Bordi i Paqes i presidentit amerikan Donald Trump ka marrë vetëm një pjesë shumë të vogël nga 17 miliardë dollarët e premtuar për Gazën, duke penguar atë të ecë përpara me planin e tij për të ardhmen e enklavës palestineze të shkatërruar, thanë burime për Reuters.
Dhjetë ditë para se sulmet SHBA-Izrael ndaj Iranit ta zhysnin rajonin në luftë, Trump organizoi një konferencë në Uashington ku shtetet arabe të Gjirit premtuan miliarda dollarë për qeverisjen dhe rindërtimin e Gazës pas një shkatërrimi dyvjeçar nga Izraeli.
Plani parashikon rindërtim në shkallë të gjerë të enklavës bregdetare pas çarmatimit të grupit militant palestinez Hamas – sulmet e të cilit ndaj Izraelit shkaktuan ofensivën në Gaza – dhe pas tërheqjes së trupave izraelite.
Premtimet për financim synonin gjithashtu të mbulonin aktivitetet e Komitetit Kombëtar për Administrimin e Gazës (NCAG), një grup teknokratësh palestinezë i mbështetur nga SHBA, që synon të marrë kontrollin e Gazës nga Hamasi.
“Aktualisht nuk ka para në dispozicion”
Një nga burimet, një person me njohuri të drejtpërdrejta mbi operacionet e bordit të paqes, tha se nga dhjetë vendet që kishin premtuar fonde, vetëm tre – Emiratet e Bashkuara Arabe, Maroku dhe vetë SHBA – kanë kontribuar deri tani.
Burimi tha se fondet e mbledhura deri më tani janë më pak se 1 miliard dollarë, pa dhënë hollësi të mëtejshme. Lufta me Iranin “ka ndikuar në gjithçka”, duke përkeqësuar vështirësitë e mëparshme për sigurimin e financimit, shtoi burimi.
NCAG nuk ka mundur të hyjë në Gaza për shkak të problemeve si me financimin, ashtu edhe me sigurinë, shtoi ai. Edhe pas një armëpushimi të arritur tetorin e kaluar, sulmet izraelite kanë vrarë të paktën 700 persona në Gaza sipas zyrtarëve shëndetësorë atje, ndërsa sulmet militante kanë vrarë katër ushtarë sipas Izraelit.
Burimi i dytë, një zyrtar palestinez i njohur me çështjen, tha se bordi i paqes i informoi Hamasin dhe fraksione të tjera palestineze se NCAG nuk është në gjendje të hyjë në Gaza aktualisht për shkak të mungesës së fondeve.
“Nuk ka para në dispozicion për momentin,” citohet të ketë thënë i dërguari i bordit, Nickolay Mladenov, gjatë informimit të grupeve palestineze.
Hamasi ka deklaruar vazhdimisht se është i gatshëm t’ia dorëzojë qeverisjen NCAG-së, e drejtuar nga Ali Shaath, një ish-zëvendësministër i Autoritetit Palestinez, i cili aktualisht ushtron vetëqeverisje të kufizuar në disa pjesë të Bregut Perëndimor të pushtuar nga Izraeli.
Komiteti i Shaath synon të marrë kontrollin e ministrive të Gazës dhe të administrojë forcën policore të saj.
Ai dhe 14 anëtarët e komitetit janë vendosur në një hotel në Kajro nën mbikëqyrjen e përfaqësuesve amerikanë dhe egjiptianë, tha një burim diplomatik.
Përfaqësuesit e Bordit të Paqes dhe NCAG nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment.
Rindërtimi i Gazës, ku katër të pestat e ndërtesave janë shkatërruar gjatë dy viteve bombardimesh izraelite, është vlerësuar nga institucionet globale se mund të kushtojë rreth 70 miliardë dollarë.
Plani i ngecur për të ardhmen e Gazës i ngjan nismave të tjera ambicioze të Trump, i cili është përpjekur të paraqitet si një paqebërës global, por ka hasur vështirësi për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, siç kishte premtuar, ndërsa armëpushimi i kësaj jave me Iranin po përballet me tensione të forta që në fillim.
Bisedimet për çarmatim
Egjipti, që ka pritur bisedimet për çarmatim, ftoi Hamasin për takime të tjera të shtunën, sipas një burimi në grupin militant.
Armëpushimi ka ndalur luftën e plotë, por ka lënë trupat izraelite në kontroll të një zone të zbrazur nga popullsia që përfshin më shumë se gjysmën e Gazës, ndërsa Hamasi mbetet në pushtet në një rrip të ngushtë bregdetar.
Bordi i Trump ka udhëhequr negociatat me Hamasin dhe fraksione të tjera palestineze për çarmatimin. Izraeli thotë se Hamasi duhet të dorëzojë armët para se të tërheqë trupat nga Gaza, ndërsa Hamasi deklaron se nuk do ta bëjë këtë pa garanci për tërheqjen e Izraelit dhe ndalimin e sulmeve në Gaza.
Një burim diplomatik i njohur me bisedimet për çarmatim tha se ato mbeten në ngërç dhe shprehu frikën se Izraeli mund të jetë duke kërkuar një justifikim për të rifilluar një ofensivë të plotë në Gaza.
Zyrtarë ushtarakë izraelitë kanë deklaruar se po përgatiten për një rikthim të shpejtë në luftë të plotë nëse Hamasi nuk dorëzon armët.
Lufta në Gaza filloi me sulmet e Hamasit më 7 tetor 2023 ndaj Izraelit, ku u vranë 1,200 persona, sipas shifrave izraelite.
Fushata dyvjeçare e Izraelit që pasoi ka vrarë më shumë se 72,000 palestinezë, shumica civilë, sipas autoriteteve shëndetësore të Gazës, dhe ka përhapur uri dhe zhvendosur shumicën e popullsisë së territorit, shkruan Reuters.
