Votuesit në Bullgari iu drejtuan kutive të votimit të dielën në zgjedhjet e teta parlamentare brenda pesë vitesh, me favorit të qartë ish-presidentin pro-rus Rumen Radev, i cili premton të luftojë korrupsionin dhe t’i japë fund ciklit të qeverive të dobëta dhe jetëshkurtra.
Radev, një ish-pilot luftarak euroskeptik që kundërshton mbështetjen ushtarake për Ukrainën në luftën kundër Moskës, dha dorëheqjen nga presidenca në janar për të kandiduar në këto zgjedhje, të cilat vijnë pasi protesta masive rrëzuan qeverinë e mëparshme në dhjetor.
Një fushatë e sofistikuar në rrjetet sociale, burime të mëdha financiare dhe premtimi për stabilitet kanë rritur mbështetjen për Radevin në vendin ballkanik me rreth 6.5 milionë banorë, ku votuesit janë të lodhur nga zgjedhjet e shpeshta të parakohshme dhe një grup i vogël politikanësh veteranë që perceptohen gjerësisht si të korruptuar.
“Na duhet, më në fund, një rrugë drejt një Bullgarie demokratike, moderne dhe europiane,” tha Radev pasi votoi në Sofia, duke shtuar se dëshiron të “zhvillojë marrëdhënie praktike me Rusinë bazuar në respekt të ndërsjellë dhe trajtim të barabartë.”
Qendrat e votimit mbyllen në orën 20:00. Sondazhet dalëse priten menjëherë pas mbylljes së votimit, ndërsa rezultatet paraprake mund të publikohen të dielën në mbrëmje ose të hënën.
Fituesi do ketë sfida
Bullgaria ka përparuar ndjeshëm që nga rënia e komunizmit në vitin 1989 dhe u anëtarësua në Bashkimin Europian në 2007. Jetëgjatësia është rritur, papunësia është ndër më të ulëtat në BE dhe ekonomia është bërë më e qëndrueshme, sidomos pas hyrjes në eurozonë në janar.
Megjithatë, vendi mbetet pas shumë vendeve të tjera të BE-së në disa tregues dhe korrupsioni vazhdon të jetë i përhapur, përfshirë edhe gjatë zgjedhjeve, ku blerja e votave është e zakonshme.
Kostoja e jetesës është bërë një shqetësim i madh, sidomos pas adoptimit të euros nga Bullgaria, një vend anëtar i NATO-s. Qeveria e mëparshme ra pas protestave kundër një buxheti të ri që parashikonte rritje taksash dhe kontributesh shoqërore.
Këto çështje, së bashku me krizën politike të fundit, duket se janë po aq të rëndësishme për votuesit sa edhe thirrjet e Radevit për përmirësimin e marrëdhënieve me Rusinë apo rifillimin e furnizimit me naftë dhe gaz rus në Europë.
“Politikanët duhet të bashkohen dhe të marrin vendime – jo të vazhdojnë konfliktet dhe debatet, duke kaluar nga një zgjedhje në tjetrën pa arritur asgjë,” tha Bogomil Bardarski, një punëtor metalurgjie 72-vjeçar që votoi në Sofje.
Radev kryeson ndjeshëm në sondazhe
Pjesëmarrja e Radevit ka rritur ndjeshëm interesin e votuesve. Një sondazh nga Alpha Research me bazë në Sofje parashikon një pjesëmarrje rreth 60%, gati dyfish nga 34% që u regjistrua në qershor 2024.
Sipas këtij dhe sondazheve të tjera, partia e Radevit, Progressive Bulgaria, mund të sigurojë rreth 35% të votave. Nëse konfirmohet, kjo do të ishte një nga rezultatet më të forta të një partie të vetme në vite, megjithëse ende jo shumicë parlamentare.
Këto shifra tregojnë pakënaqësinë ndaj dominimit të gjatë të partisë GERB, e udhëhequr nga ish-kryeministri Boyko Borissov, e cila renditet e dyta me rreth 18%, si dhe ndaj Lëvizjes për të Drejta dhe Liri, udhëheqësi i së cilës Delyan Peevski është nën sanksione nga SHBA dhe Mbretëria e Bashkuar për korrupsion.
Një partner i mundshëm qeverisës, koalicioni We Continue the Change–Democratic Bulgaria (PP-DB), gjithashtu kërkon reforma, por qëndrimi i tij pro-europian mund të zbusë agjendën pro-ruse të Radevit.
Borissov, nga ana e tij, shprehu mbështetje për Ukrainën dhe theksoi arritjet e partisë së tij në integrimin europian.
“GERB e ka çuar vendin në eurozonë, ku spiranca është shumë e fortë për momentin. Shpresoj të mbajë dhe të mos lejojë që të tërhiqemi drejt lindjes,” tha ai pas votimit, shkruan Reuters.
