Qyteti i Meksikos po fundoset me një ritëm aq alarmues sa që është i dukshëm nga hapësira. Imazhe nga një sistem i fuqishëm radari i NASA-s po zbulojnë norma subsidence (uljeje të tokës) mbi 0.5 inç në muaj — duke e bërë qytetin një nga kryeqytetet më shpejt-fundosëse në planet.
Metropoli i shtrirë, gjithashtu një nga qytetet më të mëdha në botë, shtrihet mbi një liqen në lartësi të madhe dhe ndodhet mbi një akuifer të lashtë, i cili siguron rreth 60% të ujit të pijshëm për 22 milion banorët e qytetit.
Gjatë viteve, ky akuifer është mbishfrytëzuar në mënyrë të tillë sa ka shkaktuar fundosjen e tokës mbi të. Nxjerrja e tepërt e ujit ka kontribuar gjithashtu në një krizë kronike uji që e ka vënë Qytetin e Meksikos përballë një “day zero” të mundshëm, kur rubinetat mund të thahen.
Fshehja e shpejtë e qytetit është përkeqësuar nga zhvillimi urban i pandërprerë, me infrastrukturë të re që shton peshë shtesë mbi tokën e pasur me argjilë.
Subsidence e Qytetit të Meksikos është dokumentuar për herë të parë në vitet 1920, dhe që prej asaj kohe banorët kanë përjetuar pasojat, me rrugë të çara, ndërtesa të anuar dhe dëmtime në sistemin e trenave.
Imazhe të reja nga sateliti NISAR, një projekt mes NASA-s dhe Organizatës Indiane të Kërkimeve Hapësinore, zbulojnë përmasën e problemit me detaje të jashtëzakonshme.
NISAR është projektuar për të hartuar disa nga proceset më komplekse të planetit dhe është në gjendje të ndjekë lëvizje të imëta si fundosja e tokës. Sipas NASA-s, është një nga sistemet më të fuqishme të radarit të lëshuara ndonjëherë në hapësirë.
Midis tetorit 2025 dhe janarit 2026, gjatë sezonit të thatë të Qytetit të Meksikos, NISAR hartoi lëvizjen e tokës nën qytet. Gjetjet e tij tregojnë se pjesë të qytetit po fundosen me një ritëm rreth 0.8 inç në muaj — pra më shumë se 9.5 inç në vit.
Zonat më të prekura përfshijnë Aeroportin Ndërkombëtar Benito Juarez, aeroportin kryesor të qytetit.
Një monument i njohur i qytetit tregon ndikimet e fundosjes. Monumenti 114-këmbësh “Engjëlli i Pavarësisë”, i ndërtuar në vitin 1910 për të përkujtuar 100-vjetorin e pavarësisë së Meksikës, ka pasur nevojë për 14 shkallë të shtuar në bazën e tij ndërsa toka poshtë tij fundoset.
“Qyteti i Meksikos është një pikë e njohur e nxehtë kur bëhet fjalë për subsidence, dhe imazhe si kjo janë vetëm fillimi për NISAR-in,” tha David Bekaert, menaxher projekti në Institutin Flamand për Kërkime Teknologjike dhe anëtar i ekipit shkencor të NISAR. “Do të shohim një valë zbulimesh të reja nga e gjithë bota.”
Sateliti është gjithashtu në gjendje të ndjekë procese të tjera planetare si rrëshqitja e akullnajave ose rritja e të korrave, si dhe fatkeqësi natyrore si shpërthimet vullkanike, shkruan CNN.
