Komisioni Evropian ka përcaktuar Spanjën, Italinë, Greqinë dhe Qipron si vende “nën presion migrator”, në raportin e parë vjetor mbi Azilin dhe Migracionin, të publikuar të martën. Këto shtete kanë regjistruar gjatë vitit të kaluar një nivel të lartë mbërritjesh migrantësh, përfshirë edhe ata të shpëtuar në det, përcjell Euronews.
Në bazë të këtij vlerësimi, këto katër vende do të përfitojnë në vitin 2026 nga mekanizmi i solidaritetit të BE-së, që mund të shprehet në zhvendosjen e azilkërkuesve në vende të tjera anëtare ose në kontribute financiare.
Komisioni ka propozuar gjithashtu krijimin e një “pishine solidariteti”, ku secili vend anëtar (përveç atyre nën presion migrator) do të duhet të kontribuojë në përpjesëtim me popullsinë dhe PBB-në e tij. Shtetet mund të zgjedhin mes tre opsioneve:
Të pranojnë një numër të caktuar azilkërkuesish;
Të paguajnë 20,000 euro për çdo person që nuk pranojnë;
Të financojnë mbështetje operacionale në vendet e prekura.
Numri minimal i parashikuar është 30,000 zhvendosje dhe 600 milionë euro kontribute financiare.
Megjithatë, Polonia, Hungaria dhe Sllovakia kanë njoftuar se nuk do të zbatojnë këto rregulla.
Kryeministri polak Donald Tusk deklaroi:
“Polonia nuk do të pranojë migrantë sipas Paktit të Migracionit. Dhe nuk do të paguajë për këtë.”
Po ashtu, Budapesti dhe Varshava nuk i kanë dorëzuar Komisionit planet e zbatimit të Paktit. Sipas zyrtarëve të BE-së, moskontributi në mekanizmin e solidaritetit përbën shkelje të ligjit evropian dhe mund të çojë në procedura ndëshkimore ndaj vendeve që refuzojnë t’i binden rregullores, e cila hyn në fuqi në qershor 2026.
Komisioni thekson gjithashtu se numri i kalimeve të paligjshme të kufijve në BE ka rënë me 35% gjatë periudhës korrik 2024–qershor 2025, por sfida të tilla si migracioni i parregullt, lëvizjet e paautorizuara dhe përdorimi politik i migracionit nga Rusia dhe Bjellorusia mbeten shqetësime madhore për unionin.
