Disa orë pasi militantët kaluan nga Gaza në Izrael më 7 tetor 2023, u shfaq një video e një gruaje izraelite që bërtiste: “Mos më vrisni”, ndërsa po merrej me forcë mbi një motor, e bllokuar mes dy rrëmbyesve
Gruaja e re, e cila ishte mes të sulmuarve në një festival muzikor në shkretëtirë, zgjati duart e pashpresë drejt të dashurit të saj, i cili po mbahej me forcë nga disa burra nga Gaza. Videoja ishte një nga pamjet e para tmerruese të sulmit të Hamasit në jug të Izraelit, i cili përfundoi me 1,200 të vdekur dhe rreth 250 pengje të marra, përfshirë çiftin.
Noa Argamani, e cila u kap më pak se një javë para ditëlindjes së saj të 26-të, kaloi 245 ditë peng në Gaza. Pasi u lirua në një mision shpëtimi, dy burrat që shiheshin në video duke mbajtur të dashurin e Argamanit u gjurmuan nga zyrtarët e inteligjencës izraelite dhe u vranë në sulme ajrore të ndryshme.
Këta burra u fshinë nga një listë me mijëra emra që mbahej nga një njësi speciale izraelite e krijuar për një punë të vetme – të vriste ose të kapte të gjithë ata që planifikuan ose morën pjesë në sulmin e 7 tetorit, thanë zyrtarë dhe ish-zyrtarë izraelitë. Qindra janë hequr nga lista, në një nga fushatat më personale dhe më të përparuara teknologjikisht të shënjestrimit në historinë e luftës. Fushata vijon mes kërkesave të luftës me Iranin dhe një marrëveshjeje për armëpushim në Gaza.
Asnjë pjesëmarrës nuk konsiderohet si tepër i parëndësishëm, deri tek njeriu që ngau ekskavatorin përmes një gardhi kufitar atë ditë. Gati dy vjet pasi ai shkeli kufirin, shoferi i ekskavatorit u identifikua, u lokalizua dhe u hodh në erë në një sulm ajror ndërsa po ecte në një rrugë të ngushtë urbane në Gaza, sipas pamjeve të publikuara nga ushtria e Izraelit.
Fushata përfshin nga ushtarët e thjeshtë e deri te udhëheqësit kryesorë të Hamasit. Të premten, Izraeli vrau Ezzedin al-Haddad, një nga militantët e fundit të lartë të mbetur gjallë nga udhëheqja ushtarake e grupit që planifikoi sulmet e 7 tetorit. Ai kishte qenë komandanti ushtarak i Hamasit në Gaza që nga viti 2025.
Palestinezët marrin pjesë në funeralin e Ezzedin al-Haddad më 16 maj, i cili u vra në një sulm izraelit
“IDF do vijojë të ndjekë armiqtë tanë, t’i godasë ata dhe të kërkojë llogari nga kushdo që mori pjesë në masakrën e 7 tetorit,” tha shefi i ushtrisë izraelite Eyal Zamir të shtunën, pasi u konfirmua vrasja e Haddadit.
Militantët që regjistruan bëmat e tyre të 7 tetorit në telefona ose kamera GoPro për t’i ndarë në rrjetet sociale, ose ata që morën në telefon shtëpinë për t’u mburrur, e kuptuan shumë vonë shkallën e mprehtësisë së mbikëqyrjes së Izraelit dhe dëshirën e tij për hakmarrje.
Forcat e sigurisë i shënojnë burrat për vdekje pa gjyq nëse gjejnë të paktën dy prova që tregojnë se ata morën pjesë në krime gjatë sulmeve të 7 tetorit, sipas zyrtarëve dhe ish-zyrtarëve izraelitë të sigurisë. Agjentët nga inteligjenca ushtarake dhe Shin Bet, shërbimi i sigurisë së brendshme të Izraelit, hulumtojnë me imtësi videot e militantëve të postuara në rrjetet sociale, thanë këta zyrtarë.
Agjentët i kalojnë pamjet përmes programeve të njohjes së fytyrës për të kërkuar emra, thanë zyrtarët, dhe krehin thirrjet telefonike të përgjuara. Ata analizojnë të dhënat e vendndodhjes nga regjistrat e kullave celulare dhe marrin në pyetje të ndaluarit nga Gaza për të zbuluar se kush çfarë bëri.
