Banka Qendrore e Kinës po ndërmerr një shtysë të gjerë për të rritur përdorimin e juanit digjital brenda dhe jashtë vendit, sipas disa burimeve të industrisë, duke e vendosur Pekinin në një rrugë të ndryshme dhe potencialisht konkurruese, me Shtetet e Bashkuara në formësimin e së ardhmes së parasë.
Sipas një sërë masash, shumë prej të cilave po zbulohen këtu për herë të parë, Banka Popullore e Kinës (PBOC) po u jep bankave nxitje politike dhe udhëzime joformale për të zgjeruar përdorimin e juanit digjital, i njohur si e-CNY, në fusha që variojnë nga lotaritë deri te pagesat për energjinë e gjelbër dhe shpenzimet fiskale.
Bankat po shtyhen gjithashtu të rrisin përdorimin e juanit digjital në transaksione ndërkufitare, veçanërisht përgjatë rrugëve të nismës “Një Brez, Një Rrugë”, ndërsa institucionet financiare po zhvillojnë produkte të përputhshme si kredi, letra krediti dhe fatura tregtare.
Të gjitha burimet kundërshtuan të identifikoheshin pasi nuk ishin të autorizuara të flisnin për mediat. Banka Qendrore e Kinës nuk iu përgjigj kërkesës së Reuters për koment.
Strategji në kontrast me SHBA-në
Shtytja e Kinës për juanin digjital bie në kontrast të fortë me SHBA-në, ku Presidenti Donald Trump ka mbështetur stablecoin-et dhe ka ndaluar qarkullimin e brendshëm të monedhave digjitale të bankave qendrore.
Sipas disa burimeve, Pekini po e ndërmerr këtë hap pjesërisht për të ulur varësinë nga sistemi global i pagesave i mbizotëruar nga institucionet perëndimore dhe i lidhur me dollarin si monedhë rezervë botërore.
Juani digjital shihet si një ndalesë teknologjike që mund të sigurojë vijimësinë e tregtisë ndërkombëtare të Kinës gjatë goditjeve gjeopolitike, një shqetësim që është rritur nga tensionet globale, përfshirë konfliktet në Lindjen e Mesme.
Ambicie të mëdha, bazë e vogël
Pavarësisht ambicieve, juani digjital nis nga një bazë e ulët dhe përballet me kufizime strukturore.
Deri në nëntor, transaksionet kumulative të juanit digjital kishin arritur 16.7 trilionë juanë (rreth 2.47 trilionë dollarë) që nga debutimi në vitin 2019, sipas të dhënave zyrtare. Për krahasim, vetëm transaksionet me kartat UnionPay në Kinë arritën 279 trilionë juanë në vitin 2025.
Ekspertët thonë se SHBA dhe Kina po përpiqen të vendosin standarde të ndryshme në sistemin global të pagesave digjitale, por Kina ende përballet me vështirësi në adoptimin ndërkombëtar.
Përdorime të reja: lotari, buxhet dhe pagesa publike
Qëllimi i politikës së re është të rrisë përdorimin e brendshëm përmes aplikimeve praktike. Banka Qendrore po teston përdorimin e “kontratave inteligjente” që aktivizojnë pagesa automatike kur plotësohen kushte të caktuara.
Pilotët përfshijnë lotaritë, kartat e parapaguara, shpenzimet fiskale dhe financimin e zinxhirit të furnizimit. Po ashtu, sistemi po testohet për të ulur mashtrimet në sigurimet shëndetësore dhe për të gjurmuar konsumin e energjisë së gjelbër.
Disa qeveri lokale kanë vendosur objektiva numerikë për përshtatjen dhe po përdorin juanin digjital për pagesa pagash dhe shpërndarje të fondeve shëndetësore.
Sfida ndërkombëtare
Edhe pse Kina synon zgjerimin global, përdorimi ndërkufitar mbetet sfidë e madhe. Platforma mBridge, që lidh Kinën me Hong Kongun, Tajlandën, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Arabinë Saudite, po shihet si një mjet i mundshëm për zgjerim.
Megjithatë, një pengesë kryesore është mungesa e gatishmërisë së partnerëve të huaj për të përdorur juanin digjital.
Ekspertët theksojnë se për internacionalizimin e monedhës, vendet e tjera duhet të jenë të gatshme ta pranojnë atë – dhe ky proces mbetet ende i gjatë dhe kompleks, shkruan Reuters.
