Një artikull i publikuar nga media izraelite TheMarker trajton marrëdhëniet e kryeministrit Edi Rama me biznesmenin izraelit Ron Yeffet, duke i lidhur ato me investimet në Shqipëri, projektet në industrinë e mbrojtjes dhe kritikat e opozitës shqiptare.
Sipas artikullit, Yeffet nuk është i vetmi biznesmen izraelit që gëzon marrëdhënie të afërta me Ramën. Përmendet edhe Sani Snilevitz, konsull nderi i Shqipërisë në Izrael, i cili po punon për ndërtimin e një spitali në Shqipëri.
Gjatë vizitës së fundit të Ramës në Izrael, rreth pesë muaj më parë, kryeministri ishte i ftuar i Snilevitz dhe udhëtoi me një avion të marrë me qira nga partneri i tij i biznesit, Tzachi Nachmias.
Artikulli citon një hetim të medias shqiptare Reporter.aL, sipas të cilit fluturimi nuk është paguar nga qeveria shqiptare. Rama ka deklaruar se vizita kishte “elementë të sigurisë”, por nuk është bërë e ditur se kush e financoi udhëtimin.
Sipas shkrimit, Rama është gjithashtu vizitor i shpeshtë në rezidencën e Ron Yafet në Shqipëri. Yeffet ka interesa në sektorët e pasurive të paluajtshme, infrastrukturës dhe industrisë së mbrojtjes.
Një kompani në pronësi të tij është partnere e kompanisë shtetërore shqiptare KAYO, me të cilën ka ngritur një fabrikë në Shqipëri për prodhimin e mjeteve të blinduara, automjeteve zjarrfikëse, autoambulancave dhe mjeteve të pastrimit. Sipas artikullit, produktet u shiten institucioneve shqiptare, por edhe vendeve afrikane dhe shteteve anëtare të NATO-s.
Media izraelite kujton gjithashtu se në nëntor të vitit të kaluar Haaretz raportoi se kompania Elbit Systems do të furnizonte Shqipërinë me sisteme të avancuara artilerie dhe dronë në bashkëpunim me KAYO, ndërsa në prill 2025 media të huaja raportuan për planet e Elbit për ngritjen e një shkolle fluturimi në Shqipëri.
Artikulli ndalet edhe te kritikat politike në Shqipëri. Ish-zëvendëskryeministri Arben Ahmetaj, në një intervistë të dhënë në janar 2026, e cilësoi atë që ai e quan “Projekti KAYO” si “një projekt korruptiv për transferimin e aseteve shtetërore në duar private”.
Ahmetaj pretendoi gjithashtu se Yafet kishte qenë i përfshirë në çështje biznesi me Air Albania dhe kishte shfaqur interes për blerjen e borxhit publik të Shqipërisë.
Po ashtu, artikulli rikujton deklaratat e deputetit të Partisë Demokratike, Blendi Këlliçi, i cili në prill të këtij viti tha se fakti që kompania R&I Trading, në pronësi të Ron Yeffet, është përfshirë në një proces civil për mashtrim në SHBA, “kërcënon pozitën e Shqipërisë në NATO dhe sigurinë e Aleancës”.
Kjo lidhet me një padi të ngritur në një gjykatë në Florida nga biznesmeni amerikan Mark Faist, i cili pretendon se Yafet e ka mashtruar duke përdorur marrëdhënien e tij me kryeministrin Rama dhe duke i premtuar një takim me të për investime të ofruara nga kompania R&I Trading.
Megjithatë, autori i artikullit thekson se deri më tani këto pretendime nuk kanë çuar në ndonjë hetim zyrtar dhe se një proces civil në Florida, që lidhet me disa milionë dollarë, vështirë se mund të konsiderohet kërcënim për sigurinë e Shqipërisë apo të NATO-s.
Sipas tij, ajo që mund të ndikojë politikisht është ndërthurja e marrëdhënieve mes biznesit dhe pushtetit me protestat që po zhvillohen kundër projektit të Jared Kushner në Shqipëri.
Në reagimin e tij për gazetën, Ron Yeffet mohoi çdo akuzë.
“Nuk kam absolutisht asnjë lidhje me Air Albania. Figura të opozitës në Shqipëri po më përdorin mua dhe biznesmenë të tjerë si mjete për të sulmuar dhe dëmtuar kryeministrin e tyre,” deklaroi ai.
Edhe Zyra e Qeverisë Shqiptare hodhi poshtë pretendimet, duke i cilësuar ato të pabazuara.
