Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, njoftoi se ka dhënë urdhër për zgjerimin e arsenalit bërthamor francez – një hap i paprecedentë prej dekadash – duke argumentuar se mjedisi i sigurisë në Evropë dhe më gjerë kërkon forcim të ndjeshëm të kapaciteteve të parandalimit.
Deklarata u bë gjatë një fjalimi në një bazë nëndetësesh në Bretanjë, në një kontekst të tensionuar ndërkombëtar, me luftën mes Rusia dhe Ukraina që ka hyrë në vitin e pestë, si dhe konfliktin izraelito-amerikan kundër Iranit. Macron theksoi se bota po përballet me një periudhë “trazirash gjeopolitike të mbushura me rreziqe”, ku rritet probabiliteti i përballjeve që mund të kapërcejnë “pragun bërthamor”.
Sipas tij, Franca do të hyjë në një fazë të re të “parandalimit të avancuar”, duke rishikuar dhe forcuar doktrinën e saj bërthamore. Aktualisht, Parisi zotëron më pak se 300 koka bërthamore dhe nuk ka zgjeruar arsenalin që nga fillimi i viteve 1990. Pas daljes së Britanisë nga Bashkimi Evropian, Franca mbetet e vetmja fuqi bërthamore brenda bllokut evropian.
Në fjalimin e tij, Macron sqaroi se autoriteti për përdorimin e armëve bërthamore mbetet ekskluzivisht në duart e presidentit francez. Ai paralajmëroi për mundësinë e “një shpërthimi në kufijtë tanë” dhe shtoi se, megjithëse ka urdhëruar rritjen e numrit të kokave bërthamore, Franca nuk do të bëjë publike shifra të reja në të ardhmen.
Një element kyç i nismës është integrimi më i thellë i kapaciteteve franceze në arkitekturën e sigurisë evropiane. Gjatë vitit të kaluar, disa liderë në kontinent kanë shprehur dyshime mbi qëndrueshmërinë afatgjatë të ombrellës bërthamore të Shtetet e Bashkuara, e cila historikisht ka garantuar mbrojtjen e aleatëve, veçanërisht atyre të NATO.
Në këtë kontekst, Macron kishte propozuar më herët hapjen e një debati evropian mbi doktrinën franceze të parandalimit dhe përfshirjen e vendeve partnere në stërvitje të përbashkëta bërthamore. Në fjalimin e fundit, ai theksoi se Gjermania do të ketë rol qendror në projektin e ri, ndërsa përmendi gjithashtu Polonia, Holanda, Belgjika dhe Danimarka si vende që do të bashkohen me përpjekjen franceze.
Macron njoftoi gjithashtu se Franca, Britania dhe Gjermania do të bashkëpunojnë për zhvillimin e një projekti të ri raketash me rreze të gjatë veprimi. Ai la të hapur mundësinë që, në rrethana të caktuara, disa “asete strategjike” franceze të vendosen në territorin e aleatëve evropianë.
Sipas tij, riformulimi i doktrinës bërthamore po koordinohet në mënyrë transparente me SHBA-në dhe Britaninë, me synimin për të garantuar që forca goditëse franceze të funksionojë si një shtyllë shtesë e sigurisë kolektive evropiane në një rend ndërkombëtar që po pëson ndryshime të thella, shkruan Ynet.
