Emiratet e Bashkuara Arabe kanë vendosur të largohen nga Organizata e Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC) dhe aleanca OPEC+ duke filluar nga 1 maji, në një vendim që konsiderohet një goditje e rëndë për grupin e prodhuesve globalë të naftës dhe një sinjal i qartë i përçarjeve në Gjirin Persik.
Vendimi vjen në një moment kritik, kur kriza globale e energjisë është përshkallëzuar nga lufta me Iranin dhe tensionet në Ngushtica e Hormuzit, një korridor jetik për transportin e naftës dhe gazit në botë.
Ministri i Energjisë i Emirateve, Suhail Mohamed al-Mazrouei, deklaroi për Reuters se vendimi është strategjik dhe është marrë pas një analize të kujdesshme të politikave aktuale dhe të ardhshme të prodhimit.
“Ky është një vendim politik, i marrë pas një vlerësimi të kujdesshëm të politikave tona të prodhimit”, u shpreh ai, duke theksuar se vendi nuk ka konsultuar paraprakisht me Arabinë Saudite apo anëtarë të tjerë të OPEC.
Dalja e Emirateve, një nga prodhuesit më të mëdhenj në kuadër të OPEC+, pritet të dobësojë ndikimin e grupit, i cili deri para krizës kontrollonte gati gjysmën e prodhimit global të naftës.
Sipas të dhënave të Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë, pjesa e OPEC+ në prodhimin global ka rënë nga rreth 48% në shkurt në 44% në mars, me pritshmëri për rënie të mëtejshme.
Konflikti me Iranin ka kufizuar ndjeshëm eksportet e vendeve të Gjirit, pasi kërcënimet dhe sulmet ndaj anijeve kanë vështirësuar kalimin nëpër Ngushticën e Hormuzit, nga ku kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë dhe gaz të lëngshëm.
Megjithatë, sipas ministrit Mazrouei, largimi i Emirateve nuk pritet të ketë ndikim të menjëhershëm të madh në treg për shkak të këtyre kufizimeve logjistike, por në planin afatgjatë mund t’i japë vendit mundësi të fitojë më shumë pjesë tregu kur situata gjeopolitike të stabilizohet.
Vendimi shihet gjithashtu si një zhvillim me përfitime politike për Donald Trump, i cili prej kohësh ka kritikuar OPEC-un për ndikimin në rritjen e çmimeve të naftës, duke e akuzuar organizatën se “shfrytëzon pjesën tjetër të botës”.
Në sfondin e këtij vendimi, liderët e vendeve të Gjirit janë mbledhur në Arabinë Saudite për të diskutuar përgjigjen ndaj sulmeve të vazhdueshme iraniane me raketa dhe dronë, ndërsa tregu global i energjisë mbetet nën presion për shkak të kapaciteteve të kufizuara rezervë.
Duke operuar jashtë OPEC dhe OPEC+, Emiratet synojnë të shfrytëzojnë më plotësisht kapacitetet e tyre si furnizues i naftës me kosto të ulët dhe me emetime më të reduktuara, duke u pozicionuar për të përmbushur kërkesën në rritje globale për energji në vitet në vijim.
