Nga Guy de Layney (BBC)
Në fillim protestuan për flamingot, tani turma poshtë zyrës së kryeministrit shqiptar Edi Rama ka filluar të brohorasë edhe për shkolla, vende pune dhe standardin e jetesës – dhe kërkon dorëheqjen e tij.
Zogjtë shtegtarë rozë u bënë simboli i protestave të përnatshme në Shqipëri sepse mblidhen në Lagunën e Nartës, një zonë e mbrojtur pranë qytetit bregdetar të Vlorës.
Një grup investitorësh ndërkombëtarë – përfshirë dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner – duan të zhvillojnë një projekt luksoz pranë saj, dhe qeveria u ka dhënë statusin “investitor strategjik”.
Nuk ka ende leje ndërtimi dhe qeveria e Ramës thotë se nuk ka nisur ende vlerësimi i ndikimit mjedisor, por në vend janë parë gardhe dhe buldozerë.
Protestat lokale në shkallë të vogël për ndikimin mjedisor u bënë kombëtare një muaj më parë, kur një video ku roje private sigurie rrihnin një protestues u shpërnda në rrjetet sociale. Incidenti është konfirmuar nga kryeministri.
Nga Guy de Launey
Zemërimi tani është zgjeruar, duke përfshirë shqetësime më të gjera për mënyrën se si po zhvillohet Shqipëria – dhe si po qeveriset.
“Jam këtu për shkollat tona,” thotë një protestuese e re e quajtur Helena për BBC.
“Jam këtu për spitalet tona, jam këtu për infrastrukturën tonë, jam këtu për familjen time që është jashtë Shqipërisë, dhe që donte të ishte këtu. Dhe për të gjitha këto, jam kryesisht këtu për veten time, sepse dua të qëndroj në vendin tim dhe nuk dua të largohem.”
Rama dhe Partia e tij Socialiste kanë 13 vjet në pushtet. Gjatë kësaj kohe, shumë gjëra kanë ndryshuar në Shqipëri.
Hapësira e Tiranës është transformuar, me shumë kulla të projektuara kryesisht nga arkitektë ndërkombëtarë. Në të njëjtën kohë, turizmi është rritur ndjeshëm – duke ndryshuar imazhin ndërkombëtar të vendit dhe duke përbërë më shumë se një të pestën e PBB-së.
Megjithatë, kjo nuk bind shumë protestuesin e njohur Fatos Lubonja. Shkrimtari dhe aktivisti për të drejtat e njeriut ka kaluar 17 vite në një kamp pune të detyruar gjatë diktaturës komuniste të Enver Hoxhës.
Sipas tij, sot qeveria mbështetet nga “oligarkët, krimi i organizuar, media dhe ndërkombëtarë të korruptuar” – dhe ndërtimet janë thjesht pastrim parash.
“Ne duam që drejtësia të hetojë,” thotë ai, duke treguar kullat e reja rreth sheshit Skënderbej.
“Nëse shikon gjithë këto rrokaqiej, del që ky është një plan i krimit të organizuar, plus oligarkëve, plus funksionarëve të shtetit.”
Duke folur në zyrën e tij në mesditë – para se të nisin protestat e mbrëmjes – Rama i cilëson protestat si shenjë të një shoqërie demokratike të shëndetshme.
Por disa nga aleatët e tij më të afërt politikë janë nën hetim nga prokurorët anti-korrupsion të Shqipërisë (SPAK), përfshirë ish-zëvendëskryeministrin dhe kryetarin e bashkisë së Tiranës.
Pra, a duhet të shqetësohen edhe shqiptarët për integritetin e kryeministrit?
“E kam thënë që nga dita e parë: Dua një drejtësi që nuk shikon majtas, nuk shikon djathtas, por shikon drejt,” thotë Rama.
“Një drejtësi që nuk mund të blihet, nuk mund të ushtrohet presion mbi të dhe nuk mund të kontrollohet nga larg.”
“Dhe kam thënë gjithashtu se ky është kontributi më i madh që Partia Socialiste do t’i japë këtij vendi, sepse nuk do të kontribuojë vetëm me reforma, por duke dhënë edhe vetë lëkurën e saj për vendin.”
Por anëtarja më e re e parlamentit shqiptar ka vendosur se bashkëpunimi me Partinë Socialiste nuk është më zgjidhja. Rama kishte përzgjedhur 25-vjeçaren Marjana Koçeku si kandidate në zgjedhjet e vitit të kaluar, pasi ajo ishte bërë e njohur si aktiviste mjedisore në qarkun e Shkodrës.
Tani ajo është larguar nga partia, duke thënë se mosha e saj e re e bëri të “mos mund të rrinte thjesht të duartrokiste qeverinë dhe të shtirej sikur nuk po ndodh asgjë”. Ajo shton se Rama është pjesë e problemit.
“Ai nuk i frymëzon më njerëzit – dhe mendoj se kjo e ka çuar në një krizë të madhe legjitimiteti. M’u desh kohë të kuptoja se përtej këtyre fasadave të bukura që duken shumë të rregullta dhe të shkëlqyera, realiteti nuk është i njëjtë. Dhe njerëzit po e kuptojnë gjithnjë e më shumë çdo ditë.”
Për momentin duket se ka një ngërç. Protestuesit nuk po largohen – dhe as Rama. Kështu, flamingot ka gjasa të mbeten një pamje e njohur në rrugët e Tiranës.
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e BBC
