“Ky grup nuk është një tufë njerëzish të pafajshëm që shohin ëndrra në diell. Ata ëndërrojnë — por jo në mënyrë naive,” tha një zyrtar i lartë i përfshirë në Bordin e Paqes të sapokrijuar.
“Zhvillimi dhe rindërtimi i Gazës nuk do të ndodhë pa çarmatimin e Hamasit dhe demilitarizimin e Rripit të Gazës. Preferenca e Trump-it është që kjo të ndodhë me vullnet të mirë dhe me marrëveshje nën presion të ndjeshëm nga ndërmjetësit, por të gjithë e kuptojnë se nëse nuk bëhet me rrugën e lehtë, do të bëhet me rrugën e vështirë, dhe Hamasi do të çarmatoset nga Izraeli. Kjo është pika e nisjes së planit.”
Prezantimi i Bordit të Paqes
Bordi i Paqes u prezantua të enjten nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, në Forumin Ekonomik Botëror në Davos. Trump, dhëndri i tij Jared Kushner dhe dërguari special Steve Witkoff paraqitën planin e tyre ambicioz për rindërtimin e Gazës dhe shndërrimin e saj në një qendër të begatë turizmi dhe industrie.
Në fjalimin e tij në Zvicër, Kushner bëri thirrje palëve “të punojnë me Hamasin” për çarmatimin, por pranoi se Hamasi mund të refuzojë, duke theksuar se një refuzim i tillë do të bllokonte rindërtimin e territorit.
Ai zbuloi gjithashtu se biznesmeni izraelito-qipriot Yakir Gabay ka hartuar në thelb planin e rindërtimit, duke punuar në bashkëpunim me partnerë ndërkombëtarë — përfshirë figura biznesi palestinezë, egjiptianë dhe amerikanë, si dhe ish-kryeministrin britanik Tony Blair. Gabay luajti një rol qendror në çështjet që lidhen me pasuritë e paluajtshme dhe zhvillimin e infrastrukturës në Gazë.
Faza 100-ditore
Kushner shpjegoi se 100 ditët e ardhshme do të fokusohen në vazhdimin e ndihmës humanitare për banorët e Gazës dhe përmirësimin e kushteve të qindra mijëra refugjatëve. Duke u përballur me kritikat në Izrael për përfshirjen e Katarit dhe Turqisë në komitetin ndërmjetësues që lidh Këshillin e Paqes me qeverinë e re teknokrate palestineze, Kushner u shpreh:
“Shumë njerëz po përpiqen të eskalojnë situatën — thjesht qetësohuni për 30 ditë. Mendoj se lufta ka mbaruar; le të bëjmë çmos të punojmë së bashku. Qëllimi ynë këtu është paqja mes Izraelit dhe popullit palestinez. Gjithkush dëshiron të jetojë në paqe dhe dinjitet — le të investojmë në përpjekjen për të çuar përpara ata që punojnë drejt kësaj.”
Një zyrtar i lartë i Bordit të Paqes tha për ynet se 100 ditët e ardhshme do të jenë kritike për të vlerësuar nëse Hamasi ka vërtet ndërmend të çarmatoset.
“Nuk do të përfundojë domosdoshmërisht pas 100 ditësh, por është e rëndësishme të kuptojmë trendin dhe të shohim se kjo po ndodh vërtet. Ne vlerësojmë se çarmatimi aktual do të ndodhë brenda tre deri në pesë muaj,” tha ai.
Bashkëpunimi ndërkombëtar dhe roli i Hamasit
Zyrtari theksoi se fakti që shtetet myslimane dhe arabe, përfshirë Turqinë dhe Katarin, kanë nënshkruar një dokument ku thuhet se Hamasi duhet të çarmatoset dhe Gaza të demilitarizohet, është një “arritje e madhe” për Izraelin.
