Avionët luftarakë sauditë bombarduan objektiva të lidhura me milicitë shiite të mbështetura nga Teherani në Iraku gjatë luftës me Iranin, ndërsa sulme hakmarrëse u ndërmorën gjithashtu nga Kuvajti drejt Irakut, thanë disa burime të njohura me çështjen.
Sulmet janë pjesë e një modeli më të gjerë reagimesh ushtarake në Gjirin Persik që mbetën kryesisht të fshehura gjatë konfliktit, i cili nisi me sulmet amerikano-izraelite ndaj Iranit dhe u përhap në Lindjen e Mesme.
Për këtë raport, Reuters foli me tre zyrtarë irakianë të sigurisë dhe ushtrisë, një zyrtar perëndimor dhe dy persona të informuar për çështjen, njëri prej tyre në SHBA.
Sulmet saudite u kryen nga avionë luftarakë të forcave ajrore saudite kundër objektivave të milicive të lidhura me Iranin pranë kufirit verior të mbretërisë me Irakun, thanë një zyrtar perëndimor dhe personi i informuar për çështjen. Zyrtari perëndimor tha se disa nga sulmet ndodhën rreth kohës së armëpushimit SHBA-Iran më 7 prill.
Sipas burimeve, ato kishin në shënjestër pozicionet nga ku ishin nisur sulme me dronë dhe raketa kundër Arabisë Saudite dhe shteteve të tjera të Gjirit.
Duke cituar vlerësime ushtarake, burimet irakiane thanë se sulme me raketa u lëshuan në të paktën dy raste nga territori kuvajtian drejt Irakut. Një seri sulmesh goditi pozicionet e milicive në jug të Irakut në prill, duke vrarë disa luftëtarë dhe duke shkatërruar një objekt të përdorur nga milicia e mbështetur nga Irani Kataib Hezbollah për komunikime dhe operacione me dronë, thanë ata.
Reuters nuk mundi të përcaktojë nëse raketat nga Kuvajti u lëshuan nga forcat e armatosura kuvajtiane apo ushtria amerikane, e cila ka një prani të madhe atje. Ushtria amerikane nuk pranoi të komentonte. Ministria kuvajtiane e Informacionit dhe qeveria irakiane nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment.
Arabia Saudite goditi gjithashtu Iranin
Një zyrtar i ministrisë saudite të Jashtme tha se Arabia Saudite kërkonte ulje tensionesh, vetëpërmbajtje dhe “reduktim të tensioneve në ndjekje të stabilitetit, sigurisë dhe prosperitetit të rajonit”, por nuk trajtoi çështjen e sulmeve në Irak. Një zëdhënës i Kataib Hezbollah gjithashtu nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment.
Të martën, Reuters raportoi se Arabia Saudite kreu sulme direkte ndaj Iranit gjatë luftës, në hakmarrje për sulmet ndaj mbretërisë, hera e parë që Riadi dihet se ka goditur territorin iranian. Edhe Emiratet e Bashkuara Arabe kryen sulme të ngjashme ndaj Iranit, thanë tre persona të njohur me çështjen.
Por qindra dronë që kishin në shënjestër shtetet e Gjirit u nisën nga Iraku, thanë të gjitha burimet.
Kanale në Telegram të lidhura me milicitë publikuan vazhdimisht deklarata gjatë luftës duke pretenduar sulme ndaj objektivave në shtetet e Gjirit, përfshirë Arabinë Saudite dhe Kuvajtin. Reuters nuk mundi të konfirmonte në mënyrë të pavarur autenticitetin e tyre.
Sulmet e vazhdueshme nga një front i dytë në Irak bënë që Arabia Saudite dhe Kuvajti të humbnin durimin me milicitë, të cilat së bashku komandojnë dhjetëra mijëra luftëtarë dhe arsenale që përfshijnë raketa dhe dronë.
Kuvajti thirri tre herë përfaqësuesin e Irakut në vend gjatë luftës për të protestuar ndaj sulmeve ndërkufitare, si dhe ndaj sulmit ndaj konsullatës kuvajtiane në qytetin e Basrës më 7 prill. Arabia Saudite gjithashtu thirri ambasadorin irakian më 12 prill për të protestuar ndaj sulmeve.
Marrëdhëniet Irak-Gjiri të përcaktuara nga mosbesimi
Marrëdhëniet mes vendeve arabe të Gjirit dhe Irakut janë karakterizuar prej kohësh nga mosbesimi. Lidhjet u dëmtuan rëndë në vitin 1990 kur forcat e presidentit irakian Saddam Hussein pushtuan Kuvajtin dhe lëshuan raketa Scud ndaj Arabisë Saudite, dhe ato mbetën të tensionuara për dekada.
Pushtimi i Irakut nga SHBA në vitin 2003 thelloi shqetësimet e vendeve të Gjirit duke fuqizuar fraksionet politike shiite dhe grupet e armatosura të lidhura ngushtë me Teheranin, duke e kthyer Irakun në një nyje kyçe të rrjetit rajonal të Iranit me grupet aleate.
Vendet e Gjirit kanë akuzuar vazhdimisht Bagdadin se nuk ka arritur të frenojë këto grupe, të cilat veprojnë me autonomi të konsiderueshme dhe kanë kryer sulme përtej kufijve.
Një afrim mes Iranit dhe Arabisë Saudite i ndërmjetësuar nga Kina në vitin 2023 kishte krijuar shpresa për stabilizim më të gjerë rajonal. Por shpërthimi i luftës i ka vënë seriozisht në provë këto arritje, duke tërhequr vendet e Gjirit në një konflikt që kishin kërkuar ta shmangnin dhe duke nxjerrë në pah kufijtë e progresit diplomatik të viteve të fundit.
Në mars, Arabia Saudite dhe Kuvajti kishin paralajmëruar Bagdadin përmes kanaleve diplomatike që të frenonte sulmet me raketa dhe dronë nga grupet pro-iraniane kundër shteteve të Gjirit, sipas dy zyrtarëve irakianë të sigurisë dhe një këshilltari qeveritar për sigurinë.
Forcat irakiane thonë se kanë penguar disa sulme të planifikuara, përfshirë sekuestrimin e një lëshuesi raketash në perëndim të Basrës që synonte të godiste objektet energjetike saudite, shkruan Reuters.
Por milicitë e mbështetura nga Irani vazhdojnë të fluturojnë dronë vëzhgues përgjatë kufijve të Irakut me Kuvajtin dhe Arabinë Saudite, duke kryer zbulim dhe duke furnizuar Iranin me informacione, sipas katër burimeve irakiane të sigurisë dhe një personi të informuar për çështjen.
“Ata po mbledhin informacione mbi atë që është dëmtuar, çfarë vazhdon të funksionojë. Ata po përgatiten për sulmin e radhës,” tha personi i informuar për çështjen.