“Në diskursin publik në Shqipëri bëhen aq shumë pretendime absurde, sa t’u përgjigjesh të gjithëve është jo vetëm e pamundur, por edhe vetë absurde. KAYO është një kompani shtetërore e krijuar sipas standardeve ndërkombëtare për bashkëpunim me sektorin privat në interes publik. Pretendimet për korrupsion janë tërësisht të pabazuara,” thuhet në reagimin e qeverisë.
…
Shkrimi i plotë në TheMarker
Ron Yeffet është një nga miqtë më të ngushtë të kryeministrit shqiptar Edi Rama. Ai është gjithashtu partner i kompanisë shtetërore Kayo në një uzinë të prodhimit të automjeteve ushtarake. Ky kombinim ka shtyrë opozitën e Shqipërisë të pretendojë se sipërmarrja e përbashkët mes Yeffet dhe Kayo është një „projekt korruptiv“.
Nga Hagai Amit, “TheMarker”
Protestat që kanë shkundur Shqipërinë që nga fillimi i qershorit tashmë janë pagëzuar me emrin “Revolucioni i Flamingove“. Ato u ndezën nga zemërimi publik ndaj një projekti masiv turistik prej 1.4 miliardë dollarësh që po promovohet nga Jared Kushner, dhëndri i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump.
Projekti është planifikuar përgjatë bregdetit të Shqipërisë, pranë Zvërnecit. Kundërshtarët e tij argumentojnë se ai do dëmtojë mjedisin natyror të zonës, përfshirë flamingot që folezojnë atje.
“Atje ka një plazh të virgjër dhe një ishull të bukur që kryeministri shqiptar Edi Rama dëshiron që milionerët t’i arrijnë me jahte e traget dhe të akomodohen atje,“ thotë një burim izraelit aktiv në Shqipëri që njeh Ramën.
“Është bregdeti më i bukur në Mesdhe, pjesa më e madhe e tij në Shqipëri—dhe ka presion nga Kushner, me gjithë ndikimin që ai ka në administratën amerikane, për ta çuar projektin përpara.“
Trazirat në Shqipëri kanë gjithashtu një këndvështrim izraelit. Lidhjet e Ramës me Izraelin janë kthyer në një temë diskutimi gjatë protestave. Rama pretendon se demonstratat janë të njollosura nga antisemitizmi dhe së fundmi tha në një intervistë televizive se ato po financohen nga kundërshtarët e tij politikë në një përpjekje për të promovuar një narrativë se ai kishte arritur një marrëveshje me Jared Kushner dhe kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu për të inkurajuar emigrimin e palestinezëve drejt Shqipërisë. Rama e përshkroi këtë si „një fantazi“.
Këto nuk janë të vetmet akuzat e lidhura me Izraelin të shprehura nga liderët e opozitës shqiptare dhe mediat e rreshtuara krah tyre. Pretendime shtesë kanë të bëjnë me marrëdhënien e ngushtë të Ramës me biznesmenin izraelit Ron Yafet.
“Një mysafir i rregullt në rezidencën e Presidentit të Senegalit“
Rama, kreu i Partisë Socialiste të Shqipërisë dhe kryeministër i vendit që nga viti 2013, ka lidhje të thëlla me Izraelin. Janarin e kaluar, himni kombëtar shqiptar u luajt në sheshin jashtë Knesset-it në Jeruzalem kur ai vizitoi Izraelin dhe iu drejtua parlamentit izraelit. Gjatë një vizite në Izrael në prill të vitit 2025, ai u fotografua në Murin e Lotëve, dhe gjatë vizitës së tij në tetor 2022 ai u takua si me Kryeministrin e atëhershëm Yair Lapid, ashtu edhe me liderin e atëhershëm të opozitës Benjamin Netanyahu.
Rama vizitoi Izraelin edhe në janar të vitit 2022, por ai udhëtim u qendërzua rreth varrimit të Yitzhak Yafet, një ish-zyrtar i Shin Bet dhe ish-shef i sigurisë në El Al, i cili ishte gjithashtu babai i mikut të ngushtë të Ramës, Ron Yafet. Rama nuk ishte e vetmja figurë politike që mori pjesë në varrim. Përfaqësues të qeverive të Nigerisë dhe Senegalit ishin gjithashtu të pranishëm. Ashtu si Shqipëria, këto janë vende në të cilat Yeffet ka interesa biznesi dhe lidhje të ngushta qeveritare.
