Presidenti francez Emmanuel Macron u zotua për një reagim “të bashkuar dhe të koordinuar” të Evropës pasi Presidenti amerikan Donald Trump kërcënoi tetë vende evropiane anëtare të NATO-s me vendosjen e tarifave tregtare, si ndëshkim për kundërshtimin e nismës së tij për blerjen e Grenlandës.
Tarifat, të shpallura nga Trump të shtunën, prekin Danimarkën, Norvegjinë, Suedinë, Francën, Gjermaninë, Britaninë e Madhe, Holandën dhe Finlandën. Sipas njoftimit, ato pritet të hyjnë në fuqi më 1 shkurt me një normë fillestare prej 10 për qind dhe të rriten në 25 për qind në muajin qershor, duke mbetur në fuqi deri në arritjen e asaj që Trump e përshkroi si një “blerje të plotë dhe totale” të territorit autonom danez.
Në një reagim publik në platformën X, Macron theksoi se Franca mbetet e përkushtuar ndaj mbrojtjes së sovranitetit dhe pavarësisë së shteteve, si në Evropë ashtu edhe më gjerë. Ai deklaroi se kërcënimet dhe presioni nuk do të ndikojnë qëndrimin evropian, qoftë në çështjen e Ukrainës, të Grenlandës apo në raste të tjera ndërkombëtare.
Macron i cilësoi kërcënimet me tarifa si të papranueshme dhe theksoi se ato nuk kanë vend në marrëdhëniet mes aleatëve. Sipas tij, nëse masat konfirmohen, vendet evropiane do të përgjigjen në mënyrë të bashkërenduar dhe do të veprojnë për të garantuar respektimin e sovranitetit evropian.
Vendimet e fundit të disa shteteve të NATO-s për t’iu bashkuar Danimarkës në dërgimin e kontingjenteve të vogla ushtarake në Grenlandë janë interpretuar si një sinjal politik në mbështetje të sovranitetit aktual të ishullit. Autoritetet daneze dhe ato autonome të Grenlandës kanë përsëritur vazhdimisht se territori nuk është në shitje dhe se e ardhmja e tij duhet të përcaktohet nga popullsia vendase.
Macron mbrojti gjithashtu vendimin për dërgimin e trupave franceze, duke argumentuar se siguria në rajonin e Arktikut dhe në kufijtë veriorë të Evropës është një çështje strategjike. Ai theksoi se Franca e merr plotësisht përgjegjësinë për këtë vendim në kontekstin e sfidave të sigurisë në rajon, shkruan Rt.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka shmangur komentet mbi përshkallëzimin e mosmarrëveshjes, ndërsa Trump ka refuzuar më herët të përjashtojë mundësinë e tërheqjes së SHBA-së nga aleanca nëse anëtarët e tjerë kundërshtojnë planet e tij për Grenlandën.
Gjatë javëve të fundit, presidenti amerikan ka intensifikuar përpjekjet për të vënë ishullin nën kontrollin e SHBA-së, një objektiv që ai e ka artikuluar edhe gjatë mandatit të tij të parë. Trump ka argumentuar se kontrolli mbi Grenlandën është thelbësor për sigurinë kombëtare amerikane dhe për frenimin e ndikimit kinez dhe rus në Arktik, një pretendim që është hedhur poshtë nga Pekini dhe Moska.