“Nëse shkon mirë, rruga e rindërtimit të Gazës do të jetë më e shpejtë. Nëse shkon keq, do të marrë më shumë kohë — por të gjithë e kuptojnë se nëse Hamasi nuk çarmatoset, Izraeli do ta bëjë këtë, dhe më pas plani i rindërtimit do të vazhdojë. Ai nuk do të ndalet.”
Sipas zyrtarit, organi që pritet të udhëheqë procesin e demilitarizimit dhe çarmatimit është “Komiteti Kombëtar për Administrimin e Gazës”, administrata e re teknokrate palestineze, shumë anëtarë të së cilës janë të lidhur me Autoritetin Palestinez. “Ai është organi i drejtpërdrejtë qeverisës dhe përgjegjësia e tij është të çmontojë Hamasin,” shtoi ai.
Procesi i çarmatimit
Së pari, Hamasi do të dorëzojë armët e rënda – raketat, mitralozët — dhe do të identifikojë të gjitha tunelet që do të çmontohen. Më pas do të dorëzojë pushkët Kallashnikov. Zyrtari theksoi: “Fillojmë me kërcënimet më të rrezikshme – raketa, laboratorë prodhimi dhe tunele. Kjo është një çështje strategjikisht kritike, dhe pastaj kalojmë te armët e lehta. Çdo gjë tani është prioritet për të parë fillimin e çarmatimit. Gjithçka varet nga kjo.”
Forca Ndërkombëtare e Stabilizimit (ISF)
Zyrtari shpjegoi se ISF, kontingjenti i trupave të huaja që gradualisht do të marrë përgjegjësinë për zonat e Rripit të Gazës, nuk do të çarmatoste Hamasin me forcë nëse çarmatimi vullnetar dështon, shkruan Ynet.
“Themelimi i forcës së stabilizimit është pak a shumë i përfunduar. Është më e rëndësishme të formohet kur të jetë e qartë se Hamasi po bashkëpunon me procesin e çarmatimit. ISF nuk do të jetë domosdoshmërisht organi që çarmatos Hamasin me forcë nëse kjo kërkohet. Natyrisht, i vetmi organ që mund ta bëjë këtë është Izraeli. Plani do të zbatohet pavarësisht kësaj. Shumë vende duan t’i bashkohen ISF-së — nuk ka mungesë kombesh apo trupash.”
Rindërtimi i Rafahut dhe Khan Younis
Procesi gradual i rindërtimit do të fillojë me Rafahun dhe më pas do të vazhdojë në Khan Younis. Zyrtari i lartë i Bordit të Paqes tha: “Asgjë nuk do të ndodhë derisa të jetë e qartë se çarmatimi ka filluar. Do të fillojë vetëm kur të shihet se Hamasi është serioz për çarmatimin.”
Pjesëmarrja e Katarit dhe Turqisë
Zyrtari tha se përfshirja e Katarit dhe Turqisë nuk është ndëshkim ndaj Izraelit, por pjesë e integrimit të aktorëve rajonalë për këtë çështje. Të gjitha shtetet që nënshkruan dokumentin pranojnë se Hamasi duhet të çarmatoset, duke mbështetur qëllimet e Izraelit për demilitarizim, rindërtim dhe stabilitet rajonal.
“Është një arritje e madhe për Izraelin të ketë një trupë të tillë — pa përmendur që kryetari i saj është presidenti me mbështetjen më të madhe ndonjëherë për Izraelin, Donald Trump.”
Statuti dhe pjesëmarrja e Evropës
Bordi i Paqes nuk është bashkuar nga fuqitë kryesore evropiane — pjesërisht për shkak të shqetësimeve për minimin e OKB-së dhe autoritetin e gjerë që i jep statuti Trump-it.
“Nëse Evropa dëshiron të bashkohet — mirësevjen. Por nuk është kritike. Është më e rëndësishme që shtetet e Lindjes së Mesme dhe ato arabe myslimane janë në këshill, sepse ato janë më relevante për arritjen e paqes në Gazë dhe në rajon,” tha zyrtari.
