Pavarësisht qëllimit të deklaruar të Izraelit për të eliminuar programet bërthamore dhe të raketave balistike të Iranit, dhe pavarësisht një liste të gjatë premtimesj të bëra që nga fillimi i Operacionit “Roaring Lion”, nuk ka ndryshuar shumëçka në mënyrë themelore.
Publiku izraelit ka dëgjuar zotime për ndryshim regjimi në Teheran, shkëputje të Iranit nga grupet e tij të autorizuara dhe një koordinim të paprecedentë me Shtetet e Bashkuara si në frontin diplomatik, ashtu edhe në atë ushtarak. Megjithatë, përkundër arritjeve të jashtëzakonshme ushtarake dhe vrasjes së shumë figurave të larta iraniane, regjimi mbetet në vend, Teherani ende mban shumë raketa dhe programi bërthamor i Iranit mbetet mbi tryezë.
Sa i përket stabilitetit të regjimit, qeveria në Teheran ende po funksionon në mënyrë efikase dhe brutale, pa asnjë shenjë se po humb kontrollin ose se publiku është gati ta rrëzojë atë. Programi bërthamor i Iranit u dëmtua në luftë, por i gjithë urani i tij i pasuruar mbetet në duart e iranianëve dhe është ende e paqartë se sa kohë do duhet për të rindërtuar objektet e përpunimit dhe pasurimit. Vlerësimet aktuale flasin për rreth dy vjet.
Stoku i raketave balistike të Iranit është zvogëluar, por ai ende ka një arsenal të mjaftueshëm për të kërcënuar Izraelin dhe shtetet e Gjirit me zjarr efektiv. Kapaciteti i tij prodhues nuk u mbyll. Përkundrazi, industria e tij e raketave arriti të rrisë prodhimin midis Operacionit “Rising Lion” dhe Operacionit “Roaring Lion “, duke rimbushur depot e veta mjaftueshëm për të goditur dhe dëmtuar objektet izraelite dhe amerikane, ndërsa gjithashtu shteroi ndjeshëm stokin e rrezeve interceptuese izraelite dhe amerikane.
Edhe proksit janë ende në këmbë dhe po ringrihen. Hamasi po rifiton kontrollin mbi popullsinë në Gaza dhe po bllokon vendosjen e forcave të paqes sipas planit të Trump-it. Hezbollahu po lufton me IDF-në dhe po shkakton viktima në radhët e trupave izraelite, ndërsa po dëmton komunitetet në veri. Houthit qëllojnë sa herë që dëshirojnë.
Përtej kësaj, Irani po mbyt ekonominë globale duke mbyllur Ngushticën e Hormuzit, ndërsa Houthit periodikisht ndërpresin Ngushticën Bab el-Mandeb. Teherani po negocion ngadalë, sikur nuk ka asnjë urgjencë, dhe po arrin të nxjerrë lëshime nga Trumpi. Zyrtarët iranianë nuk duken të impresionuar nga kërcënimet e presidentit amerikan.
Izraeli lihet anash nga bisedimet
Në frontin diplomatik, Shtetet e Bashkuara po e përjashtojnë Izraelin nga bisedimet me Iranin dhe nuk po i marrin parasysh dëshirat e tij. Interesat e Izraelit nuk po konsiderohen dhe Jerusalemi nuk po merr as informacione për detajet e diskutimeve, agjendat e takimeve apo datat e nënshkrimit.
Në të njëjtën kohë, diplomacia publike e Izraelit është anashkaluar pothuajse tërësisht. Në mediat globale dhe në opinionin publik, Izraeli po shihet gjithnjë e më shumë si vendi që e tërhoqi Trump-in në një luftë të panevojshme dhe të pakuptueshme, duke shkaktuar shkatërrim dhe vdekje pa asnjë justifikim, dhe duke vazhduar të njëjtin model në Liban. Sondazhet tregojnë se Izraeli tani është ndër vendet më të urryera në botë, gjë që po nxit bojkotet dhe protestat kudo, kjo mbi valën e armiqësisë dhe bojkoteve që pasuan luftën në Gaza.
Përballë kësaj mosperputhjeje, kryeministri Benjamin Netanyahu po shet një narrativë fitoreje. Ai thotë se Izraeli është më i fortë se kurrë dhe Irani më i dobët se kurrë, se Izraeli ka ndryshuar faqen e Lindjes së Mesme – një vendim që ai thotë se e mori që më 7 tetor – dhe liston vargun mbresëlënës të atentateve dhe vrasjeve selektive të Izraelit.
Në praktikë, Izraeli ka kohë që operon sipas parimit se ajo që nuk mund të arrihet me forcë, mund të arrihet me një forcë edhe më të madhe. Por në Lindjen e Mesme, forca nuk mjafton. Nevojitet një shtyllë diplomatike për t’i çuar luftërat drejt fundit. Për momentin, asgjë nuk është mbyllur në asnjë front dhe gjithçka po zvarritet, ndërsa urrejtja ndaj Izraelit në botë vetëm sa rritet. Netanyahu ka bindur veten se diplomacia publike është e panevojshme dhe se, në Lindjen e Mesme, respektohet vetëm i forti.
