Agjencia e inteligjencës së Turqisë i kërkoi muajin e kaluar homologes së saj britanike, MI6, të marrë një rol më të madh në mbrojtjen e presidentit sirian Ahmed al-Sharaa pas komploteve të fundit për atentat, sipas pesë personave të njohur me çështjen.
Pasi kjo histori u publikua, Turqia mohoi se agjencia e saj e inteligjencës MIT kishte bërë një kërkesë të tillë ndaj MI6.
Kërkesa thekson përpjekjet e aleatëve të huaj për të mbështetur një vend që ende tronditet nga dhuna sporadike 15 muaj pas përmbysjes së presidentit Bashar al-Assad, ndërsa lufta SHBA-Izrael kundër Iranit po trondit tashmë rajonin më të gjerë.
Këta aleatë e shohin Sharaa si vendimtar për të parandaluar rikthimin e përplasjeve sektare apo të një lufte civile, pasi 14 vite konflikt civil detyruan miliona refugjatë të largohen jashtë vendit dhe i mundësuan Shtetit Islamik të kontrollojë pjesë të mëdha të Sirisë.
Militantët muajin e kaluar intensifikuan sulmet ndaj personelit ushtarak dhe të sigurisë në gjithë Sirinë dhe e shpallën Sharaan, një ish-rebel, “armikun e tyre numër një”.
Nuk ishte e qartë se çfarë konkretisht Organizata Kombëtare e Inteligjencës e Turqisë, ose MIT, kishte kërkuar nga MI6, apo çfarë roli të ri, nëse kishte, kishte marrë shërbimi britanik.
Presidenca turke tha në një deklaratë të lëshuar nga drejtoria e komunikimit se MIT mban bashkëpunim efektiv në luftën kundër terrorizmit me komunitetin ndërkombëtar të inteligjencës dhe me njësitë e sigurisë në Siri, por se ky raport nuk pasqyronte të vërtetën.
“Ndryshe nga sa pretendohet në raportin në fjalë, nuk është e vërtetë që MIT ka bërë ndonjë kërkesë ndaj MI6 lidhur me mbrojtjen e presidentit sirian apo që ka kërkuar të marrë një rol të tillë,” thuhet në deklaratë.
Rritet ankthi në Siri për ISIS-in
Turqia, Britania dhe SHBA vitin e kaluar i dhanë mbështetjen e tyre Sharaa-s për të provuar të ribashkojnë dhe rindërtojnë vendin e tij me 26 milionë banorë. Londra dhe Uashingtoni kanë hequr shumicën e sanksioneve ndaj Sirisë dhe ndaj Hayat Tahrir al-Sham (HTS), grupit islamist që ai dikur drejtonte.
Burimet që folën për Reuters kërkuan anonimitet për shkak të ndjeshmërisë së çështjes.
MIT, ministria e jashtme turke, ministria e jashtme britanike dhe ministritë siriane të mbrojtjes dhe të brendshme nuk komentuan kur u kontaktuan përpara publikimit.
Burimet, përfshirë zyrtarë sirianë dhe të huaj, përmendën të gjitha rritjen e shqetësimit për një seri komplotesh të raportuara nga Shteti Islamik për të vrarë Sharaa-n.
Një burim turk tha se MIT, e cila ka luajtur një rol kyç në ndihmën ndaj qeverisë së re për t’u konsoliduar, i kërkoi MI6 më shumë mbështetje pas një incidenti të tillë muajin e kaluar. Një burim i lartë i sigurisë siriane tha se kërkesa erdhi pas një “komploti atentati me rrezik të lartë”, duke shtuar se MIT, MI6 dhe autoritetet siriane po shkëmbenin vazhdimisht informacione inteligjence.
Detajet e komplotit nuk janë të qarta.
Një burim tjetër i inteligjencës perëndimore i informuar për çështjen beson se Turqia donte të fuste një prani perëndimore në Damask për të krijuar një lloj tamponi mes agjencive të Turqisë dhe Izraelit, të cilat aktualisht janë në konflikt.
Tentativa të raportuara për atentat ndaj Sharaa-s
Vitin e kaluar, Sharaa dhe dy ministra të lartë të kabinetit u shënjestruan nga Shteti Islamik në pesë tentativa atentati të dështuara, sipas Zyrës së OKB-së për Kundërterrorizmin. Në nëntor, Reuters raportoi se autoritetet siriane kishin parandaluar dy nga këto tentativa.
Duke e përshkruar Sharaa-n si një “rojtar” të koalicionit global kundër Shtetit Islamik, grupi ndërmori gjashtë sulme ndaj autoriteteve siriane muajin e kaluar në atë që e quajti një “fazë të re”.
Të enjten, Damasku pranoi hapur për herë të parë se bashkëpunon me MIT, duke thënë se kishin bashkëpunuar për të penguar një sulm të Shtetit Islamik në kryeqytet.
Burime të sigurisë turke thanë se MIT kishte identifikuar një ekip prej tre personash që po përgatiteshin për sulme me bomba të kontrolluara nga distanca, duke u mundësuar homologëve sirianë të parandalonin një “sulm të afërt”.
Një diplomat amerikan i informuar për çështjen tha se kërkesa e MIT ndaj MI6 ishte nxitur nga ringritja e Shtetit Islamik.
Burimi i inteligjencës perëndimore tha se dy agjencitë mund të intensifikojnë planifikimin e përbashkët dhe operacionet teknike, por se nuk ishte marrë ende vendim nëse do të dërgohej personel britanik në Damask, shkruan Reuters.
Një burim i sigurisë siriane tha se një prani fizike britanike do të ishte “shumë e rrezikshme”. Ai tha se MI6 ishte diskutuar në një takim në Damask më 26 shkurt midis një delegacioni të udhëhequr nga e dërguara speciale britanike për Sirinë, Ann Snow, dhe zëvendësministrit sirian të brendshëm, gjeneralmajor Abdulqader Tahan.
Sharaa ishte komandant i Frontit Nusra të Al Kaedës në Siri përpara se të ndërpriste lidhjet me grupin në vitin 2016, dhe më pas udhëhoqi një koalicion fraksionesh rebele islamiste në fund të vitit 2024 për të përmbysur Assadin.
