Më shumë se dymbëdhjetë vende deklaruan të premten se ishin të gatshme t’i bashkoheshin një misioni ndërkombëtar për të mbrojtur lundrimin në Ngushticën e Hormuzit kur kushtet ta lejojnë, tha Britania, pikërisht në momentin kur presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha se nuk kishte nevojë për ndihmën e aleatëve.
Rreth 50 vende nga Evropa, Azia dhe Lindja e Mesme iu bashkuan një videokonference të kryesuar nga Franca dhe Britania, e cila pasoi planifikimin fillestar ushtarak dhe synonte t’i dërgonte një sinjal Uashingtonit.
Irani, i cili tha të premten se ishte i gatshëm të hapte ngushticën, e ka mbyllur atë kryesisht për anijet e tjera përveç të tijave që nga fillimi i sulmeve ajrore SHBA-Izrael kundër tij më 28 shkurt. Të hënën, Uashingtoni vendosi një bllokadë për anijet që hyjnë ose dalin nga portet iraniane.
Trump u ka bërë thirrje vendeve të tjera që të ndihmojnë në zbatimin e bllokadës dhe ka kritikuar aleatët e NATO-s që nuk e kanë bërë këtë, por sapo përfunduan bisedimet e Parisit, Trump tha se i kishte thënë NATO-s të qëndronte larg.
Britania, Franca dhe të tjerët thonë se bashkimi me bllokadën do të ishte i barabartë me hyrjen në luftë, por se ata do të ishin të gatshëm të ndihmonin në mbajtjen e ngushticës së hapur sapo të kishte një armëpushim të qëndrueshëm ose pas përfundimit të konfliktit.
Presidenti francez Emmanuel Macron tha se takimi i kishte lejuar ata të dërgonin një mesazh të bashkuar për të kërkuar rihapjen e menjëhershme dhe të pakushtëzuar të ngushticës, përmes së cilës zakonisht kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit të lëngshëm natyror në botë, si dhe rivendosjen e kalimit të lirë.
“Ne të gjithë kundërshtojmë çdo kufizim, çdo gjë që do të përbënte, në fakt, një përpjekje për të privatizuar ngushticën, dhe natyrisht çdo sistem taksash.” u tha Macron gazetarëve.
Ai tha se një pjesë e mjeteve detare franceze të dislokuara aktualisht në Mesdheun Lindor dhe Detin e Kuq mund të përdoren për misionin.
“Ne do ta çojmë këtë përpara me një konferencë të planit ushtarak në Londër javën e ardhshme, ku do të njoftojmë më shumë detaje mbi përbërjen e misionit, dhe mbi dymbëdhjetë vende kanë ofruar tashmë të kontribuojnë me mjete,” tha kryeministri britanik Keir Starmer.
Nisma që po diskutohet nuk përfshinte, tani për tani, Shtetet e Bashkuara ose Iranin, megjithëse diplomatët evropianë thanë se çdo mision realist përfundimisht do të duhej të koordinohej me të dyja palët.
Kancelari gjerman Friedrich Merz tha se vendi i tij ishte i përgatitur të kontribuonte në mision, duke shtuar se kontributi nga SHBA do të ishte gjithashtu i “dëshirueshëm” dhe se ai nuk dëshironte që kjo çështje të bëhej një “test stresi” për marrëdhëniet transatlantike.
Disa diplomatë thanë se misioni mund të mos konkretizohej kurrë nëse situata në Ngushticën e Hormuzit do t’i kthehej normalitetit.
Të tjerë thanë se kompanitë e transportit detar dhe siguruesit mund të kërkonin një dislokim të tillë gjatë një faze tranzitore për të ofruar siguri, shkruan Reuters.
“Kjo mund të përfshijë shkëmbimin e inteligjencës, aftësitë për pastrimin e minave, shoqërimin ushtarak, procedurat e informacionit me vendet fqinje e më shumë,” tha një zyrtar i lartë francez.
“Objektivi është i qartë dhe burimet e dislokuara do të varen natyrisht nga situata.”
