Administrata e Donald Trump njoftoi të mërkurën se po kalon në Fazën e Dytë të planit për t’i dhënë fund konfliktit në Gaza, duke kaluar nga ruajtja e armëpushimit në krijimin e një forme të re qeverisjeje dhe nisjen e rindërtimit të gjerë të territorit.
I dërguari i Trump për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff, tha se Faza e Dytë e planit 20-pikësh të administratës parashikon krijimin e një administrate palestineze kalimtare, teknokratike në Gaza, çmilitarizim të plotë të enklavës dhe fillimin e projekteve të mëdha të rindërtimit.
Ai komentoi pritshmëritë e SHBA-ve ndaj Hamasit:
“Shtetet e Bashkuara presin që Hamasi të zbatojë plotësisht detyrimet e tij, përfshirë dorëzimin e menjëhershëm të trupit të pengut të fundit, rreshterit të klasit të parë Ran Gvili. Moszbatimi do të sjellë pasoja serioze”, tha ai.
Njoftimi vjen në një periudhë relative stabiliteti, pasi armëpushimi ka qëndruar kryesisht në fuqi pavarësisht shkeljeve të izoluara, përcjell Ynet.
Hamasi ka kthyer të gjithë pengjet përveç trupit të Gvilit, por zyrtarët amerikanë thonë se kushtet aktuale janë të përshtatshme për të kaluar nga frenimi i luftimeve te çështjet e qeverisjes dhe të rindërtimit.
Sipas planit, një komitet palestinez teknokratik prej 15 anëtarësh do të marrë përsipër administrimin e përditshëm të Gazës, përfshirë infrastrukturën, higjienën dhe arsimin. Egjipti njoftoi të mërkurën se palët kanë rënë dakord për përbërjen e këtij komiteti.
Në Kajro, shumica e fraksioneve palestineze, përfshirë Hamasin dhe Xhihadin Islamik, dhanë mbështetje për këtë organ të përkohshëm dhe për përpjekjet ndërmjetësuese për krijimin e një strukture kalimtare palestineze mbarëkombëtare.
Presidenca palestineze në Ramallah gjithashtu e mbështeti këtë, një qëndrim që burime presidence e lidhën me pozicionin e Fatahut të udhëhequr nga Mahmoud Abbas.
Zyrtarë të sigurisë izraelite thanë se Izraeli ka pranuar administratën teknokratike të shpallur nga SHBA-të. Ata komentuan natyrën e figurave të përzgjedhura.
“Bëhet fjalë për figura të lidhura me Fatahun, jo ekstremiste, të ngjashme me zyrtarët e Autoritetit Palestinez me të cilët Izraeli bashkëpunon tashmë. Disa jetojnë në Bregun Perëndimor e të tjerë në Gaza”, thanë ata.
Zyrtarët shtuan se prova e vërtetë do të jetë zbatimi i rindërtimit, duke filluar me një lagje pilot në Rafah, ndërsa nuk pritet të ketë tërheqje të afërme nga “Vija e Verdhë” dhe situata në terren nuk pritet të ndryshojë së shpejti.
Mladenov, përfaqësues i lartë i Këshillit të Paqes të drejtuar nga Trump
Zyrtarët amerikanë thanë se Nickolay Mladenov, ish-koordinator i OKB-së për procesin e paqes në Lindjen e Mesme dhe ish-ministër i jashtëm bullgar, do të shërbejë si përfaqësues i lartë i Këshillit të Paqes të drejtuar nga Trump, i cili do të mbikëqyrë zbatimin e planit dhe do të veprojë si ndërmjetës me organin teknokratik palestinez.
Këshilli i Paqes pritet të përfshijë rreth një duzinë figurash ndërkombëtare. Trump ka thënë se ai do të përfshijë udhëheqës “nga vendet më të rëndësishme të botës”, megjithëse emrat nuk janë bërë ende publikë.
Trump u takua rreth dy javë më parë me familjen e Ran Gvilit në Mar-a-Lago dhe u zotua ta sillte trupin e tij në atdhe, por nuk e kushtëzoi kalimin në Fazën e Dytë me kthimin e tij.
“Riviera e Mesdheut”: vizioni i Trump për Gazën
Plani parashikon rindërtimin e Gazës dhe shndërrimin e saj gradual në atë që Trump e ka përshkruar si një “Rivierë të Lindjes së Mesme”.
Megjithatë, ai përballet me skepticizëm, veçanërisht për faktin se Hamasi nuk ka rënë dakord të çmilitarizohet, një kërkesë thelbësore që u shpall kur u prezantua plani tetorin e kaluar.
Detaje mbi një Forcë Ndërkombëtare të Stabilizimit, e cila do të përfshinte trupa të huaja për ruajtjen e rendit në Gaza, ende nuk janë bërë publike.
Sipas zyrtarëve, vendet potenciale kontribuuese kanë shprehur shqetësime për rrezikun e sigurisë dhe perceptimin se mund të duken si fuqi pushtuese.
Pavarësisht sfidave, zyrtarët e administratës Trump thonë se presin që Hamasi të humbasë eventualisht kontrollin e pushtetit. Hamasi deklaroi këtë javë se do të shpërbëjë autoritetin aktual qeverisës sapo komiteti teknokratik të marrë detyrat.
