Dy muaj pas fillimit të luftës me SHBA-në dhe Izraelin, Irani nuk ka më një arbitër të vetëm klerikal të padiskutueshëm në kulmin e pushtetit një ndarje e menjëhershme me të kaluarën që mund të jetë duke e forcuar qëndrimin e Teheranit ndërsa ai po shqyrton mundësinë e ripërtëritjes së bisedimeve me Uashingtonin.
Që nga krijimi i saj në vitin 1979, Republika Islamike është përqendruar rreth një udhëheqësi suprem me autoritet përfundimtar mbi të gjitha çështjet kyçe të shtetit.
Por vrasja e Ajatollah Ali Khameneit në ditën e parë të luftës dhe ngritja në detyrë e djalit të tij të plagosur, Mojtaba , kanë sjellë një rend të ndryshëm të dominuar nga komandantët e Trupave të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) dhe të shënuar nga mungesa e një arbitri vendimtar dhe autoritar.
Mojtaba Khamenei mbetet në kulmin e sistemit, por tre persona të njohur me diskutimet e brendshme thonë se roli i tij është kryesisht të legjitimojë vendimet e marra nga gjeneralët e tij, në vend që të nxjerrë vetë direktiva.
Presioni i kohës së luftës e ka përqendruar pushtetin në një rreth të ngushtë dhe më të ashpër, të rrënjosur në Këshillin Suprem të Sigurisë Kombëtare (SNSC), zyrën e Udhëheqësit Suprem dhe IRGC-në, i cili tani dominon si strategjinë ushtarake ashtu edhe vendimet kryesore politike, thonë zyrtarët dhe analistët iranianë.
“Iranianët janë tepër të ngadaltë në reagimin e tyre”, tha një zyrtar i lartë i qeverisë pakistaneze i informuar mbi bisedimet e paqes midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara që Islamabadi ka ndërmjetësuar. “Me sa duket, nuk ka një strukturë komanduese të vetme vendimmarrëse. Ndonjëherë, u duhen 2 deri në 3 ditë për t’u përgjigjur.”
Analistët thanë se pengesa për një marrëveshje nuk janë grindjet e brendshme në Teheran, por hendeku midis asaj që Uashingtoni është i gatshëm të ofrojë dhe asaj që Garda e ashpër e Iranit ishte e gatshme të pranonte.
Fytyra diplomatike e Iranit në bisedimet me SHBA-në ka qenë Ministri i Jashtëm Abbas Araqchi , të cilit së fundmi iu bashkua kryetari i parlamentit Mohammed Baqer Qalibaf një ish-komandant i Gardës, kryetar bashkie i Teheranit dhe kandidat presidencial i cili është shfaqur gjatë luftës si një kanal kyç midis elitave politike, të sigurisë dhe klerikale të Iranit, shkruan Reuters.
Megjithatë, në terren, bashkëbiseduesi qendror ka qenë komandanti i IRGC-së, Ahmad Vahidi, sipas një burimi pakistanez dhe dy burimeve iraniane që e identifikuan atë javë më parë si figurën kyçe të Iranit, përfshirë natën kur u shpall armëpushimi.
Mojtaba, i cili u plagos rëndë në sulmin e parë izraelit dhe amerikan që vrau babanë e tij dhe të afërm të tjerë dhe e la atë të shpërfytyruar me plagë të rënda në këmbë, nuk është shfaqur publikisht dhe komunikon përmes ndihmësve të IRGC-së ose lidhjeve të kufizuara audio për shkak të kufizimeve të sigurisë, thanë dy persona pranë rrethit të tij të ngushtë.
