Zyrtarë të administratës Trump i kanë bërë presion zyrës përgjegjëse për shtypjen e parasë amerikane që të projektojë një kartëmonedhë 250 dollarëshe me portretin e presidentit, sipas katër punonjësve aktualë dhe ish-punonjësve, në një lëvizje që do të shënonte herën e parë në më shumë se 150 vjet që një person i gjallë shfaqet në monedhën amerikane.
Që nga viti i kaluar, dy të emëruar politikë në Departamentin e Thesarit — Thesari amerikan Brandon Beach dhe këshilltari i tij Mike Brown — kanë nxitur vazhdimisht stafin e Byrosë së Gdhendjes dhe Shtypjes së Monedhave që të përgatisin prototipe të kartëmonedhës, sipas punonjësve, të cilët thanë se kjo lëvizje ngriti shqetësime pasi ligji federal aktualisht lejon vetëm persona të vdekur të shfaqen në kartëmonedha.
Punonjësit folën në kushte anonimiteti nga frika e ndëshkimeve.
Si pjesë e përpjekjes, Beach në gusht dhe shtator u dha stafit të byrosë dizajne të mundshme të kartëmonedhës, përfshirë një që tregon fytyrën e Presidentit Donald Trump në qendër të kartëmonedhës 250 dollarëshe, mes nënshkrimeve të presidentit dhe Sekretarit të Thesarit Scott Bessent, sipas një prej punonjësve dhe dokumenteve të shqyrtuara nga The Washington Post.
Artisti që tha se e kishte dizajnuar draftin i tha gazetës se kishte folur me Trump për të.
Piktori britanik Iain Alexander tha se Trump kishte miratuar ndryshime në dizajnin e tij fillestar, si shtimi i ngjyrave të flamurit amerikan dhe një logo që përkujton 250-vjetorin e themelimit të vendit.
“Ai i pëlqen të më quajë artistin e tij të preferuar britanik,” tha Alexander, ish-notar garash dhe DJ, i cili e përshkruan veten si portretist mbretëror i Mbretëreshës Elizabeth II dhe të tjerëve.
Asnjë person i gjallë nuk ka dalë në monedhën amerikane që nga viti 1866, kur kjo u ndalua pasi portreti i një zyrtari të nivelit të ulët të Thesarit u shfaq në një kartëmonedhë 5-centëshe. Legjislacioni që do të lejonte Trump-in të shfaqej në një kartë 250 dollarëshe u paraqit në Kongres vitin e kaluar për të shënuar 250-vjetorin e vendit, por ka mbetur pezull.
Në një deklaratë, një zëdhënës i Departamentit të Thesarit tha se zyra e shtypjes “po kryen planifikimin dhe verifikimin e duhur” në përgjigje të propozimit ligjor.
“Nëse ky mandat legjislativ miratohet, Byroja e Gdhendjes dhe Shtypjes së Monedhave po përgatitet të prodhojë një kartëmonedhë përkujtimore 250 dollarëshe që do të nderojë në mënyrë të duhur 250-vjetorin e kombit tonë të madh,” thuhej në deklaratë.
Drejtori i byrosë së shtypjes, Patricia “Patty” Solimene, dhe stafi i saj i kanë shpjeguar disa herë Beach dhe Brown se ekzistojnë pengesa ligjore dhe procedurale për prodhimin e kartëmonedhës dhe se procesi do të zgjaste shumë më tepër nga sa ata parashikonin, thanë katër punonjësit.
Dy zyrtarët politikë e kanë shpërfillur këtë përgjigje, thanë dy prej punonjësve aktualë.
“Ajo u kishte thënë se ne nuk jemi të autorizuar ta bëjmë këtë. Nuk mund të vazhdojmë më tej dhe të gjitha palët e përfshira nuk janë mbledhur ende për të diskutuar hapat e ardhshëm,” tha një punonjës. “Monedhat zakonisht kërkojnë gjashtë deri në tetë vjet për t’u krijuar, veçanërisht një e tillë me vlerë kaq të lartë.”
Solimene tha se ishte transferuar papritur nga posti i saj nga drejtuesit e Thesarit më 27 prill, duke shkruar në një email lamtumire një ditë më pas se po largohej me “zemër të rëndë”. Ajo shkroi se transferimi nuk ishte zgjedhja e saj.
Ajo shtoi se “nuk kam bërë kurrë kompromis me vlerat apo karakterin tim dhe kam prioritarizuar gjithmonë programin e monedhës amerikane dhe vlerën që çdo punonjës sjell në mision.”
“Topi ndalet këtu,” shkroi ajo.
Solimene nuk dha arsye për transferimin dhe nuk iu përgjigj telefonatave për koment. Ish-ushtarake me 24 vjet shërbim në Ushtrinë amerikane, ajo ishte drejtoresha e parë femër e byrosë.
Shefi i Thesarit Brandon Beach prezanton qindarkën e fundit të prodhuar në punishten e monedhave të SHBA-së në Filadelfia në nëntor.
Brown, ish-këshilltar i Beach, është emëruar drejtues i përkohshëm i byrosë. Ai nuk iu përgjigj mesazheve për koment.
Deklarata e Thesarit tha se Beach “kurrë nuk i ka kërkuar stafit të shtypë kartëmonedhën para miratimit nga Kongresi.” Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj kërkesave për koment.
