SHBA po shqyrton ofertën e fundit të Iranit për t’i dhënë fund luftës
Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë një propozim të ri nga Irani për t’i dhënë fund luftës dhe për të rihapur Ngushticën e Hormuzit, thanë zyrtarë rajonalë.
Presidenti amerikan Donald Trump diskutoi të hënën ofertën iraniane me këshilltarët e tij kryesorë të sigurisë kombëtare, ndërsa Teherani ofroi të heqë bllokadën e tij mbi Ngushticën e Hormuzit në këmbim që SHBA të heqë bllokadën ndaj Iranit dhe t’i japë fund luftës.
Sipas propozimit, çështja e programit bërthamor të Iranit do të lihej mënjanë deri pas përfundimit të luftës dhe zgjidhjes së mosmarrëveshjeve mbi transportin detar në Gjirin Persik. Oferta pritet të mos kënaqë Uashingtonin, i cili kërkon që çështjet bërthamore të trajtohen që në fillim.
Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, tha: “Nuk do të thosha se po e shqyrtojnë, pati një diskutim këtë mëngjes për të cilin nuk dua të paraprij, dhe do të dëgjoni drejtpërdrejt nga presidenti.”
Përpjekjet për të afruar qëndrimet mes SHBA-së dhe Iranit nuk janë ndalur, thanë ndërmjetësit pakistanezë, pavarësisht mungesës së diplomacisë ballë për ballë pasi Trump anuloi një udhëtim të fundjavës në Islamabad të të dërguarit të tij Steve Witkoff dhe dhëndrit Jared Kushner.
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, vizitoi Pakistanin dy herë gjatë fundjavës, udhëtoi gjithashtu në Oman dhe u takua me presidentin rus Vladimir Putin në Rusi të hënën.
Çmimet e naftës u rritën të hënën pasi palët mbeten larg një marrëveshjeje për programin bërthamor të Iranit dhe qasjen në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyçe për transportin global të energjisë.
Burime të larta iraniane thanë se propozimi i paraqitur nga Araghchi në Islamabad parashikon bisedime në faza. Hapi i parë do të kërkonte përfundimin e luftës SHBA-Izrael kundër Iranit dhe garanci që Uashingtoni nuk do ta rifillojë atë. Më pas do të trajtohej bllokada amerikane dhe Ngushtica e Hormuzit, të cilën Irani dëshiron ta rihapë nën kontrollin e tij. Vetëm pas kësaj do të diskutohej programi bërthamor.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se një ofertë e raportuar iraniane për të rihapur ngushticën me kushte të rrepta nuk është e pranueshme.
Irani ka bllokuar në masë të madhe të gjitha anijet, përveç atyre të vetat, që kalojnë nga Gjiri përmes Ngushticës së Hormuzit që nga fillimi i luftës. Këtë muaj, SHBA ka filluar të bllokojë anijet iraniane.
Të dhënat e ndjekjes së anijeve tregojnë se gjashtë tankerë të ngarkuar me naftë iraniane janë detyruar të kthehen në Iran nga bllokada amerikane ditët e fundit. Para luftës, mesatarisht 125 deri në 140 anije kalonin çdo ditë nëpër ngushticë, ndërsa në 24 orët e fundit vetëm shtatë e kanë bërë këtë, sipas të dhënave nga Kpler dhe analizave satelitore nga SynMax.
Zyrtarët e OKB-së dhe dhjetëra vende kërkuan të hënën veprime urgjente për rihapjen e kësaj rruge detare. Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, paralajmëroi për pasojat e “ndërprerjes më të keqe të zinxhirit të furnizimit që nga COVID-19 dhe lufta në Ukrainë.”
Linjat ajrore në mbarë botën kanë filluar të anulojnë fluturime pasi lufta po ushtron presion mbi furnizimin me karburant për avionët dhe po rrit çmimet e naftës. Ndërkohë, tregjet amerikane të aksioneve patën luhatje të përziera të hënën ndërsa çmimet e naftës u rritën, shkruan Ynet.