Ron Yeffet nuk është një figurë shumë e njohur në Izrael. I lindur në vitin 1966, ai shërbeu në Korpusin e Artilerisë të Forcave Mbrojtëse të Izraelit dhe pak pas shërbimit të tij ushtarak hyri në biznesin e pasurive të paluajtshme në Shtetet e Bashkuara. Ai jeton në një shtëpi luksoze në një ishull të vogël në jug të Majamit, Florida, dhe është aktiv në pasuritë e paluajtshme në Nju Jork, Nju Xhersi dhe Pensilvani. Në Evropë ai është aktiv në Itali, dhe në Afrikë ka interesa biznesi në Nigeri, Senegal dhe disa vende të tjera.
“Ai nget makina luksoze, fluturon me avionë privatë, mban orë luksoze dhe vishet me kostume të qepura me porosi. Ai bën shumë biznese në Afrikë, është i lidhur mirë me liderët atje dhe është një mysafir i rregullt në rezidencën e Presidentit të Senegalit. Në Afrikë, ai financon transaksione të mëdha qeveritare dhe blen borxh sovran,“ tha javën e kaluar dikush që ka njohje me të.
“Nga njëra anë, ai është gjaknxehtë; nga ana tjetër, ai i kushton vëmendje detajeve më të vogla në çdo marrëveshje që bën.“
Marrëdhëniet Ndërmjet Parasë dhe Pushtetit
Rama, i cili filloi mandatin e tij të katërt si kryeministër vetëm një vit më parë pasi fitoi zgjedhjet, është një figurë me shumë ngjyrime. Në rininë e tij ai luajti basketboll për kombëtaren e Shqipërisë dhe ishte piktor. Përpara se të hynte në politikë, ai shërbeu si profesor arti në Akademinë e Arteve në Tiranë. Ai ka botuar disa libra që shfaqin pikturat e tij, puna e tij është ekspozuar në Bienalen e Venecias dhe, sipas një burimi diplomatik që e ka takuar në vitet e fundit, ai e ka zakon të skicojë vizatime në letër gjatë takimeve zyrtare dhe t’ua japë ato si dhuratë atyre që takon.
“Në një ditë të mirë, ai do t’ju dallojë në një turmë prej qindra njerëzish dhe do t’ju përqafojë e puthë edhe nëse jeni takuar për herë të fundit vite më parë. Në një ditë të keqe, ai nuk do të kujtojë se kush jeni, edhe nëse jeni takuar dje,“ tha burimi diplomatik.
Sipas një biznesmeni që ka operuar në Shqipëri: “Pranë sallës së tij të mbledhjeve të kabinetit është një kuzhinë e pajisur me një shef kuzhine që shërben vakte gjatë mbledhjeve të qeverisë. Ai dominon mbi ministrat e tij. Një herë u dita me të dhe u ankova për vështirësitë e të bërit biznes në vend. Ai thirri menjëherë ministren përgjegjëse dhe kërkoi që ajo të vinte te ne. Kur ajo mbërriti, më pyeti: ‘Pse nuk fole me mua më parë? A nuk e sheh që në fund ai zemërohet me ne?’“
Yeffet nuk është e vetmja njohje e Ramës në komunitetin e biznesit të Izraelit. Biznesmeni Sani Snilevitz, i cili shërben si Konsull Nderi i Shqipërisë në Izrael, është gjithashtu i afërt me të dhe është aktiv në Shqipëri, ku po punon për të themeluar një spital. Gjatë vizitës më të fundit të Ramës në Izrael, pesë muaj më parë, ai ishte i ftuar i Snilevitz-it. Rama fluturoi për në Izrael me një avion të marrë me qira, kundrejt pagesës, nga partneri i biznesit i Snilevitz-it, biznesmeni Tzachi Nachmias. Një investigim i publikuar nga media shqiptare reporter.ai zbuloi se fluturimi për në Izrael nuk u pagua nga qeveria shqiptare. Rama shpjegoi se vizita e tij në Izrael përfshinte „elemente të lidhura me sigurinë“, megjithëse mbetet e panjohur se kush e pagoi përfundimisht fluturimin.
