Udhëheqësit e Iranit duan të arrijnë një marrëveshje bërthamore me SHBA-në, por ata po nxitojnë gjithashtu të përgatiten për luftë në rast se bisedimet midis vendeve dështojnë.
Teherani po dislokon forcat e tij, po shpërndan autoritetin e vendimmarrjes, po fortifikon objektet e tij bërthamore dhe po zgjeron shtypjen e mospajtimit të brendshëm. Këto lëvizje pasqyrojnë besimin e udhëheqësve të tij se mbijetesa e vetë regjimit është në rrezik.
Republika Islamike është më e ndjeshme se sa ka qenë në dekada. Udhëheqësit e saj po përballen me një pakënaqësi popullore të përhapur për shkak të përkeqësimit të gjendjes ekonomike dhe vrasjes masive të protestuesve muajin e kaluar. Ndërkohë, SHBA-ja ka dislokuar dy aeroplanmbajtëse dhe një sërë luftanijesh të tjera e avionë gjuajtës në rajon si përgatitje për një sulm të mundshëm.
Irani po përballet me kërcënimin e tij më të keq ushtarak që nga viti 1988, kur përfundoi lufta tetëvjeçare me Irakun, tha Farzan Sabet, një analist për Iranin dhe sigurinë e Lindjes së Mesme në Institutin Pasuniversitar të Gjenevës në Zvicër. Ai shtoi se Irani po përgatitet për goditje duke vënë udhëheqjen e tij të sigurisë dhe politike në alarm të lartë për të parandaluar eliminimin e plotë dhe për të mbrojtur objektet e tij bërthamore.
Zyrtarët iranianë kanë paraqitur disa lëshime në përpjekje të një marrëveshjeje bërthamore, por zëvendëspresidenti JD Vance tha të martën se ofertat nuk i kanë arritur linjat e kuqe të vendosura nga SHBA-ja, e cila dëshiron që Irani të privohet nga aftësia për të prodhuar një armë bërthamore. Ndërsa ministri i Jashtëm i Iranit tha publikisht se bisedimet kishin bërë përparim, qeveria tani ka frikë se hendeku midis asaj që Teherani është i gatshëm të ofrojë dhe asaj që Uashingtoni është i gatshëm të pranojë mund të jetë i pakalueshëm, tha një zyrtar iranian.
Ali Larijani, kreu i Këshillit të Sigurisë Kombëtare të Iranit, tha se ndërsa Irani nuk dëshiron luftë, ai është gati nëse fillon një e tillë. Ai u shpreh në një intervistë të transmetuar të dielën në Al Jazeera se i kanë rishikuar dobësitë e tyre dhe i kanë adresuar ato, duke shtuar se nëse lufta bëhet e pashmangshme, ata do kundërpërgjigjen.
Udhëheqësit e Iranit po përgatiten për një sulm që mund të ndërpresë zinxhirin e tij të komandës. Garda Revolucionare Islamike njoftoi në fillim të këtij muaji planet për të ringjallur strategjinë e saj të ashtuquajtur “mbrojtja mozaike”, e cila u jep komandantëve autonominë për të lëshuar urdhra për njësitë e tyre. Strategjia është krijuar për ta bërë Republikën Islamike më elastike ndaj sulmeve të huaja.
Dislokimet ushtarake
Irani po tregon muskujt e tij ushtarakë sa më mirë që mundet, duke dërguar mesazhin se forcat e tij armatosura kanë aftësinë për të ndërprerë tregtinë globale të naftës dhe për të goditur interesat e SHBA-së në të gjithë Lindjen e Mesme. Njësitë detare të Gardës Revolucionare paraushtarake u dislokuan këtë javë në Ngushticën e Hormuzit. Rruga ujore strategjike lidh Gjirin Persik me Oqeanin Indian ku rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë kalon përmes saj.
Pamjet e transmetuara në mediat iraniane të lidhura me shtetin treguan raketa që lëshoheshin përgjatë bregdetit dhe nga anijet ndërsa një cisternë nafte lundronte në sfond. Rruga ujore tani është nën vëzhgim të vijueshëm, tha Alireza Tangsiri, komandanti i marinës së Gardës Revolucionare, në vërejtjet e publikuara në mediat shtetërore të hënën.
Një luftanije ruse mbërriti në Ngushticën e Hormuzit dhe u ankorua në qytetin portual iranian të Bandar Abbas përpara një stërvitjeje ushtarake të planifikuar për të enjten, sipas mediave shtetërore iraniane dhe ruse. Stërvitjet po zhvillohen jo shumë larg aeroplanmbajtëses USS Abraham Lincoln, e cila po lundron pranë bregdetit të Omanit.
Më e rrezikshme se luftanija amerikane është arma që mund ta dërgojë atë në fund të detit, tha të martën udhëheqësi suprem i Iranit, Ali Khamenei. Lufta 12-ditore e Izraelit në qershor ekspozoi inferioritetin ushtarak të Iranit dhe kufijtë e aleatëve të milicisë rajonale si Hezbollahu në Liban. Por ajo i dha gjithashtu Iranit mundësinë për të testuar dhe përmirësuar taktikat e tij të luftës, duke përmirësuar shkallën e goditjes së raketave të tij me rreze më të gjatë ndërsa lufta vazhdonte.
