Dhjetëra mijëra njerëz morën pjesë të shtunën në një tubim të thirrur nga studentët protestues në Serbi, pavarësisht përpjekjeve të qeverisë së presidentit autoritar Aleksandar Vuçiç për të kufizuar demonstratat masive që kanë tronditur pushtetin e tij të fortë në vendin ballkanik.
Protestuesit u drejtuan drejt një sheshi qendror në kryeqytetin Beograd nga disa drejtime, shumë prej tyre duke mbajtur pankarta dhe duke veshur bluza me sloganin e lëvizjes studentore “Studentët fitojnë”. Kolona makinash u nisën drejt Beogradit nga qytete të tjera gjatë ditës.
Protestuesja Maja Milas Marković tha se studentët “arritën të na mbledhin këtu me rininë dhe energjinë e tyre të mrekullueshme; unë besoj vërtet se kemi të drejtë të jetojmë normalisht”.
Studentët kanë udhëhequr një valë mbarëkombëtare protestash anti-korrupsion që kërkojnë llogaridhënie për një tragjedi në një stacion treni në veri të Serbisë në nëntor 2024, ku humbën jetën 16 persona. Këto protesta çuan në dorëheqjen e kryeministrit të atëhershëm Miloš Vuçeviç, përpara se autoritetet të reagonin ashpër ndaj protestuesve.
Të shtunën, studentët ripërsëritën kërkesën për zgjedhje të parakohshme parlamentare dhe sundim të ligjit, duke akuzuar qeverinë për krim dhe korrupsion.
Prokurorja Bojana Savoviç i tha turmës se “një shtet ku ligjet nuk zbatohen ose zbatohen në mënyrë selektive nuk është më shtet, por bëhet organizatë mafioze”.
Kryetarja e parlamentit Ana Brnabiç e minimizoi tubimin studentor, duke thënë se “nuk solli asgjë të re”. Ajo citoi vlerësimin e policisë se 34,300 njerëz morën pjesë dhe deklaroi se “demokracia po lulëzon”.
Kompania shtetërore hekurudhore e Serbisë anuloi të gjitha trenat për dhe nga Beogradi të shtunën, në një përpjekje të dukshme për të penguar ardhjen e njerëzve nga pjesë të tjera të vendit.
Ndërkohë, mbështetësit e Vuçiç u mblodhën në një kamp në park pranë ndërtesës së presidencës serbe, të ngritur para një tjetër proteste të madhe antiqeveritare vitin e kaluar, si një “mburojë njerëzore” ndaj protestuesve. Muzikë popullore u dëgjua në një zonë të rrethuar me gardhe dhe e mbikëqyrur nga policia e pajisur plotësisht.
Tubimi studentor kaloi pa incidente të mëdha. Megjithatë, ka shqetësime për përplasje me mbështetësit e Vuçiç, shpesh të maskuar, të cilët janë akuzuar për sulme ndaj protestuesve në të kaluarën.
Presidenti serb ka qenë nën shqyrtim ndërkombëtar për qasjen e tij të ashpër ndaj demonstratave. Komisioneri për të Drejtat e Njeriut i Këshillit të Evropës, Michael O’Flaherty, kritikoi qeverinë në një raport këtë javë dhe tha se do ta monitorojë situatën nga afër.
Ai përmendi “raporte për policinë që mbron sulmues të paidentifikuar dhe shpesh të maskuar ndaj gazetarëve dhe protestuesve”, duke shtuar se situata e të drejtave të njeriut është përkeqësuar që nga vizita e tij e mëparshme.
Serbia synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian, por ka ruajtur lidhje të ngushta me Rusinë dhe Kinën. Sipas zyrtarëve të BE-së, rrëshqitja demokratike mund t’i kushtojë vendit rreth 1.5 miliardë euro fonde evropiane.
Sheshi Slavija në Beograd, ku u mbajt tubimi, ka qenë vendi i një proteste të madhe në mars 2025, e cila u ndërpre papritur në mënyrë të diskutueshme, me pretendime për përdorimin e një arme zanore ndaj demonstruesve, gjë që qeveria e mohon.
Lëvizja studentore kërkon drejtësi dhe sundim të ligjit dhe ka rezonuar gjerësisht në shoqërinë serbe, e zhgënjyer nga krizat e vazhdueshme politike.
Studentët tani thonë se synojnë të sfidojnë Vučić në zgjedhjet e ardhshme, që mund të mbahen mes shtatorit dhe nëntorit të këtij viti.
Vuçiç dhe mediat proqeveritare i kanë etiketuar kritikët si agjentë të huaj që duan të shkatërrojnë vendin, një retorikë që ka rritur polarizimin politik, shkruan AP.
