Nga Enri Çeno
Politika amerikane po hyn në një fazë të re, ku për herë të parë pas shumë vitesh republikanët nuk po shihen më si pala që thjesht mbrohet nga sulmet mediatike dhe institucionale, por si një forcë që po fiton gradualisht terren strategjik, financiar dhe elektoral.
Pranimi publik nga analistë të CNN se republikanët kanë sot një avantazh më të madh sesa kishin dje nuk është thjesht një koment televiziv i zakonshëm; është një sinjal i qartë se ekuilibri politik në Shtetet e Bashkuara po ndryshon.
Për vite me radhë, establishmenti mediatik dhe politik ka ndërtuar narrativën se demokratët kishin monopolin moral, kulturor dhe demografik të së ardhmes amerikane, ndërsa republikanët përshkruheshin si një forcë në tkurrje, e varur vetëm nga tradita dhe votuesit konservatorë ruralë. Por zhvillimet e fundit po tregojnë krejt të kundërtën.
Vendimi i Gjykatës Supreme të Virxhinias dhe debati mbi hartat elektorale kanë rikthyer në qendër të vëmendjes një realitet që shumë në të majtë nuk duan ta pranojnë: politika amerikane nuk fitohet më vetëm me dominim mediatik apo me mbështetje nga Hollywood-i dhe universitetet elitare.
Zgjedhjet fitohen me organizim territorial, me strategji afatgjata dhe me aftësinë për të kuptuar transformimet sociale të vendit. Republikanët duket se e kanë kuptuar këtë më mirë sesa demokratët.
Në Teksas, Florida, Ohio dhe shtete të tjera kyçe, republikanët kanë investuar prej kohësh në ndërtimin e një infrastrukture elektorale të qëndrueshme, ndërsa demokratët shpesh janë mbështetur tek narrativa emocionale dhe frika ndaj Donald Trump.
Një nga zhvillimet më interesante është ndryshimi gradual i votës latino. Për dekada me radhë demokratët e konsideronin pothuajse të garantuar mbështetjen e komuniteteve hispanike, duke menduar se politika identitare dhe retorika kundër republikanëve do të mjaftonin për t’i mbajtur këto vota në kampin e majtë.
Por zgjedhjet e vitit 2024 treguan se shumë latino amerikanë po lëvizin drejt republikanëve për arsye ekonomike, kulturore dhe të sigurisë publike. Ata nuk po votojnë më vetëm mbi bazën e identitetit etnik, por mbi bazën e interesit ekonomik, stabilitetit familjar dhe ndjenjës patriotike.
Pikërisht për këtë arsye republikanët po ridizenjojnë strategjitë elektorale duke llogaritur një mbështetje më të madhe në komunitetet që dikur konsideroheshin bastione të demokratëve.
Në të njëjtën kohë, demokratët po përballen me një krizë të brendshme identiteti. Krahu progresist i partisë ka shtyrë politika që një pjesë e madhe e amerikanëve i konsiderojnë të shkëputura nga realiteti i përditshëm.
Inflacioni, rritja e kostos së jetesës, kriza në kufirin jugor dhe pasiguria ekonomike kanë bërë që shumë votues të klasës punëtore të ndihen të tradhtuar nga elitat politike të Uashingtonit.
Kjo është arsyeja pse republikanët po rikthehen si parti e klasës së mesme dhe e punëtorëve, ndërsa demokratët po perceptohen gjithnjë e më shumë si parti e burokracisë federale dhe e elitave urbane.
Edhe raporti me institucionet ka ndryshuar ndjeshëm. Për vite me radhë çdo vendim gjyqësor apo elektoral që favorizonte republikanët etiketohej menjëherë si “kërcënim për demokracinë”, ndërsa çdo fitore e demokratëve paraqitej si triumf i drejtësisë dhe progresit.
Por qytetarët amerikanë po bëhen gjithnjë e më skeptikë ndaj këtij standardi të dyfishtë.
Kur CNN detyrohet të pranojë publikisht se republikanët kanë avantazh real në hartën elektorale dhe në financime, kjo tregon se edhe mediat tradicionale nuk mund ta injorojnë më realitetin politik në terren.
Në fakt, zgjedhjet e mesmandatit të vitit 2026 mund të jenë një pikë kthese historike. Nëse republikanët arrijnë të ruajnë unitetin e brendshëm dhe të vazhdojnë zgjerimin e bazës së tyre elektorale tek latino amerikanët, votuesit e pavarur dhe klasat punëtore, atëherë demokratët rrezikojnë të humbasin jo vetëm Kongresin, por edhe kontrollin mbi narrativën politike kombëtare.
Amerikanët duket se po largohen gradualisht nga politika e identitetit dhe po rikthehen tek politika e interesit ekonomik, sigurisë dhe sovranitetit institucional.
Kjo është arsyeja pse nervozizmi në kampin demokrat po rritet. Nuk bëhet fjalë vetëm për një vendim gjykate apo për një debat mbi hartat elektorale.
Bëhet fjalë për një ndryshim më të thellë kulturor dhe politik që po transformon vetë strukturën e elektoratit amerikan.
Dhe ndoshta për herë të parë pas shumë kohësh, republikanët nuk po luajnë më vetëm në mbrojtje. Ata po hyjnë në betejën e 2026 me bindjen se era politike po fryn në favorin e tyre.