Teherani ka rreth 2,000 raketa balistike me rreze të mesme që mund të godasin deri në Izrael. Ai gjithashtu ka rezerva të konsiderueshme të raketave me rreze të shkurtër të afta për të arritur bazat e SHBA-së në Gji dhe anijet në Ngushticën e Hormuzit, së bashku me rezerva të konsiderueshme të raketave të lundrimit kundër anijeve dhe varkave siluruese.
Irani ka testuar sistemet e tij të mbrojtjes ajrore në një seri stërvitjesh të fundit të përqendruara në përgjigjen ndaj sulmeve të mundshme me drone dhe raketa në lokacione të ndjeshme, përfshirë objektet bërthamore. Bashkia e Teheranit ka shtuar stacionet e metrosë, parkingjet dhe lokacione të tjera që mund të shërbejnë si strehimore kundër bombave, tha Ali Nasiri, një zyrtar i menaxhimit të krizave, në fund të janarit. Iranianët e kanë kritikuar qeverinë për dështimin në strehimin e tyre qershorin e kaluar.
Fortifikimi i objekteve bërthamore
Irani gjithashtu ka kryer punime në objektet e tij bërthamore për t’i mbrojtur ato më mirë nga goditjet, sipas pamjeve satelitore të publikuara dhe analizuara nga Instituti për Shkencën dhe Sigurinë Ndërkombëtare, një qendër kërkimore me seli në Uashington. Pamjet satelitore tregojnë se Teherani ka forcuar hyrjet e tuneleve në objektin e tij në Isfahan, ku besohet se Irani ka mbajtur pjesën më të madhe të uraniumit të tij shumë të pasuruar dhe i cili u dëmtua rëndë nga sulmet e SHBA-së dhe Izraelit qershorin e kaluar, dhe në një kompleks tunelesh të thella nëntokësore në atë që njihet si Mali Pickaxe.
Tunelet e Pickaxe, për të cilat zyrtarët perëndimorë thonë se Irani ka punuar për vite me radhë, nuk u shënjestruan nga SHBA-ja ose Izraeli verën e kaluar. Zyrtarët perëndimorë dhe izraelitë besojnë se Irani po i zhvillonte tunelet për të kryer punë bërthamore të padeklaruara, përfshirë pasurimin e mundshëm të uraniumit. Pamjet në Pickaxe tregojnë lëvizje të automjeteve duke përfshirë kamionë, betoniere dhe vinça në vend për të hedhur beton, gurë dhe dhera në hyrjet e tuneleve.
Ky punim është krijuar për të zbutur çdo sulm të mundshëm ajror dhe gjithashtu për ta bërë të vështirë hyrjen tokësore në një sulm të forcave speciale për të sekuestruar ose shkatërruar çdo uranium shumë të pasuruar që mund të gjendet brenda, tha instituti në një raport. Instituti zbuloi gjithashtu se Irani ndërtoi së fundmi një guaskë betoni mbi një ndërtesë në lokacionin e tij ushtarak Parchin, ku Irani kishte kryer punë të lidhura me bërthamën. Izraeli e bombardoi këtë vend në vitin 2024.
Udhëheqësit e Iranit duan të përjashtojnë mundësinë që goditjet e SHBA-së të mund të shkaktojnë një valë të re trazirash anti-qeveritare. Garda Revolucionare dhe forcat e inteligjencës kanë ngritur rreth 100 pika mbikëqyrjeje rreth Teheranit për të bllokuar kryengritësit e mundshëm ose forcat e huaja, tha komandanti i Gardës, Hossein Nejat.
Forcat e sigurisë po vijojnë gjithashtu të gjurmojnë njerëzit që morën pjesë në protestat e muajit të kaluar, përfshirë kërkimin për ta në shkolla dhe duke u kërkuar spitaleve regjistrat shëndetësorë me identitetet e atyre që u trajtuan për lëndime të lidhura me protestat. Disidentët, përfshirë aktivistët dhe politikanët reformistë që kritikuan shtypjen e përgjakshme të protestave nga qeveria, po arrestohen. Të burgosurit politikë i janë nënshtruar trajtimit të ashpër dhe shpesh u është mohuar qasja te avokatët, sipas grupeve të të drejtave. Midis tyre është laureatja e Çmimit Nobel për Paqe, Narges Mohammadi, e cila u abuzua fizikisht kohët e fundit në burg.
Më shumë se 53,000 njerëz janë arrestuar që nga fillimi i protestave, dhe vdekjet e konfirmuara kalojnë shifrën 7,000 që kur demonstratat filluan në fund të dhjetorit. Vrasjet kanë nxitur një valë të dytë të zemërimit popullor.
Shumë iranianë thërrasin slogane anti-qeveritare nga dritaret e tyre natën dhe ceremonitë tradicionale të zisë janë bërë raste për miqtë dhe familjet e viktimave për të treguar kundërshtimin e tyre ndaj regjimit. Në qytetin qendror të Abdananit, një turmë e madhe thirri “Vdekje Khameneit” gjatë një ceremonie përkujtimore në varrezat lokale, ku forcat e sigurisë u përgjigjën duke hapur zjarr mbi njerëzit në zi.
VINI RE: KY material është pronësi intelektuale e WSJ
