Lufta në Iran hyri në javën e saj të dytë të shtunën me pasigurinë në rritje rreth asaj se kur do të përfundojnë armiqësitë, ndërsa Presidenti i SHBA-së Donald Trump kërkoi “dorëzimin pa kushte” të Teheranit dhe Izraeli shkëmbeu sulme me Iranin dhe Libanin.
Komentet e Trump erdhën disa orë pasi presidenti iranian Masoud Pezeshkian postoi në mediat sociale se vende të paidentifikuara kishin filluar përpjekjet e ndërmjetësimit, duke rritur shkurtimisht shpresat për një rezolutë një javë pasi SHBA-të dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Iranit.
“Nuk do të ketë marrëveshje me Iranin përveç DORËZIMIT PA KUSHT!”, shkroi Trump në platformën e tij Truth Social të premten.
“Pas kësaj, dhe zgjedhjes së një Udhëheqësi(ësh) të MADH DHE TË PRANUESHËM, ne, dhe shumë nga aleatët dhe partnerët tanë të mrekullueshëm dhe shumë të guximshëm, do të punojmë pa u lodhur për ta rikthyer Iranin nga pragu i shkatërrimit, duke e bërë atë ekonomikisht më të madh, më të mirë dhe më të fortë se kurrë më parë”, shtoi ai.
Trump ka ofruar shpjegime të ndryshueshme për qëllimet e tij të luftës, duke ngritur mundësinë e një konflikti të zgjatur që tashmë është përhapur përtej kufijve të Iranit, ka tronditur tregjet financiare globale dhe ka bërë që çmimet e naftës të rriten ndjeshëm.
Irani është përgjigjur duke goditur Izraelin dhe disa shtete të Gjirit që strehojnë instalime ushtarake amerikane.
Sulmet SHBA-Izrael kanë vrarë të paktën 1,332 civilë iranianë dhe kanë plagosur mijëra të tjerë, sipas ambasadorit të Iranit në OKB, Amir Saeid Iravani. Sulmet iraniane kanë vrarë 11 persona në Izrael dhe të paktën gjashtë anëtarë të shërbimit amerikan janë vrarë.
Herët të shtunën, raketa u panë duke fluturuar drejt Izraelit, ndërsa ushtria izraelite tha se kishte identifikuar raketa të lëshuara nga Irani drejt Izraelit. Shpërthime u dëgjuan ndërsa mbrojtja izraelite u aktivizua për të rrëzuar zjarrin iranian që po vinte.
Menjëherë pas breshërisë, ushtria izraelite tha se kishte filluar një valë sulmesh që synonin infrastrukturën në kryeqytetin Teheran. Izraeli sulmoi gjithashtu Libanin fqinj, ku tha se po godiste objektiva iraniane dhe të Hezbollahut.
Aeroporti Mehrabad i Teheranit u godit, raportoi agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Tasnim. Nuk pati komente të menjëhershme nga Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit ose nga militantët e Hezbollahut të mbështetur nga Irani në Liban, shkruan Reuters.
Uljet kanë rinisur në Aeroportin Ndërkombëtar të Dubait, sipas faqes së internetit të ndjekjes së aviacionit Flightradar24.
Të premten, Izraeli tha se 50 nga avionët e tij luftarakë kishin goditur një bunker në Iran që ende përdoret nga udhëheqja e tij, nën kompleksin e shkatërruar në Teheran të udhëheqësit të vrarë suprem, Ajatollah Ali Khamenei.
Izraeli e ka zgjeruar luftën në Liban, duke goditur Bejrutin të premten, pasi urdhëroi një evakuim të paprecedentë të të gjitha periferive jugore të kryeqytetit. Izraeli thotë se bombardimet e tij në Liban synojnë të çrrënjosin Hezbollahun, milicinë shiite që ka qenë një fraksion dominues në politikën libaneze që nga vitet 1980.
