Ruanda i ka bërë të ditur një paneli arbitrazhi ndërkombëtar të mërkurën se po kërkon rreth 100 milion paund (127 milion dollarë) nga Mbretëria e Bashkuar, pas vendimit të Londrës për të anuluar një marrëveshje për deportimin e emigrantëve.
Kigali kishte ngritur një dhomë apelimi për azilin, kishte zhvilluar struktura ministrore dhe administrative, si dhe kishte përgatitur qendra pritjeje për refugjatët që pritej të mbërrinin, duke përballuar kosto të konsiderueshme për këto përgatitje, tha ministri i drejtësisë dhe prokurori i përgjithshëm i Ruandës, Emmanuel Ugirashebuja, gjatë seancës.
Partneriteti për Migracionin dhe Zhvillimin Ekonomik (MEDP) u njoftua fillimisht në prill 2022 gjatë qeverisë së kryeministrit britanik Boris Johnson. Marrëveshja parashikonte një bashkëpunim pesëvjeçar sipas të cilit emigrantët e paligjshëm do të dërgoheshin nga Britania në Ruandë.
Megjithatë, asnjë fluturim nuk u realizua dhe skema u pezullua në qershor 2022 pas ndërhyrjes së Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (ECHR). Programi u shpall gjithashtu i paligjshëm nga gjykata më e lartë e Mbretërisë së Bashkuar, e cila e konsideroi Ruandën të pasigurt për personat që do të deportoheshin.
Qeveria e kryeministrit britanik Keir Starmer e anuloi zyrtarisht planin pasi mori detyrën në korrik 2024. Ministrja e Brendshme Yvette Cooper deklaroi se skema u kishte kushtuar taksapaguesve rreth 700 milion paund. Starmer e quajti planin “të vdekur dhe të varrosur”, duke argumentuar se ai “nuk kishte shërbyer kurrë si pengesë” ndaj emigracionit të paligjshëm dhe se në fund do të çonte në deportimin e “më pak se 1%” të personave që mbërrinin me varka të vogla.
Në nëntor, Kigali paraqiti një njoftim për arbitrazh pranë Gjykatës së Përhershme të Arbitrazhit në Hagë lidhur me mosmarrëveshjen mbi MEDP.
Sipas Ruandës, Mbretëria e Bashkuar ka shkelur marrëveshjen në disa mënyra, përfshirë mosrespektimin e angazhimeve financiare të dakorduara dhe “refuzimin për të bërë marrëveshje për risistemimin e refugjatëve vulnerabël nga Ruanda”.
“Ruanda shpreh keqardhje që është detyruar t’i ndjekë këto pretendime përmes arbitrazhit, por përballë qëndrimit të palëkundur të Mbretërisë së Bashkuar për këto çështje, nuk ka pasur zgjidhje tjetër,” thuhet në deklaratë.
Në janar, vendi i Afrikës Lindore nisi zyrtarisht procedurat e arbitrazhit, duke pretenduar gjithashtu se Britania ka shkelur një dispozitë të marrëveshjes sipas së cilës Londra ishte angazhuar të pranonte refugjatë vulnerabël nga Ruanda, shkruan Rt.