Pavarësisht armëpushimit të tetorit me Hamasin dhe lirimit të pengjeve të fundit të mbetur gjallë, emrat vijojnë të fshihen nga lista. Izraeli thotë se vret objektiva që dyshohet se përbëjnë një kërcënim, si për shembull afrimi në vijat e frontit ose planifikimi i një sulmi.
Më 12 prill, Ali Sami Mohammad Shakra, ishte një komandant toge i Hamasit, për të cilin ushtria e Izraelit pretendon se iu bashkua sulmit vdekjeprurës në festivalin muzikor Nova dhe ndihmoi në kapjen e katër pengjeve, përfshirë amerikanon-izraelitin Hersh Goldberg-Polin.
Pasi Shakra u vra, ushtria publikoi një sekuencë të shkëputur nga një video e 7 tetorit që tregonte kokën e tij duke dalë nga dritarja e një makine pranë vendit të rrëmbimit.
Pengu i liruar Noa Argamani, në qendër me të bardha, duke marrë duartrokitje në Kapitol në korrik 2024
Tre ditë më parë, ushtria tha se vrau militantin e Xhihadit Islamik, Abd al-Rahman Ammar Hassan Khudari, për rolin e tij të supozuar në sulmin në Kibucin Nir Oz, ku të paktën një e katërta e banorëve u vranë ose u rrëmbyen.
Një zyrtar i Hamasit tha të martën se fushata nuk ishte “asgjë tjetër veçse një vijiimësi e politikës së ekzekutimeve jashtëgjyqësore dhe vrasjeve sistematike që Izraeli ka praktikuar kundër popullit palestinez për dekada”.
Qindra banorë të Gazës të akuzuar për pjesëmarrje në sulmet e 7 tetorit ndodhen në paraburgim në Izrael duke pritur gjyqin. Parlamenti miratoi së fundmi një projektligj për krijimin e një tribunali të posaçëm ushtarak për seancat e tyre.
“Në Lindjen e Mesme, hakmarrja është një pjesë e rëndësishme e diskursit. Ka të bëjë me atë se sa seriozisht të sheh kushdo në mjedisin tënd,” tha Michael Milstein, një ish-zyrtar i lartë i inteligjencës ushtarake izraelite për çështjet palestineze.
“Fatkeqësisht kjo është gjuha e kësaj lagjeje.”
Babai i Argamanit, Yacov Argamani, tha se dëshira e tij e vetme ishte që vajza e tij të lirohej nga Hamasi në kohë për të parë nënën e saj të sëmurë rëndë edhe një herë të fundit.
“I Plotfuqishmi e plotësoi dëshirën tonë,” tha ai. Noa Argamani u lirua në ditëlindjen e babait të saj, dhe ajo me nënën e saj qëndruan tre javë së bashku.
Yacov Argamani lëvdoi forcat izraelite për zhvillimin e asaj që ai e quajti një luftë për mbijetesën e popullit çifut. Ai tha se nuk ishte njoftuar për vrasjen e dy burrave që ndihmuan në rrëmbimin e vajzës së tij.
Vrasjet e Mynihut
Agjentët izraelitë, pasi dështuan të parandalonin sulmin e 7 tetorit, iu drejtuan kreut të Shin Bet për të ngritur një njësi speciale të cilën e emëruan NILI. Ky është një akronim në hebraisht për fjalët: “I Përjetshmi i Izraelit Nuk Gënjen”. Emri, i përdorur për herë të parë nga një grup spiunësh çifutë të epokës së Luftës së Parë Botërore, nënkuptonte se askush i identifikuar në sulm nuk do harrohej.
Fushata është e përqendruar në Gaza, por ka goditur udhëheqës të Hamasit edhe në Liban dhe Iran. Ajo i bën jehonë vrasjeve të rreth një duzine palestinezësh nga Izraeli, të cilët ishin përgjegjës për vrasjen e 11 sportistëve të tij në Olimpiadën e Mynihut në vitin 1972.
“Mesazhi i qartë për të gjithë armiqtë e ardhshëm është të mendohen përsëri për çmimin e një operacioni terrorist si ai,” tha Shalom Ben Hanan, një ish-zyrtar i lartë në Shin Bet.
Një foto e vitit 1972 që tregon një nga terroristët palestinezë që morën peng atletët izraelitë gjatë Lojërave Olimpike të Mynihut; shërbimi përkujtimor në stadiumin olimpik të qytetit për 11 atletët që u vranë
Që nga armëpushimi i tetorit, njësia speciale është reduktuar në një grup të vogël operativësh që gjurmojnë objektivat dhe kalojnë informacionin te komanda ushtarake përgjegjëse për operacionet në Gaza.
