Presidenti Trump deklaroi se SHBA do sulmojë çdo mjet detar iranian që i afrohet anijeve amerikane në Ngushtica e Hormuzit, ndërsa bllokada detare e këtij kalimi jetik hyri në fuqi të hënën.
“Paralajmërim: Nëse ndonjë nga këto anije i afrohet bllokadës sonë, do ELIMINOHET menjëherë,” tha Trump në një postim në rrjetet sociale. Ai shtoi se SHBA do përdorë të njëjtat taktika si ndaj anijeve të dyshuara për trafik droge në Detin e Karaibeve muajt e fundit.
Bllokada e Trump pritet të vërë në provë qëndrueshmërinë e një armëpushimi të brishtë me Iranin dhe përshkallëzon krizën globale të energjisë në një luftë gjashtëjavore që ka shkaktuar mijëra viktima në rajon. Ky është hapi i fundit i presidentit amerikan për të ushtruar presion ndaj Iranit që të lehtësojë kontrollin e tij mbi ngushticën, pasi bisedimet në Islamabad për zgjatjen e armëpushimit dështuan të arrijnë një marrëveshje.
Çmimet e naftës u rritën ndjeshëm, ndërsa investitorët u përgatitën për mungesa të mëtejshme furnizimi nëse bllokada amerikane kufizon rrjedhën e naftës iraniane në tregjet globale. Megjithatë, tregu mbeti i paqëndrueshëm, pasi kostot e tregtimit janë rritur, duke ulur likuiditetin. Nafta Brent tregtohej pranë 102 dollarëve për fuçi, ndërsa kontratat amerikane për majin rreth 103 dollarë për fuçi në Nju Jork.
Irani ka deklaruar se do synojë të gjitha portet në Gjiri Persik nëse qendrat e tij detare kërcënohen, duke krijuar një përballje të re në ujëra ku zakonisht kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë.
Siguria e porteve në rajon është “ose për të gjithë, ose për askënd”, deklaruan forcat e armatosura iraniane në një njoftim të publikuar nga IRIB News. Bllokimi i ngushticës nga SHBA do ishte “një akt piraterie”, thuhej në deklaratë, duke përsëritur planet për të kontrolluar në mënyrë të përhershme këtë rrugë kritike edhe pas luftës.
Pak para afatit, SHBA publikoi një njoftim për anijet në rajon duke paralajmëruar se do ndalojë, shmangë ose kapë anijet që largohen nga Irani pas atij çasti. Njoftimi theksonte se anijet asnjanëse që nuk kanë ndaluar në Iran nuk do pengohen, megjithëse mund të kontrollohen për ngarkesa të ndaluara.
Bllokada amerikane do “zbatohet në mënyrë të paanshme ndaj anijeve të të gjitha vendeve që hyjnë ose dalin nga portet dhe zonat bregdetare iraniane”, sipas një deklarate të US Central Command, e cila shtoi se forcat amerikane nuk do pengojnë anijet që kalojnë në Hormuz drejt porteve jo-iraniane.
Një grup detar britanik që ndërmjetëson mes ushtrisë dhe industrisë së transportit detar tha se ishte informuar për kufizimet dhe se po zhvillohen udhëzime shtesë, përfshirë rrugët, verifikimin dhe procedurat e autorizuara të tranzitit.
Negociatat në Islamabad u prishën për shkak të mosmarrëveshjeve mbi të ardhmen e programit bërthamor të Iranit, sipas zyrtarëve amerikanë. Asnjëra palë nuk është zotuar për një seri tjetër bisedimesh, ndërsa Irani ka kundërshtuar duke thënë se SHBA nuk fitoi besimin e tij gjatë negociatave.
“SHBA duhet të msojë se nuk mund t’i diktojë kushte Iranit,” shkroi ish-ministri i Jashtëm iranian Mohammad Javad Zarif në platformën X. “Nuk është vonë për ta mësuar.”
Ndërsa SHBA dhe Izraeli kanë ndalur bombardimet ndaj Iranit dhe Teherani ka ndaluar lëshimin e raketave drejt shteteve të Gjirit, Izraeli ka vijuar ndërhyrjen e tij në Libani për të goditur Hezbollahun, një grup i mbështetur nga Irani.
Kjo ofensivë e vazhdueshme, për të cilën qeveria libaneze thotë se ka shkaktuar mbi 2,000 viktima, ishte një pikë mosmarrëveshjeje gjatë negociimit të kushteve të armëpushimit SHBA–Iran të arritur javën e kaluar. Bisedimet midis Izraelit dhe qeverisë libaneze, – e cila prej kohësh është zotuar të çarmatosë Hezbollah-un pa sukses, – pritet të zhvillohen këtë javë.
Marrëveshja dyjavore e armëpushimit SHBA-Iran pritet të skadojë më 22 prill, nëse bllokada amerikane nuk çon në shembjen e saj para kësaj date.
