Pentagoni po dërgon mijëra trupa shtesë në Lindjen e Mesme në ditët në vijim, ndërsa presidenti Donald Trump përpiqet të detyrojë Iranin të arrijë një marrëveshje që mund t’i japë fund konfliktit disajavor atje, duke shqyrtuar gjithashtu mundësinë e sulmeve shtesë ose operacioneve tokësore nëse një armëpushim i brishtë nuk qëndron, thanë zyrtarë amerikanë.
Forcat që po zhvendosen në rajon përfshijnë rreth 6,000 trupa në bordin e aeroplanmbajtëses USS George H.W. Bush dhe disa anije luftarake që e shoqërojnë atë, thanë zyrtarë aktualë dhe të mëparshëm, të cilët, si disa të tjerë, folën në kushte anonimiteti për të diskutuar lëvizjet ushtarake.
Rreth 4,200 të tjerë me Grupin Amfib të Gatishmërisë Boxer Amphibious Ready Group dhe njësinë e tij të Marinës, 11th Marine Expeditionary Unit, pritet të mbërrijnë nga fundi i muajit.
Ky shtim i fuqisë ushtarake duket se do të kombinohet me anijet luftarake tashmë në Lindjen e Mesme pikërisht kur armëpushimi dyjavor pritet të skadojë më 22 prill — dhe ndërsa ushtria amerikane zbaton një bllokadë detare të Ngushticës së Hormuzit. Personeli do t’i bashkohet rreth 50,000 trupave që Pentagoni ka thënë se janë të përfshirë globalisht në operacione për të kundërshtuar Iranin.
Mbërritja e anijeve shtesë amerikane do të rrisë presionin mbi Iranin dhe do t’i japë admiralit Brad Cooper, kreut të Komandës Qendrore të SHBA-së, dhe drejtuesve të tjerë ushtarakë më shumë opsione nëse negociatat me Teheranin dështojnë, tha James Foggo.
“Sa më shumë mjete të kesh në dispozicion, aq më shumë larmi opsionesh ke,” tha Foggo, duke e quajtur dërgimin e forcave shtesë “kapacitet rezervë, në rast se gjërat përkeqësohen.”
Sekretarja për shtyp e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, u tha gazetarëve të mërkurën se është “qartësisht në interesin më të mirë të Iranit të plotësojë kërkesat e presidentit”, të cilat përfshijnë përfundimin e programit bërthamor dhe heqjen e kufizimeve ndaj transportit tregtar nëpër Ngushticën e Hormuzit. Ky kalim i ngushtë është jetik për transportin e naftës së Lindjes së Mesme përmes Gjirit Persik. Mbyllja e tij ka tronditur ekonominë globale dhe ka rritur çmimet e energjisë, përfshirë karburantin.
Ndërmjetësit pakistanezë po shtyjnë për zgjatjen e armëpushimit për t’i dhënë më shumë kohë SHBA-së dhe Iranit të kapërcejnë dallimet dhe të rikthehen në tryezën e negociatave, sipas një zyrtari pakistanez.
Bisedimet midis dy palëve vazhdojnë, tha Leavitt, dhe ekziston mundësia që zyrtarë nga Uashingtoni dhe Teherani të takohen sërish në Islamabad, vendi i samitit të fundjavës së kaluar, në ditët në vijim.
“Ne ndihemi mirë për perspektivën e një marrëveshjeje,” tha ajo.
Presidenti i tha Fox Business në një intervistë të transmetuar të mërkurën në mëngjes se mendon që lufta me Iranin mund të përfundojë “shumë shpejt” dhe pret që çmimet e karburantit të bien në nivelet para luftës deri në zgjedhjet e ndërmjetme, “me kushtin” që SHBA të ndalojë Iranin të sigurojë armë bërthamore. “Kur kjo të zgjidhet, çmimet e karburantit do të bien ndjeshëm,” tha ai.
Investitorët reaguan kryesisht pozitivisht ndaj komenteve të Trump. Pavarësisht kostove më të larta të energjisë dhe parashikimeve për rritje më të ngadaltë ekonomike, shumë prej tyre po bastojnë se një marrëveshje për t’i dhënë fund konfliktit po afrohet. Indeksi S&P 500 u rrit me rreth 0.75% të mërkurën pasdite, duke arritur një nivel rekord historik. Indeksi Nasdaq Composite u rrit mbi 1%, ndërsa Dow Jones Industrial Average ra lehtë.
