Tetë vjet pasi rrëzoi një qeveri të qendrës së djathtë të zhytur në korrupsion me premtimin për të pastruar politikën, kryeministrit socialist i Spanjës, Pedro Sanchez, po i mbaron koha ndërsa akuzat për korrupsion po shtohen kundër partisë dhe familjes së tij.
I vlerësuar jashtë vendit nga liberalët për qëndrimin kundër presidentit amerikan Donald Trump dhe për denoncimin e mizorive në Gaza, në vend Sanchez po mbetet pas në sondazhe dhe po përballet me kritika edhe nga aleatët për vargun e çështjeve të korrupsionit që po kalojnë nëpër gjykatat spanjolle.
Vetë Sanchez deri tani nuk është përmendur në asnjë prej çështjeve dhe ka deklaruar se ato janë pjesë e një fushate për ta rrëzuar nga pushteti.
Në Spanjë ekziston një traditë e gjatë ku dy partitë politike që janë alternuar në pushtet përfitojnë nga levat e patronazhit që kontrollojnë kur janë në qeveri, tha Miriam Gonzalez, avokate spanjolle dhe themeluese e Espana Mejor, një platformë për angazhimin e shoqërisë civile në politikë.
Alberto Feijoo, kreu i Partisë Popullore konservatore që u rrëzua nga pushteti me mocion mosbesimi në vitin 2018, ironizoi se ka aq shumë çështje që rëndojnë mbi Sanchez saqë, kur policia kontrolloi të mërkurën selinë e Partisë Socialiste (PSOE), spanjollët nuk e dinin me cilën çështje lidhej kontrolli.
Sanchez deklaroi se partia e tij po bashkëpunon plotësisht me hetimin.
Bashkëpunëtorë të afërt, përfshirë numrin tre të Sanchez në PSOE dhe ish-ministrin e tij të Transportit, po hetohen në disa çështje që lidhen me ryshfete për punë publike, kontrata nafte dhe gazi, si dhe prokurimin e maskave gjatë pandemisë.
Ata i kanë mohuar akuzat.
Javën e kaluar, Gjykata e Lartë e Spanjës njoftoi se po hetonte ish-kryeministrin Jose Luis Rodriguez Zapatero për drejtimin e pretenduar të një rrjeti që përfitonte duke lobuar pranë autoriteteve publike në emër të palëve të treta, si kompania ajrore Plus Ultra. Ai i mohon akuzat.
Kjo çështje është veçanërisht e dëmshme për Sanchez për shkak të rolit të Zapateros si mentor i tij, tha Lorenzo Bernaldo de Quiros, ekonomist dhe president i Freemarket Corporate Intelligence.
“Zapatero është babai ideologjik i Sanchez,” tha ai. “Janë dy anë të së njëjtës medalje.”
Disa çështje, si gjyqi ndaj vëllait të Sanchez, David, dhe ndaj bashkëshortes së tij Begona Gomez për trafik të pretenduar influence, u nisën pas kallëzimeve të paraqitura nga grupi antikorrupsion Manos Limpias – “Duart e Pastra” – kreu i të cilit ka lidhje me të djathtën e fortë.
Kjo e shtyu Sanchez të ankohej për një “makineri balte” të politizuar që synon të minojë qeverinë e tij – një perceptim që ndahet edhe nga votuesit socialistë, tha analisti politik Eduardo Bayon.
Avokati i David Sanchez kërkoi të mërkurën mbylljen e çështjes ndaj tij, duke i quajtur akuzat “gënjeshtra të pastra”. Edhe Begona Gomez i ka mohuar pretendimet.
Juan Fernando Lopez Aguilar, eurodeputet dhe ish-ministër Drejtësie në qeverinë e Zapateros, tha se disa nga akuzat ndaj ish-zyrtarëve qeveritarë janë “absolutisht të neveritshme”, por se asnjëra nuk implikon drejtpërdrejt Sanchez.
Ai pranoi nevojën për reforma për të kufizuar numrin dhe për të mbikëqyrur cilësinë e emërimeve politike në administratën shtetërore.
“Ka pasur një numër emërimesh politike që qartësisht nuk ishin të përshtatshme, nuk ishin në nivelin e detyrës,” tha ai.
Në mars, Sanchez ishte i vetmi kryetar me rëndësi i Bashkimit Europian me një normë neto pozitive miratimi, sipas një sondazhi të Polling Europe Euroscope të publikuar në prill.
Lavdërimet nga progresistët jashtë vendit kanë bërë pak për të rritur mbështetjen e Sanchez në Spanjë, ku Partia Popullore kryeson sondazhet me 31.6% të votave kundrejt rreth 28.1% për PSOE dhe 17.7% për partinë e djathtë Vox, sipas një përmbledhjeje sondazhesh të majit nga Electrocracia.
Qeveria ka përjashtuar mundësinë e zgjedhjeve para përfundimit të mandatit në gusht 2027 dhe nuk duket e prirur t’i nënshtrohet një votëbesimi.
Kjo lë si të vetmen mënyrë të mundshme për opozitën një mocion mosbesimi për të rrëzuar socialistët nga pushteti. Feijoo u bëri thirrje të enjten partive më të vogla që ende mbështesin socialistët të bëjnë më shumë sesa “të abstenojnë nga problemi”.
Por rrëzimi i PSOE mund të sillte në pushtet një qeveri të Partisë Popullore që ka gjasa të ketë nevojë për mbështetjen e Vox për të qeverisur. Shumë parti ngurrojnë të mbështesin një rikthim të së djathtës së fortë në pushtet pas përfundimit të regjimit fashist të Francisco Francos në vitet 1970.
Një burim nga partia katalanase pro-pavarësisë Junts tha se nuk ishte kontaktuar nga PP për një mocion mosbesimi dhe se nuk do mbështeste asgjë që rrezikon t’i japë pushtetin PP-së dhe Vox-it.
Aitor Esteban, kreu i Partisë Nacionaliste Baske (PNV), tha se legjislatura “ka arritur fundin e saj”, megjithëse shtoi se partia e tij nuk do mbështesë një mocion mosbesimi, shkruan Reuters.
“Gjendemi në një situatë limboje ku disa gjyqtarë gënjejnë dhe disa politikanë vjedhin,” tha Gabriel Rufian, lider i partisë separatiste katalanase Esquerra Republicana de Catalunya dhe aleat i herëpashershëm i socialistëve.
“Njerëzit janë thellësisht të zhgënjyer dhe e vetmja gjë që po e pengon rrëzimin e kësaj qeverie është fakti se alternativa është pafundësisht më e keqe.”
