Presidenti rus Vladimir Putin është detyruar të shtyjë në minutën e fundit një samit që shpresonte t’i rriste ndikimin në rajon, për faktin se nuk pati mjaftueshëm liderë arabë që thanë “po” për të marrë pjesë në të.
Samiti i parë Rusi–Arab ishte planifikuar të mbahej në Moskë më 15 tetor.
Kremlini e kishte konsideruar këtë ngjarje si një nga nismat më të rëndësishme të politikës së jashtme për këtë vit, me synimin për t’u treguar liderëve perëndimorë, veçanërisht presidentit amerikan Donald Trump, se Rusia gëzon ende mbështetje dhe ndikim në botën arabe, sipas një burimi të njohur me përgatitjet, i cili foli në kushte anonimiteti pasi informacioni nuk është publik.
Anulimi në momentin e fundit është zhgënjyes, por Kremlini beson se samiti mund të zhvillohet në një datë të mëvonshme, tha burimi.
Samiti u shty zyrtarisht të enjten mbrëma, pasi krerët e shteteve nuk mund të udhëtojnë drejt Moskës ndërkohë që po zbatohet propozimi i ndërmjetësuar nga Trump për Izraelin dhe Hamasin, tha Kremlini në një deklaratë pas një telefonate mes Putinit dhe kryeministrit irakian Mohammed Shia Al-Sudani.
“Do të varet nga mënyra se si do të zhvillohet situata në zbatimin e planit të Trump-it e kështu me radhë,” tha këshilltari për politikën e jashtme i Putinit, Yuri Ushakov, në një intervistë video të publikuar në Telegram. “Do të shohim çfarë do të sugjerojnë miqtë tanë arabë.”
Shtyrja nënvizon faktin se një pjesë e madhe e botës arabe është tashmë më e interesuar në forcimin e marrëdhënieve me Trump-in, i cili është bërë gjithnjë e më i irrituar me refuzimin e Putinit për t’i dhënë fund pushtimit të Ukrainës, pavarësisht përpjekjeve diplomatike të SHBA-së.
“Duke pasur parasysh përpjekjet e fundit të Trump-it për të ushtruar presion mbi Kremlinin, do të kishte qenë e dobishme të tregohej se Rusia nuk është e izoluar dhe se ka miq me ndikim,” tha Alexander Gabuev, drejtor i Qendrës Carnegie Russia Eurasia me bazë në Berlin.
Rusia ishte duke u përgatitur për samitin që nga prilli, kur Putini e njoftoi për herë të parë planin. Kremlini kishte ftuar 22 krerë shtetesh arabe në forum, i cili do të mbahej nën sloganin “bashkëpunim për paqe, stabilitet dhe siguri.”
Një faqe zyrtare në internet për samitin u hap më 3 tetor.
Megjithatë, deri të martën, vetëm disa liderë, përfshirë presidentin sirian Ahmed al-Sharaa dhe sekretarin e përgjithshëm të Ligës Arabe, kishin konfirmuar pjesëmarrjen e tyre.
Udhëheqësit kryesorë të rajonit, si princi i kurorës saudite Mohammed bin Salman, presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe Mohammed bin Zayed Al Nahyan dhe presidenti egjiptian Abdel Fattah el-Sisi, nuk ishin konfirmuar zyrtarisht.
Kremlini sugjeroi të premten se samiti mund të ri-caktohet për në nëntor.
Trump kërcënoi të enjten se do të vendosë më shumë sanksione ndaj Rusisë. Në të njëjtën kohë, ai ka lavdëruar liderët arabë për ndihmën e tyre në lehtësimin e progresit me Hamasin javët e fundit.
Presidenti amerikan u takua me zyrtarë arabë në Nju Jork muajin e kaluar, dhe diskutimet ishin vendimtare për mundësimin e një marrëveshjeje paqeje që pritet të pranohet nga të dyja palët.
“Gjatë fazës fillestare të zbatimit të planit të Trump-it, situata mbetet shumë e ndjeshme,” tha Vasily Kuznetsov, zëvendësdrejtor i Institutit të Studimeve Orientale të Akademisë së Shkencave të Rusisë.
“Kështu që as shtetet arabe e as Moska nuk kanë interes të shtojnë ngarkesën politike duke e lidhur marrëdhënien arabo-ruse me planin amerikan për zgjidhjen e konfliktit në Gaza.”
Ndikimi i Kremlinit në rajon është dobësuar prej disa kohësh, pasi lufta në Ukrainë po konsumon pjesën më të madhe të kapaciteteve ushtarake, ekonomike dhe diplomatike të Rusisë.
Rënia e regjimit të diktatorit sirian Bashar al-Assad vitin e kaluar e dobësoi edhe më tej praninë e Moskës në Lindjen e Mesme, ndërkohë që SHBA-ja dhe Kina po zgjerojnë rolin e tyre dhe po e forcojnë ndikimin në rajon.
Marrëdhëniet e Rusisë me vendet e Gjirit, veçanërisht me Arabinë Saudite, mbeten të rëndësishme për furnizimet globale të energjisë, pasi të dyja janë anëtare kyçe të Organizatës së Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC).
“Putin donte t’i tregonte të gjithëve se është udhëheqësi i ‘shumicës globale’, por çfarë shumice është ajo pa botën arabe?” tha analisti politik me bazë në Moskë, Andrei Kolesnikov. “Ai do të donte të ishte një lojtar po aq i madh sa dikur Bashkimi Sovjetik, por i mungojnë burimet.”
Këtë javë, Putini ndodhet në Dushanbe, Taxhikistan, për një samit të liderëve të Komonuelthit të Shteteve të Pavarura, që bashkon disa ish-republika sovjetike.
“Por edhe ato vende, natyrisht, ndjekin politika shumëdrejtimore,” shtoi Kolesnikov.
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e Bloomberg
