Bashkimi Evropian pritet të hyjë në një debat të fortë institucional lidhur me një ndalim të plotë të importeve të çelikut nga Rusia, sipas një raportimi të Euronews. Çështja ka marrë përmasa politike, pasi eurodeputetët po kërkojnë ta kalojnë masën përmes një mekanizmi legjislativ alternativ.
Parlamenti Evropian dhe shtetet anëtare do të nisin javën e ardhshme negociatat mbi propozimin, në kuadër të paketës së zgjeruar të sanksioneve ndaj Moskës për shkak të luftës në Ukraina. Megjithatë, disa vende – përfshirë Belgjika, Italia, Çekia dhe Danimarka – kanë shprehur rezerva, duke argumentuar se industria e tyre mbështetet në çelikun rus gjysmë të përpunuar për procese të mëtejshme prodhimi.
Manovra procedurale për të shmangur veton
Sipas raportimit, eurodeputetët e kanë lidhur ndalimin e çelikut me një projektligj për zgjatjen e masave mbrojtëse të BE-së në sektorin e çelikut, të cilat përndryshe do të skadonin në qershor sipas rregullave të Organizata Botërore e Tregtisë.
Ndryshe nga sanksionet klasike – që kërkojnë unanimitet mes shteteve anëtare – ky instrument tregtar miratohet me shumicë të cilësuar. Kjo procedurë do t’i mundësonte Parlamentit të anashkalonte kundërshtimet e vendeve që zakonisht do të vendosnin veto ndaj një ndalimi të drejtpërdrejtë.
Një burim nga industria e çelikut e cilësoi këtë si “manovër politike”, ndërsa një diplomat evropian argumentoi se ndalimi i çelikut rus dhe masat kundër mbikapacitetit global kanë objektiva të ndryshëm.
Varësia strukturore nga importet
Sipas Shoqata Evropiane e Çelikut (Eurofer), BE-ja nuk prodhon sasi të mjaftueshme çeliku dhe produkte gjysmë të gatshme për të përmbushur kërkesën e brendshme, çka e bën bllokun të varur nga importet, shkruan Rt.
Nismën për ndalim po e shtyn eurodeputetja suedeze Karin Karlsbro, e cila ka theksuar se importet e çelikut rus në BE arrijnë në afro 3 milionë tonë në vit, me vlerë rreth 1.7 miliardë euro. Ajo ka vënë në dukje se ky volum është pothuajse i barabartë me prodhimin total vjetor të çelikut në Suedia.
Aktualisht, produktet e përfunduara të çelikut rus janë të ndaluara nga BE-ja. Megjithatë, çeliku gjysmë i gatshëm vazhdon të importohet përmes një sistemi kuotash, i cili parashikohet të hiqet gradualisht deri në vitin 2028.