Disa zyrtarë izraelitë të sigurisë thonë se vrasjet i frenojnë palestinezët nga bashkimi me grupet militante. Të tjerë thonë se fushata mund të motivojë disa për t’u bashkuar me grupet e armatosura, veçanërisht pa një rrugë politike për të zgjidhur çështjen themelore të shtetësisë palestineze, tha Tahani Mustafa, një bashkëpunëtore e ftuar në Këshillin Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë.
Mustafa tha se numri i rekrutimeve të Hamasit është rritur gjatë luftës.
“Nuk kishte të bënte fare me dogmën dhe gjithçka me nevojën,” tha ajo.
“Ose rezisto, ose vdis.”
Ushtritë në luftë mund të vrasin ligjërisht luftëtarët, përfshirë anëtarët e grupeve jo-shtetërore si Hamasi, madje edhe nën një armëpushim, tha Rachel VanLandingham, një eksperte e ligjit të sigurisë kombëtare dhe ish-gjykatëse ushtarake në Forcat Ajrore të SHBA-së.
“Nuk ka asgjë të keqe në thelb me prioritizimin e njerëzve në një listë objektivash për sa kohë që ata janë ndërluftues,” tha VanLandingham. Fushata e Izraelit “duket ndëshkuese”, tha ajo, “por ligji nuk e ndalon këtë”.
Ndërsa ka pak kufizime ligjore për vrasjen e ndërluftuesve në kohë lufte, tha ajo, civilët e dyshuar për krime duhet të kapen dhe të ndiqen penalisht. Vrasja jashtëgjyqësore e civilëve është një krim lufte, tha ajo, dhe sfida është të përcaktohet se kush llogaritet si luftëtar apo si civil. Civilët mund të vriten në një luftë kur ata marrin pjesë drejtpërdrejt në armiqësi, tha ajo.
Ushtria e Izraelit tha se e drejta ndërkombëtare e lejon atë të sulmojë civilët që marrin pjesë në armiqësi. Përcaktimi se kush bën pjesë në listë mund të zgjasë ditë, muaj ose vite, në varësi të rastit.
Përpara armëpushimit aktual, anëtarët e Shin Bet, ushtrisë dhe forcave ajrore u mblodhën në një dhomë operative për të identifikuar, gjetur dhe goditur objektivat. Njësia speciale gjurmonte lëvizjet e përditshme të miqve dhe familjes së një militanti, me shpresën se ata do takoheshin me burrat e shënjestruar që fshiheshin, thanë ish-zyrtarët e njohur me detajet e fushatës.
“Është një punë vërtet, vërtet e vështirë për t’i lokalizuar ata njerëz,” tha Guy Chen, një ish-zyrtar i Shin Bet. “Duhet ta dish në sekondën e saktë se ku ndodhet ky person.”
Zjarrfikësit kërkojnë të mbijetuar pas një sulmi izraelit ndaj një ndërtese në Bejrut që vrau udhëheqësin e Hamasit, Saleh al-Arouri, dhe gjashtë persona të tjerë në vitin 2024
Një nga objektivat e parë të mëdhenj ishte Saleh al-Arouri, operativi kryesor i Hamasit në Liban. Ai u kthye nga një udhëtim në Turqi në Ditën e Vitit të Ri 2024 në zyrën në Bejrut që e kishte braktisur pas sulmeve të 7 tetorit. Anëtarët e milicisë libaneze Hezbollah e kishin paralajmëruar Arourin të qëndronte i tërhequr dhe larg celularëve, të cilët mund të hakerohen për të gjurmuar vendndodhjet, thanë zyrtarët arabë.
Në vend të kësaj, Arouri thirri një takim me gjashtë zyrtarë të Hamasit, dhe avionët izraelitë lëshuan raketa të telekomanduara që goditën zyrën, thanë zyrtarët izraelitë, duke vrarë të shtatë burrat. Hetuesit libanezë zbuluan se ata mbanin telefona dhe një laptop, të gjithë të lidhur me internetin, thanë zyrtarët arabë.
Gjashtë muaj më vonë, Izraeli vrau shefin e Hamasit, Ismail Haniyeh, me një bombë të fshehur në dhomën e tij në një shtëpi pritjeje të Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike në Teheran.