Rama është një mysafir i shpeshtë në pronën e madhe të Yeffet në Shqipëri, dhe Yeffet ka interesa biznesi në pasuri të paluajtshme, infrastrukturë dhe mbrojtje në vend. Më së shumti, një kompani në pronësi të Yeffet është partnere e kompanisë shtetërore shqiptare të mbrojtjes, Kayo. Yeffet bashkoi forcat me Kayo për të ngritur një uzinë prodhimi në Shqipëri që prodhon automjete të blinduara, zjarrfikëse, ambulanca dhe kamionë mbeturinash. Sipërmarrja e përbashkët ua shet produktet e saj ministrive të qeverisë shqiptare, si dhe vendeve afrikane dhe shteteve të tjera anëtare të NATO-s.
Yeffet nuk është e vetmja lidhje izraelite e Kayo-s. Nëntorin e kaluar, Haaretz zbuloi se Elbit Systems do t’i furnizonte Shqipërisë sisteme të avancuara artilerie dhe dronë në bashkëpunim me Kayo-n, e cila do të themelojë një fabrikë për prodhimin e atyre sistemeve. Në prill të vitit 2025, mediat e huaja raportuan se Elbit do të ngrinte një shkollë fluturimi në Shqipëri.
Marrëdhëniet e biznesit dhe partneritetet që përfshijnë Yafet, Ramën dhe qeverinë shqiptare kanë gjeneruar raporte të shumta në mediat shqiptare që kritikojnë të dy burrat. Arben Ahmetaj, i cili shërbeu si Zëvendëskryeministër i Shqipërisë deri në vitin 2022, tha në një intervistë në janar të vitit 2026 se ajo që ai e quajti „Projekti Kayo“ ishte „një projekt korruptiv që përfshin kalimin e aseteve shtetërore shqiptare në duar private“.
Ahmetaj pretendoi gjithashtu se Yeffet kishte qenë i përfshirë në marrëveshje biznesi me Air Albania dhe kishte kërkuar të blinte borxhin kombëtar të vendit. Në prill të këtij viti, Belind Këlliçi, anëtar i kryesisë së Partisë Demokratike të Shqipërisë, partisë kryesore opozitare në vend, shkoi edhe më tej. Ai deklaroi se fakti që kompania e Ron Yafet, R&I Trading, akuzohet për mashtrim në një padi civile në vijim e sipër në Florida „kërcënon pozicionin e Shqipërisë brenda NATO-s dhe sigurinë e mbarë Aleancës së Atlantikut të Veriut“.
Ai i referohej një padie të ngritur në një gjykatë të Floridës nga biznesmeni amerikan Mark Faist, i cili pretendon se Yeffet shfrytëzoi marrëdhënien e tij me Ramën—dhe madje i premtoi atij një takim me kryeministrin—për ta mashtruar atë në lidhje me mundësitë e investimit të ofruara nga R&I.
Deri më sot, këto akuza ndaj Yeffet nuk kanë rezultuar në ndonjë hetim zyrtar, dhe është e dyshimtë nëse një padi civile në Florida që përfshin vetëm pak milionë dollarë mund të përbëjë ndonjë kërcënim për sigurinë e Shqipërisë, e lëre më për NATO-n. Sidoqoftë, marrëdhënia e ngushtë mes biznesit dhe pushtetit politik që është zhvilluar mes Yeffet dhe Ramës mund të konvergojë tani me protestat publike kundër projektit të Kushner-it dhe përfundimisht të kërcënojë mbajtjen e pushtetit nga Rama.
Vetë Yeffet u përgjigj në një bisedë me gazetën:
“Unë nuk kam absolutisht asnjë lidhje me Air Albania. Figurat e opozitës në Shqipëri po më përdorin mua dhe biznesmenë të tjerë si mjete për të sulmuar dhe dëmtuar kryeministrin e tyre.“
Zyra e Qeverisë Shqiptare tha në përgjigje:
“Ka aq shumë pretendime absurde të ngritura në diskursin publik të Shqipërisë, saqë të përgjigjesh ndaj secilit prej tyre është jo vetëm e pamundur, por do të ishte në vetvete absurde. Kayo është një kompani shtetërore e themeluar sipas standardeve ndërkombëtare me qëllim bashkëpunimin me sektorin privat në interes të publikut. Akuzat ndaj saj ilustrojnë se sa me lehtësi ka filluar të përdoret fjala ‘korrupsion’. Ky term hidhet po aq thjesht sa të pyesësh dikë se çfarë hëngri për drekë, ndërkohë që duhet të përdoret vetëm kur ka fakte serioze dhe të besueshme për të mbështetur një akuzë të tillë. Në rastin e Kayo-s, këto pretendime janë plotësisht të pabaza.“
