Presidenti Donald Trump njoftoi të dielën se Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të nisë të hënën një operacion që ai e quajti “Project Freedom”, për të udhëhequr dhe nxjerrë anijet e huaja të bllokuara në Ngushticën e Hormuzit. Ai paralajmëroi se çdo ndërhyrje në këtë operacion humanitar “do të përballet me forcë”, ndërsa anijet që ai i përshkroi si “neutrale dhe të pafajshme” mbeten të bllokuara për shkak të konfliktit.
Në një postim në Truth Social, Trump tha se vende “nga e gjithë bota” që nuk janë palë në konfliktin rajonal i kanë kërkuar Uashingtonit ndihmë për të liruar anijet “të bllokuara në Ngushticën e Hormuzit”, duke i cilësuar ato si “kalimtarë neutralë dhe të pafajshëm”.
“Për të mirën e Iranit, Lindjes së Mesme dhe Shteteve të Bashkuara, u kemi thënë këtyre vendeve se do t’i udhëheqim anijet e tyre në mënyrë të sigurt jashtë këtyre ujërave të kufizuara, në mënyrë që të vazhdojnë aktivitetin e tyre normal,” shkroi ai, duke shtuar se përfaqësuesit amerikanë janë udhëzuar të bëjnë “përpjekjet më të mira” për të siguruar largimin e sigurt të anijeve dhe ekuipazheve.
Trump e paraqiti operacionin si një mision humanitar, duke theksuar se shumë anije “po u mbaron ushqimi dhe furnizimet e tjera të nevojshme” për ekuipazhet, duke i quajtur ato “viktima të rrethanave”.
Ai e shoqëroi këtë mesazh me një paralajmërim të qartë: “Nëse, në çfarëdo mënyre, ky proces humanitar pengohet, ajo ndërhyrje, fatkeqësisht, do të duhet të trajtohet me forcë.”
Trump shtoi se përfaqësuesit amerikanë janë në “diskutime shumë pozitive” me Iranin, të cilat “mund të çojnë në diçka shumë pozitive për të gjithë”, duke theksuar se operacioni po zhvillohet pavarësisht këtyre bisedimeve.
Detajet mbi mënyrën e zbatimit të operacionit mbeten të kufizuara. Sipas raportimeve, përpjekja mund të mos mbështetet në eskortë tradicionale detare, por anijet luftarake amerikane do të qëndrojnë në zonë për të penguar çdo ndërhyrje iraniane dhe për të udhëzuar anijet tregtare drejt rrugëve më të sigurta detare.
Më vonë të dielën në mbrëmje, Komanda Qendrore e SHBA (CENTCOM) konfirmoi se do të fillojë mbështetjen për “Project Freedom” të hënën, duke përshkruar një prani të konsiderueshme ushtarake pas operacionit. Në një deklaratë, CENTCOM tha se misioni synon rikthimin e lirisë së lundrimit për transportin tregtar përmes Ngushticës së Hormuzit, një korridor përmes të cilit kalon rreth një e katërta e tregtisë botërore detare të naftës.
“Mbështetja jonë për këtë mision mbrojtës është thelbësore për sigurinë rajonale dhe ekonominë globale, ndërkohë që ruajmë edhe bllokadën detare,” tha komandanti i CENTCOM, admirali Brad Cooper.
Komanda tha se mbështetja amerikane do të përfshijë shkatërrues me raketa të drejtuara, më shumë se 100 avionë tokësorë dhe detarë, platforma pa pilot në disa fusha dhe rreth 15,000 trupa, duke nënvizuar shkallën e operacionit.
Më herët të dielën, Trump tha se propozimi më i fundit nga Irani nuk i plotësonte kërkesat e SHBA-së. Ai deklaroi për Kan News të Izraelit se e kishte shqyrtuar ofertën dhe e kishte refuzuar.
“E studiova propozimin e ri iranian dhe nuk është i pranueshëm për mua,” tha ai, duke shtuar se “fushata po përparon shumë mirë.”
Propozimi — një kuadër me 14 pika i përcjellë përmes ndërmjetësve pakistanezë — raportohet se kërkonte lëshime të gjera nga Uashingtoni, përfshirë lehtësimin e sanksioneve, tërheqjen e forcave amerikane nga rajoni, përfundimin e bllokadës detare dhe ndalimin e armiqësive, ndërsa negociatat për programin bërthamor iranian do të shtyheshin.
Zyrtarët iranianë kundërshtuan disa nga këto raportime. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, Esmaeil Baghaei, tha se propozimi i Teheranit fokusohet vetëm në përfundimin e konfliktit dhe se “në këtë fazë” nuk ka negociata për çështje bërthamore, duke mohuar gjithashtu pretendimet për pastrimin e minave në Ngushticën e Hormuzit.
Media të lidhura me shtetin, përfshirë Fars News Agency, hodhën poshtë raportimet se Irani kishte rënë dakord për ndalimin afatgjatë të pasurimit të uraniumit ose për rihapjen e ngushticës përpara një marrëveshjeje përfundimtare.
Në këtë sfond, nisja e “Project Freedom” përbën një hap të ri operacional — nxjerrjen e anijeve neutrale dhe ekuipazheve nga kjo pikë strategjike, duke ruajtur presionin mbi Iranin dhe duke paralajmëruar kundër çdo përpjekjeje për të penguar operacionin.
Ky veprim e vendos në thelb përgjegjësinë mbi Iranin për të lejuar largimin e sigurt të anijeve që nuk janë pjesë e konfliktit — ose të përballet me përshkallëzim nëse vendos të ndërhyjë, shkruan Breitbart.
