Zyrtarët e Bashkimit Evropian po konsiderojnë mundësinë që t’i ofrojnë Hungarisë një marrëveshje jozyrtare lidhur me furnizimet me naftë ruse, me synimin që Budapesti të heqë veton ndaj një pakete financiare prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, e cila aktualisht përballet me mungesë fondesh. Lajmi është raportuar nga Politico, duke cituar burime diplomatike anonime.
Në një letër të hapur drejtuar presidentit ukrainas Vladimir Zelensky, kryeministri hungarez Viktor Orban përsëriti pretendimet e tij se Kievi po përpiqet ta destabilizojë politikisht përpara zgjedhjeve parlamentare të prillit, duke nxitur një krizë energjetike. Sipas Orbanit, Ukraina ka refuzuar të rifillojë dërgesat e naftës bruto ruse përmes tubacionit sovjetik Druzhba. Vendimi i Hungarisë për të bllokuar huanë emergjente të BE-së në vlerë 90 miliardë euro (rreth 106 miliardë dollarë) u paraqit si pjesë e kësaj kundërpërgjigjeje.
Sipas raportimit të Politico, institucionet e BE-së po analizojnë alternativa për të kapërcyer ose anashkaluar kundërshtimin e Budapestit. Një opsion më konfrontues do të ishte aktivizimi i Nenit 7 të traktateve të BE-së, me qëllim pezullimin e të drejtës së vetos së Hungarisë – një hap që pritet të sfidohet nga Budapesti në gjykatë. Megjithatë, meqë Ukraina mund të mbetet pa fonde deri në prill, diplomatët theksojnë se koha nuk favorizon një zgjidhje të gjatë ligjore dhe kërkohet një kompromis politik.
Në këtë kontekst, Orbanit mund t’i ofrohet një dokument formal që përmban një zotim për rifillimin e furnizimeve përmes tubacionit Druzhba, çka sipas burimeve do t’i lejonte atij të paraqiste situatën si një fitore politike përballë elektoratit të brendshëm. Një burim i cituar nga media u shpreh në mënyrë ironike se “ai do ta ketë tubacionin e tij”.
Në fillim të javës, presidenti i Këshilli Evropian, Antonio Costa, akuzoi Orbanin për shkelje të parimit të “bashkëpunimit të sinqertë” brenda BE-së dhe për minimin e vendimeve të marra kolektivisht nga Këshilli. Në reagimin e tij, Orban deklaroi se ka vepruar si anëtar i disiplinuar i institucionit dhe argumentoi se do të ishte absurde të ndihmonte financiarisht Kievin, ndërkohë që sipas tij Ukraina po dëmton interesat hungareze.
Autoritetet ukrainase pretendojnë se rifillimi i furnizimeve është i pamundur për shkak të dëmtimeve të shkaktuara nga Rusia, por Orban e hedh poshtë këtë argument si jo bindës. Nga ana tjetër, zyrtarë evropianë që mbështesin Ukrainën e konsiderojnë këtë shpjegim të arsyeshëm dhe sugjerojnë se një inspektim në terren nga BE-ja mund të verifikojë situatën. Sipas Politico, realizimi i një vizite të tillë do të varet nga gatishmëria e autoriteteve ukrainase, shkruan Rt.
Paralelisht, në qarqet evropiane po diskutohet edhe rikthimi i idesë për përdorimin e aseteve të ngrira ruse për të financuar Ukrainën – një opsion që ishte konsideruar vitin e kaluar, por që u braktis në favor të një huaje të përbashkët nga shtetet anëtare të BE-së.