Hezbollahu qëlloi mbi Izraelin këtë javë për t’u hakmarrë për vrasjen e Khameneit në ditën e parë të luftës.
“Po flemë këtu në rrugë – disa në makina, disa në rrugë, disa në plazh”, tha Jamal Seifeddin, 43 vjeç, i cili iku nga periferitë jugore të Bejrutit dhe e kaloi natën në rrugët e qendrës së qytetit.
Rreth 300,000 njerëz janë zhvendosur në Liban në katër ditët e fundit, sipas Këshillit Norvegjez për Refugjatët. Ministria libaneze e shëndetësisë ka raportuar 123 persona të vrarë dhe 683 të plagosur si pasojë e sulmeve izraelite.
Aksionet evropiane dhe amerikane ranë të premten, ndërsa çmimet e naftës arritën nivelet më të larta disavjeçare, me Ngushticën e Hormuzit që praktikisht u mbyll. Rreth një e pesta e naftës globale lëviz çdo ditë përmes ngushticës.
Irani refuzon thirrjen e Trump për të pasur të drejtë fjale në zgjedhjen e udhëheqësit të ri
Uashingtoni do të ofrojë risigurim për humbjet deri në 20 miliardë dollarë në rajonin e Gjirit për të forcuar besimin për transportuesit e naftës dhe gazit, tha Korporata Financiare e Zhvillimit Ndërkombëtar të SHBA-së.
Trump ka thënë se Marina Amerikane mund të shoqërojë anijet në Gjirin Persik. Por Garda Revolucionare e Iranit e sfidoi atë ta bënte këtë, me zëdhënësin Alimohammad Naini që tha se Irani “mirëpret” dhe “pret” çdo prani amerikane në ngushticë, thanë mediat shtetërore.
Rusia po i siguron Iranit vendndodhjet e anijeve luftarake dhe avionëve amerikanë në Lindjen e Mesme, pasi aftësia e Iranit për të lokalizuar forcat amerikane u degradua, raportoi Washington Post, duke cituar tre zyrtarë të njohur me inteligjencën.
Misionet ruse në SHBA nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment mbi raportin.
Trump përsëriti gjithashtu kërkesën e tij për të pasur një fjalë në zgjedhjen e udhëheqësit të ri suprem të Iranit, një ide e hedhur poshtë nga Iravani.
Ambasadori tha se udhëheqja e re do të zgjidhej “në përputhje me procedurat tona kushtetuese dhe vetëm me vullnetin e popullit iranian – pa asnjë ndërhyrje të huaj”.
Irani e ka përshkruar konfliktin si një sulm të paprovokuar dhe vrasjen e Khameneit si një atentat.
Administrata Trump po bën presion për të rritur rezervat e armëve, ndërsa operacioni në Iran po pakëson furnizimet. Presidenti u takua të premten me drejtuesit e shtatë kontraktorëve të mbrojtjes, të cilët tha se kishin rënë dakord të përshpejtonin prodhimin e armëve.
Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, tha se SHBA-të kishin armë të mjaftueshme për fushatën në Iran, e cila sipas saj do të zgjaste rreth katër deri në gjashtë javë për t’u përfunduar.
Departamenti i Shtetit miratoi të premten shitje municionesh dhe mbështetjeje për Izraelin me vlerë 151.8 milionë dollarë, duke anashkaluar shqyrtimin e zakonshëm në Kongres. Sekretari i Shtetit Marco Rubio përcaktoi se ekzistonte një emergjencë që kërkonte shitjen e menjëhershme.
Hetuesit ushtarakë amerikanë besojnë se ka të ngjarë që forcat amerikane të kenë qenë përgjegjëse për një sulm të dukshëm ndaj një shkolle vajzash iraniane që vrau dhjetëra fëmijë në ditën e parë të luftës, thanë dy zyrtarë amerikanë për Reuters. Hetuesit nuk kanë arritur ende në një përfundim përfundimtar.
Përshtati për Hashtag.al, Aurora Hoxha
