Irani ka porositur mijëra ton përbërës për raketa balistike nga Kina, thanë persona të njohur me transaksionin, duke kërkuar të rindërtojë aftësitë e tij ushtarake ndërsa diskuton të ardhmen e programit të tij bërthamor me SHBA-në.
Dërgesat e perkloratit të amonit pritet të mbërrijnë në Iran në muajt e ardhshëm dhe mund të furnizojnë me karburant qindra raketa balistike, thanë personat në fjalë. Disa nga materialet ka të ngjarë të dërgohen te milicitë në rajon të lidhura me Iranin, përfshirë Houthit në Jemen, tha një nga personat.
Irani dëshiron të forcojë aleatët rajonalë dhe të rindërtojë arsenalin e tij ndërsa futet më thellë në bisedime të diskutueshme me administratën Trump mbi programin e tij bërthamor. Irani ka vijuar të zgjerojë rezervat e tij të uraniumit të pasuruar pak nën nivelin e armëve dhe përjashtoi negociatat për kufizimet në programin e tij të raketave.
Presidenti Trump tha se diskutoi negociatat në një telefonatë me presidentin e Rusisë, Putin.
“Koha po mbaron për vendimin e Iranit në lidhje me armët bërthamore”, shkroi Trump të mërkurën në një postim në mediat sociale.
Një entitet iranian i quajtur “Pishgaman Tejarat Rafi Novin Co.” porositi përbërësit e raketave në muajt e fundit nga “Lion Commodities Holdings Ltd.” me seli në Hong Kong, thanë njerëz të njohur me urdhrin, shkruan WSJ.
Drejtori i “Lion Commodities”, Nelson Barba, nuk iu përgjigj një kërkese për koment. Pishgaman nuk mund të kontaktohej për koment.
Misioni i Iranit në Kombet e Bashkuara nuk iu përgjigj një kërkese për koment. Një zëdhënës i Ministrisë së Jashtme kineze tha se Kina nuk ishte në dijeni të kontratës.
“Pala kineze ka ushtruar gjithmonë kontroll të rreptë mbi artikujt me përdorim të dyfishtë në përputhje me ligjet dhe rregulloret e Kinës për kontrollin e eksportit dhe detyrimet e saj ndërkombëtare”, tha zëdhënësi.
Irani ka kërkuar mënyra për të rindërtuar rrjetin e tij të të ashtuquajturit Bosht të Rezistencës së milicive pasi Izraeli goditi Hezbollahun në Liban dhe Hamasin në Gaza dhe regjimi i Asadit ra në Siri. Sulmet e SHBA-së dhe Izraelit ndaj rebelëve Houthi dëmtuan aftësitë e grupit, megjithëse ata ende kërcënojnë Izraelin.
Irani kohët e fundit transferoi raketa balistike te grupet e milicisë shiite në Irak, të cilat mund të synojnë Izraelin dhe forcat amerikane në rajonin që ata kanë sulmuar më parë, konfirmuan burimet. Transferimet e raketave u raportuan më parë nga Times of London.
Pasi SHBA-të vranë gjeneralin iranian Qassem Soleimani në vitin 2020, grupet shiite irakiane lëshuan të paktën një duzinë raketash balistike në bazën ajrore amerikane “Al Asad” në vend.
Zyrtarët amerikanë kanë thënë se Irani ka një nga programet më të mëdha të raketave balistike në rajon. Perklorati i amonit, një oksidues i përdorur në fishekzjarrë, është thelbësor për lëndën shtytëse të ngurtë të përdorur në raketat balistike më efektive të Iranit.
Më parë këtë vit, dy anije iraniane të ankoruara në Kinë u ngarkuan me më shumë se 1,000 ton perklorati natriumi, një pararendës për prodhimin e perkloratit të amonit. Materiali u dorëzua në portet iraniane në mesin e shkurtit dhe në fund të marsit, sipas gjurmuesve të transportit detar. Perklorati i natriumit ishte i mjaftueshëm për të furnizuar me karburant rreth 260 raketa me rreze të shkurtër veprimi, thanë zyrtarët.
Kontrata e re dhe më e madhe për perkloratin e amonit mund të jetë e mjaftueshme që Irani të prodhojë 800 raketa, tha një zyrtar. Kontrata u nënshkrua muaj më parë, me shumë mundësi përpara se Trump të thoshte se i kishte propozuar bisedime bërthamore Udhëheqësit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, në fillim të marsit.
Më 29 prill, Thesari i SHBA-së vendosi sanksione mbi gjashtë persona dhe gjashtë subjekte me seli në Iran dhe Kinë për rolin e tyre në “prokurimin e përbërësve të shtytësve të raketave balistike”, përfshirë perkloratin e natriumit, për Trupat elitare të Gardës Revolucionare Islamike të Iranit. Dy javë më vonë, ai shtoi sanksione mbi subjektet dhe personat kinezë dhe të Hong Kongut për ndihmën e industrisë së raketave balistike të Iranit.
Në maj, Thesari shtoi perkloratin e natriumit në listën e materialeve që thotë se po përdoren për programet ushtarake, bërthamore ose të raketave balistike të Iranit.
“Subjektet dhe individët kinezë kanë ofruar mbështetje për programin e raketave balistike të Iranit, si dhe për përpjekjet e prodhimit të raketave dhe dronëve të rebelëve Houthi, prandaj ne vijojmë t’i identifikojmë dhe sanksionojmë ata”, tha një zyrtar i Departamentit të Shtetit.
Në nëntor 2022, forcat detare amerikane thanë se kishin kapur një anije në Gjirin e Omanit që transportonte mbi 70 ton perklorat amoniumi në një rrugë të përdorur zakonisht nga Irani për të dërguar armë te Houthit në Jemen.
Izraeli dëmtoi rëndë aftësinë e Iranit për të prodhuar raketa të reja me lëndë djegëse të ngurta në tetor duke çmontuar rreth një duzinë të ashtuquajturish mikserë planetarë, të përdorur për të përzier përbërësit për raketat.
Një zyrtar tha se Irani ka filluar të riparojë mikserët. Kjo do të thotë që shumica e materialit të importuar nga Kina mund të mbetet në Iran, por një pjesë pritet t’u dërgohet milicive, përfshirë Houthit, tha zyrtari.
Irani ka të ngjarë të ketë nevojë për materiale nga jashtë për të shmangur pengesat në aftësitë e tij të prodhimit vendas, tha Fabian Hinz, një analist ushtarak në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike.
Ruajtja e materialit të djegshëm krijon rreziqe. Një shpërthim në prill në portin Shahid Rajaee, i cili merret me pjesën më të madhe të tregtisë së kontejnerëve të Iranit, vrau dhjetëra njerëz, thanë mediat shtetërore. Shpërthimi ishte rezultat i keqpërdorimit të materialit shpërthyes nga një njësi e Forcës Quds të IRGC-së. Të paktën një pjesë e perkloratit të natriumit të importuar nga Kina në fillim të këtij viti u humb në shpërthim, tha një zyrtar.
“Këto lëndë përbëjnë një rrezik të madh zjarri dhe shpërthimi”, tha Hinz.
“Kompleksi industrial mbrojtës i Iranit nuk ka një rekord të fortë në sigurimin e standardeve të sigurisë.”
Muajin e kaluar, autoritetet doganore të Iranit lëshuan një urdhër për të përshpejtuar zhdoganimin e “materialeve të rrezikshme” përmes doganave.
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e WSJ
Përgatiti për Hashtag.al, Klodian Manjani