Ndërkohë, Teherani përshkallëzoi kërcënimet për të bllokuar tregtinë ndërkombëtare, me komandantin ushtarak Ali Abdollahi që tha se Irani do të bllokojë importet dhe eksportet nga Gjiri Persik, Gjiri i Omanit dhe Deti i Kuq në përgjigje të bllokadës amerikane. “Irani do të ndërmarrë veprime të fuqishme për të mbrojtur sovranitetin dhe interesat e tij kombëtare,” tha ai.
Trump, në përpjekje për të ushtruar presion ekonomik ndaj Teheranit, njoftoi të dielën një bllokadë ushtarake të trafikut detar që hyn dhe del nga portet iraniane. Më shumë se një duzinë anijesh luftarake të marinës janë pozicionuar në Gjirin e Omanit dhe Detin Arabik, duke përballur anijet që dalin nga Ngushtica e Hormuzit. Zyrtarët ushtarakë amerikanë thanë se asnjë anije nuk kishte kaluar gjatë 48 orëve të para të bllokadës dhe se nëntë anije kishin respektuar urdhrat për t’u kthyer mbrapsht drejt porteve iraniane.
Një transmetim radiofonik i publikuar online të mërkurën duket se tregonte një anëtar të ushtrisë amerikane duke paralajmëruar anijet në rajon: “Mos u përpiqni të thyeni bllokadën. Anijet do të kontrollohen për ndalim dhe sekuestrim nëse lëvizin drejt ose nga një port iranian. Kthehuni mbrapsht ose përgatituni për kontroll.”
Këtë javë, administrata gjithashtu njoftoi sanksione ekonomike shtesë, duke paralajmëruar vendet, institucionet financiare të të cilave mbajnë asete iraniane, se do të përballen me sanksione dytësore nëse nuk “ndalojnë menjëherë këtë aktivitet”. Njoftimi iu dërgua Emiratet e Bashkuara Arabe, Omani, Hong Kong dhe Kinë.
Sekretari i Thesarit Scott Bessent tha se Kina blen deri në 90% të naftës së Iranit dhe se dy banka kineze kanë marrë paralajmërime për mundësinë e sanksioneve nëse vërtetohet përfshirja e tyre.
Mbërritja e forcave shtesë amerikane do t’u japë komandantëve tre aeroplanmbajtëse, secila me dhjetëra avionë luftarakë. USS Abraham Lincoln ndodhet në rajon që nga janari, ndërsa USS Gerald R. Ford mbërriti në Mesdheun lindor në shkurt.
USS George H.W. Bush ishte pranë Kepit të Shpresës së Mirë, afër Afrikës së Jugut, dhe pritet të ndjekë një rrugë të pazakontë rreth kontinentit drejt Lindjes së Mesme.
Grupi amfib Boxer Amphibious Ready Group u nis javën e kaluar nga Havai dhe pritet të mbërrijë brenda disa javësh. Njësia 11th Marine Expeditionary Unit përfshin një batalion këmbësorie me mbi 800 trupa, si dhe helikopterë dhe mjete zbarkimi detare.
Një ish-zyrtar i lartë i mbrojtjes tha se forcat amerikane që zbatojnë bllokadën po kërkojnë anije që dyshohen se mbështesin Iranin. Ekipet e armatosura për kontroll të anijeve nga Navy SEALs, Korpusi i Marinës ose Roja Bregdetare janë të trajnuara për të marrë nën kontroll anije, pavarësisht nëse ekuipazhi bashkëpunon apo jo.
Megjithatë, kontrolli i anijeve është një mision shumë i rrezikshëm. Personeli amerikan përballet me rrezikun e rezistencës nga ekuipazhet ose sulmeve nga forcat iraniane me dronë ose mjete të shpejta detare.
Trump ka pranuar rreziqet, duke paralajmëruar se çdo anije që afrohet mund të “eliminohet menjëherë”.
Ndërsa bllokada vazhdon, zyrtarët ushtarakë po planifikojnë edhe një përshkallëzim të mundshëm: operacione tokësore amerikane në territorin iranian. Skenarët përfshijnë misione speciale për të marrë materiale bërthamore, zbarkimin e marinsave për të mbrojtur ngushticën, ose marrjen nën kontroll të ishullit Kharg, shkruan Washington Post.
Këto operacione do të ishin shumë më të rrezikshme sesa zbatimi i bllokadës, paralajmëroi Mick Mulroy.
“Nuk do të jetë pa pasoja,” tha ai. “Ka shumë gjasa të ketë viktima.”
