuk do të shkëmbeheshin para “deri në njoftim të mëtejshëm”.
Zëvendëspresidenti JD Vance tha të enjten në mbrëmje se kishte një marrëveshje paraprake, por mbetej e paqartë nëse Trump do ta miratonte.
“Është e vështirë të thuash saktësisht kur apo nëse presidenti do ta nënshkruajë,” tha Vance. “Po diskutojmë disa detaje të formulimit.”
Irani nuk ka konfirmuar një marrëveshje përfundimtare dhe ka kundërshtuar pjesë kyçe të deklaratës së Trump. Një burim i lartë iranian për Reuters tha se është arritur një mirëkuptim politik për luftën, por ende nuk është finalizuar.
Agjencia gjysmëzyrtare iraniane Fars, duke cituar burime, tha se deklaratat e Trump përmbajnë një “përzierje të së vërtetës dhe të pavërtetës” dhe i quajti ato një “përpjekje për të paraqitur një fitore të fabrikuar”. Sipas Fars, Hormuzi do të rihapet vetëm pasi SHBA të heqë bllokadën ndaj anijeve iraniane dhe sipas marrëveshjeve të përcaktuara nga Teherani. Agjencia gjithashtu tha se memorandumi nuk përfshin shkatërrimin e materialit bërthamor iranian, ndërsa pretendoi se ka marrëveshje për lirimin e 12 miliardë dollarëve asete të ngrira iraniane.
Tasnim, një tjetër media e lidhur me regjimin iranian, tha se deklaratat e Trump duhet të trajtohen me skepticizëm dhe pasqyrojnë, sipas saj, modelin e zakonshëm të deklaratave të njëanshme. Ajo shtoi se heqja e bllokadës amerikane, nëse zbatohet, do të shihej nga Teherani si fund i një shkeljeje të armëpushimit.
Al-Araby Al-Jadeed, duke cituar një burim iranian, raportoi se mbeten mosmarrëveshje në disa pika. Burimi tha se ka mirëkuptim të gjerë për Hormuzin dhe Libanin, por e quajti pretendimin e Trump për heqjen e uraniumit të pasuruar “dëshirë e pambështetur”.
Zyrtari iranian Mohsen Rezaei akuzoi Trump dhe Netanyahu se kërkojnë rrëzimin e Iranit për të imponuar një rend të ri rajonal. Ai tha se Irani do ta detyrojë SHBA të heqë bllokadën detare, përmes negociatave ose veprimeve direkte, dhe paralajmëroi se nëse bllokada vazhdon përtej një pike të caktuar, Irani do të sulmojë dhe “do ta thyejë atë”.
Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi, në një bisedë me homologun e tij omanez, tha se arritja e një marrëveshjeje përfundimtare varet nga ndryshimi i qasjes së Uashingtonit. Ai kritikoi atë që e quajti kërkesa të tepruara amerikane dhe ndryshime të vazhdueshme të pozicioneve.
Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio u takua gjithashtu të premten me ministrin e Jashtëm të Pakistanit Ishaq Dar, vendi i të cilit është shfaqur si ndërmjetës kyç në bisedime, shkruan Ynet.
Përpjekja diplomatike vjen ndërsa armëpushimi mbetet i brishtë dhe lundrimi përmes Ngushticës së Hormuzit, një rrugë kritike për furnizimet globale me naftë dhe gaz, ende nuk është kthyer në normalitet.