Solimene dhe stafi i saj kishin pranuar një kërkesë tjetër të administratës: shtypjen e kartëmonedhave 100 dollarëshe me nënshkrimin e Trump-it, sipas katër punonjësve. Ata thanë se këto kartëmonedha — të parat në histori amerikane që mbajnë nënshkrimin e një presidenti në detyrë — po shtypen aktualisht në ndërtesën e byrosë në Uashington.
“Në bazë të rekomandimit të Thesarit amerikan Brandon Beach, Sekretari Bessent do të njohë arritjet historike të vendit tonë dhe të Presidentit Trump duke shtuar nënshkrimin e tij në monedhë,” thuhej në deklaratë.
Megjithëse nuk ka ligj që ndalon shtypjen e kartëmonedhave me nënshkrimin e Trump-it, ekspertët thonë se prodhimi i një kartëmonedhe 250 dollarëshe me portretin e presidentit do të binte ndesh me ligjet aktuale. Njëri prej tyre përcakton se vetëm një “person i vdekur” mund të shfaqet në monedhën amerikane. Një tjetër përcakton cilat prerje mund të prodhojë zyra e shtypjes.
Larry R. Felix, ish-drejtor i byrosë, tha se “një kartëmonedhë 250 dollarëshe nuk është e autorizuar ligjërisht” pa një akt të Kongresit.
“Sekretari duhet të ketë autoritet për ta bërë këtë,” tha ai, duke iu referuar Bessent-it.
Alexander, artisti, tha se edhe atij i ishte thënë se kërkohej legjislacion. “Më kanë informuar se duhet të kalojë përmes Kongresit,” tha ai.
Një sfidë tjetër, sipas ekspertëve, është se dizajnimi dhe shtypja e çdo kartëmonedhe të re kërkon koordinim të gjerë me Rezervën Federale, Shërbimin Sekret dhe partnerë privatë.
Felix tha se iu desh më shumë se një dekadë për të projektuar dhe prodhuar kartëmonedhën 100 dollarëshe me shumë elemente sigurie kundër falsifikimit.
Brown, një i emëruar nga Trump që filloi punë në Thesar në tetor, është ish-kryetar i Partisë Republikane në Kansas.
Beach, i emëruar Thesar në mars 2025 dhe me mbikëqyrje të drejtpërdrejtë mbi Mint-in amerikan, është ish-senator i shtetit Xhorxhia që ka mbështetur pretendimet e Trump për zgjedhjet e 2020-ës. Ai nuk iu përgjigj mesazheve për koment.
“Këta njerëz mendojnë se mund të printosh diçka brenda natës dhe të funksionojë në ATM. Është çmenduri,” tha një punonjës. “Duhet vite të tëra që këto kartëmonedha të bëhen të sigurta dhe të besueshme për publikun.”
Përpjekja për kartëmonedhën 250 dollarëshe përkon me planet e administratës Trump për të festuar 250-vjetorin e themelimit të SHBA-së duke nisur nga korriku. Trump ka propozuar ndërtimin e një harku triumfal 250-këmbësh pranë Varrezave Kombëtare Arlington dhe një “Kopshti i Heronjve” në Uashington me 250 statuja.
Muajin e kaluar Departamenti i Shtetit njoftoi se do të fillojë lëshimin e pasaportave me portretin dhe nënshkrimin e Trump-it për të shënuar përvjetorin, një veprim që nuk kërkon miratim të Kongresit.
Në shkurt 2025, kongresmeni Joe Wilson paraqiti një projektligj që do t’i kërkonte Sekretarit të Thesarit të shtypte kartëmonedhën 250 dollarëshe me portretin e Donald Trump-it. Projektligji u dërgua në Komitetin e Shërbimeve Financiare të Dhomës, por nuk ka marrë dëgjim.
Në një deklaratë për gazetën, një zëdhënës i Wilson-it falënderoi Beach për mbështetjen e projektligjit dhe tha se Wilson ka folur disa herë me kryetarin e komitetit për ta çuar përpara, shkruan Washington Post.
“Mund të konfirmojmë gjithashtu se Sekretari i Thesarit Bessent dhe Presidenti Trump kanë folur me Wilson disa herë për mbështetjen e tyre për këtë çështje,” thuhej në deklaratë.
Në janar 2025, kongresmeni Andy Barr publikoi në X një foto ku ai dhe Beach mbanin një draft të kartëmonedhës me ngjyrat e flamurit dhe logon “250”. Alexander konfirmoi se ishte një dizajn që ai kishte krijuar pas feedback-ut të Trump-it.
Për pjesën e pasme të kartëmonedhës, Alexander tha se kishte propozuar një temë të “çlirimit të grave” me Betsy Ross, rrobaqepësen që krijoi flamurin gjatë Revolucionit Amerikan.
“Reagimi i Trump-it? “Ai e pëlqeu shumë,” tha Alexander.
Alexander tha se përveç kartëmonedhës 250 dollarëshe, po punon edhe për një projekt më të madh arti për festimet e “America 250”, por ka pasur vështirësi në marrjen e feedback-ut të rregullt nga Trump që nga fillimi i luftës në Iran.
“E kuptoni që ai ka shumë gjëra në tavolinë tani,” tha ai.