Bixhozi me Trump-in
Netanyahu i ka vendosur efektivisht të gjitha monedhat e tij te Trumpi. Ai luajti bixhoz me të dhe vendosi besimin tek ai, dhe shumë izraelitë ishin të bindur se Trumpi ishte presidenti më pro-izraelit në histori. Trumpi bëri lëvizje të mëdha dhe historike: zhvendosi Ambasadën e SHBA-së në Jerusalem, njohu sovranitetin izraelit mbi Lartësitë Golan dhe ndihmoi në sigurimin e lirimit të pengjeve.
Por kur një vend bashkëpunon me një superfuqi, duhet të marrë parasysh se mund të vijë momenti kur interesat e tij nuk do jenë më identike me ato të Amerikës.
Kjo është ajo që po ndodh tani. Interesi i Trump-it është i ndryshëm nga ai i Izraelit: të ndalojë luftën dhe të sigurojë një marrëveshje me pothuajse çdo çmim, edhe nëse ajo është një marrëveshje e keqe.
Bashkëpunëtorët e Netanyahut argumentojnë se pavarësisht zhgënjimit mbi marrëveshjen që po lind, arritjet ushtarake të Izraelit kundër Iranit janë domethënëse. Irani, thonë ata, nuk është më një shtet në pragun e zotërimit të armëve bërthamore. Projekti i tij bërthamor është shtyrë pas me vite. Irani nuk mund të prodhojë dhjetëra mijëra raketa siç kishte planifikuar. Ai ka vetëm atë që i ka mbetur, shkruan Ynet.
Por Netanyahu ndodhet tani në një pozitë të vështirë. Javën e kaluar, ai i tha “jo” Trump-it dy herë, së pari me goditjen në Dahieh dhe pastaj me goditjen në Iran. Në të njëjtën kohë, Trumpi ka shkelur frenat disa herë dhe ka nxjerrë në pah dobësinë e Netanyahut, duke i thënë në parim: Pa mua, ti do ishe duke ndenjur në burg tani. Pa mua, Izraeli do ishte shkatërruar tashmë.
Izraeli mund të jetë më i fortë se kurrë, por është kthyer në një lloj protektorati të SHBA-së, i varur nga Uashingtoni për mirë a për keq. Dhe ndërsa Trumpi sulmon presidentin Isaac Herzog dhe e fyen atë sepse nuk i fali Netanyahun, Herzog ka qenë dorëlëshuar në lëvdatat e tij për ditëlindjen e Trump-it.
“Udhëtimi juaj i jashtëzakonshëm drejt Shtëpisë së Bardhë përfaqëson gjerësinë e ëndrrës amerikane dhe forcën e vendosmërisë suaj,” tha Herzog në një mesazh që shënonte ditëlindjen e 80-të të Trump-it. “Populli i Izraelit ju falënderon për udhëheqjen tuaj në përballjen me perandorinë e ligë të Iranit dhe për angazhimin tuaj të palëkundur ndaj sigurisë së Izraelit.”
“Ne nuk do t’i harrojmë kurrë përpjekjet tuaja të palodhura për të siguruar lirimin e pengjeve tona të dashura,” shtoi Herzog.
Në traditën çifute thuhet se në moshën 80-vjeçare njeriut i falet një forcë unike. Gëzofshi familjen tuaj të bukur dhe paçi edhe shumë vite të tjera lumturie, bekimi dhe gëzimi.”
Prova e radhës: Libani
Prova e radhës e madhe është Libani. Izraeli duhet të përgatitet për mundësinë që Trumpi t’i shkelë frenat edhe atje dhe ta urdhërojë atë të ndalojë zjarrin. Izraeli do ishte ende në gjendje të vepronte kundër kërcënimeve në shfaqje e sipër, por është e mundur që këtë herë iranianët ta përmbajnë Hezbollahun dhe madje ta udhëzojnë atë të lëvizë në veri të lumit Litani, me qëllim që t’i mohojnë Izraelit një pretekst për goditje të vazhdueshme. Kjo do t’i lejonte Hezbollahut të fillonte rindërtimin dhe të niste numërimin mbrapsht për raundin tjetër në Liban.
Për momentin, Izraeli goditi Dahiehun pas një serie sulmesh të Hezbollahut brenda territorit izraelit. Në sipërfaqe, Izraeli po ruan ekuacionin dhe po lejon veten të godasë në ditën kur memorandumi i mirëkuptimit supozohet të nënshkruhet. Amerikanët e kuptuan se Netanyahu duhej të bënte diçka, përndryshe rrezikonte një dëm serioz politik brenda vendit. Pyetja tani është se çfarë do të bëjnë iranianët.