“Do duhet kohë, ashtu siç u desh pas Mynihut,” tha drejtori i Mossad-it, David Barnea, në vitin 2024 në varrimin e Zvi Zamir, i cili drejtonte agjencinë izraelite të spiunazhit në kohën e vrasjeve të Mynihut.
“Por duart tona do t’i arrijnë ata, kudo që të jenë.”
Në muajt në vijim, njësia speciale NILI vrau luftëtarë të Hamasit që fluturuan me paraglider në Izrael më 7 tetor, të tjerë që mësynë komunitetet kufitare dhe ata që morën pjesë në vrasjen e qindra pjesëmarrësve në festivalin muzikor Nova, ku u rrëmbyen Argamani dhe i dashuri i saj.
Një zyrtar i sigurisë tha se Shin Bet u dha përparësi objektivave me familje që mund të ngushëlloheshin nga vrasja, në atë që shërbimi i inteligjencës e përshkroi si “qetësim për shpirtin”.
Shtëpia e Tamir Adar, i cili u vra nga militantët ndërsa mbronte Kibbutzin Nir Oz më 7 tetor 2023. Trupi i tij u dërgua në Gaza dhe më vonë u kthye në Izrael
13 bomba
Që nga armëpushimi, i cili u ndërmjetësua nga SHBA-ja, të dyja palët kanë vijuar të shkëmbejnë zjarr. Kur Hamasi qëllon mbi trupat izraelite, ushtria nganjëherë përgjigjet me sulme kundër njerëzve në listë.
Hamasi ka kundërshtuar të çarmatoset siç kërkohet në marrëveshjen e armëpushimit dhe ka rikonfirmuar autoritetet e tij në të gjithë Gazën. Të dyja palët po përgatiten për një rikthim në luftime, ndërsa Izraeli vijon hdon të fshijë emra nga lista.
Herët më 4 shkurt, trupat izraelite ranë nën zjarr ndërsa patrullonin vijën e verdhë që i ndan ata nga territori i kontrolluar nga Hamasi – një veprim ky në shkelje të armëpushimit. Më vonë atë ditë, operativi i Hamasit, Muhammed Issam Hassan al-Habil, po udhëtonte me një makinë përmes rrënojave të Gazës veriperëndimore.
Ushtria izraelite dhe Shin Bet thanë se mësuan përmes marrjes në pyetje se Habil ishte përgjegjës për vdekjen e Noa Marciano, një ushtare femër e marrë peng nga një bazë pranë Gazës dhe e vrarë në robëri. Një dron lëshoi një raketë drejt makinës që transportonte Habilin para se ai të mbërrinte në destinacionin e tij.
Të premten, tre avionë luftarakë izraelitë hodhën 13 bomba në një apartament në qytetin e Gazës dhe në një makinë që përpiqej të largohej. Sulmet vranë Haddadin, komandantin ushtarak të Hamasit, gruan e tij, vajzën e tij dhe një numër civilësh, tha grupi. Izraeli tha se ai po punonte për të rindërtuar aftësitë ushtarake të Hamasit.
Haddad ndihmoi në mbajtjen e pengjeve, sipas atyre që u mbajtën të burgosur, dhe vrasja e tij u festua nga disa prej pengjeve të liruara.
“Ai planifikoi datën 7, vrau miqtë e mi, shumë njerëz të tjerë të dashur, planifikoi rrëmbimin tim dhe më mbajti në tunelet e Hamasit,” tha Emily Damari në një postim në Instagram të premten. 29-vjeçarja me shtetësi të dyfishtë izraelito-britanike u rrëmbye nga shtëpia e saj dhe u mbajt gati 500 ditë në sistemin e tuneleve nëntokësore që Hamasi gërmoi nën Gaza.
“Ky është një mbyllje rrethi shumë, shumë, shumë e rëndësishme për shumë njerëz,” shkroi ajo.
Aviva Siegal, 64 vjeç, u rrëmbye me bashkëshortin e saj më 7 tetor dhe kaloi 51 ditë në robëri. Pavarësisht sprovës së saj të rëndë në duart e Hamasit – ajo gjithashtu priti gati 500 ditë që bashkëshorti i saj të lirohej – Siegal tha se ajo kundërshtonte çdo vrasje të mëtejshme.
“Unë jam gjallë,” tha ajo, “dhe kjo mjafton për mua.”
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e Wall Street Journal
