Edhe sot, Kosova është zgjuar nën zhurmën e gjeneratorëve. Për të dytën herë brenda pak ditëve, sistemi energjetik në Kosovë, është në kaos. KOSTT ka bërë të ditur se KESCO sërish ka devijuar ndërmjet energjisë dhe kërkesës reale.
Operatori i Sistemit, Transmisionit dhe Tregut në Kosovë (KOSTT) njoftoi se shteti po përballet me probleme të furnizimit me energji elektrike.
Përmes një njoftimi KOSTT ka treguar se po përballet me vështirësi në balancimin e sistemit energjetik, për shkak të, siç u shpreh, devijimeve të mëdha midis energjisë së nominuar dhe kërkesës reale.
Energjia e nominuar është parashikimi që bën Operatori për Furnizim me Energji Elektrike (KESCO) se sa energji u duhet konsumatorëve.
“Sot, KESCO ka nominuar rreth 26.17 për qind më pak energji sesa kërkesa reale, duke e çuar zonën e kontrollit KOSTT në jobalanca mesatare prej rreth 211 MW në orë, ndërsa në disa orë këto jobalanca tejkalojnë 260 MW në orë. Kjo situatë është e papranueshme dhe cenon stabilitetin e sistemit elektroenergjetik”.
KOSTT-i kërkoi që nominimet të reflektojnë “saktë kërkesën reale” duke kërkuar korrigjim të menjëhershëm në mënyrë të që ruhet siguria e sistemit energjetik.
“Në këtë situatë, KOSTT është detyruar që të kërkojë aplikimin e kufizimit të ngarkesës, si masë e fundit për garantimin e operimit të sigurt, deri në përmirësimin e gjendjes”, u tha në njoftim.
Kurse, KESCO ka njoftuar konsumatorët dhe opinionin publik se sistemi elektroenergjetik aktualisht po operon në kushte të vështira dimërore.
Sipas KESCO, temperaturat e ulëta dhe përdorimi i shtuar i energjisë elektrike për ngrohje kanë ndikuar në rritje të theksuar të konsumit.
“Në periudhat kur prodhimi vendor mbetet i ulët, nevoja për import të energjisë elektrike rritet ndjeshëm. Megjithatë, mundësitë për sigurimin e energjisë nga importi janë të kufizuara për shkak të kushteve teknike të sistemit elektroenergjetik në të cilin operon Kosova, duke e bërë të vështirë mbulimin e plotë të kërkesës në çdo moment”.
KESCO thotë se është vazhdimisht i angazhuar në shfrytëzimin e të gjitha mundësive të disponueshme për sigurimin e energjisë elektrike, përfshirë kontratat afatgjata dhe blerjet në tregjet afatshkurtra.
Megjithatë, në njoftim thuhet se në situata kur nevoja për import është shumë e lartë, mbulimi i plotë i kërkesës paraqet vështirësi të mëdha.
“Kursimi i energjisë elektrike është i domosdoshëm si nga aspekti operativ ashtu edhe nga ai teknik. KESCO mbetet e përkushtuar në përmbushjen e obligimeve ndaj konsumatorëve dhe në bashkëpunim të vazhdueshëm me institucionet relevante, po punon për ruajtjen e stabilitetit të sistemit dhe sigurimin e furnizimit me energji elektrike. Faleminderit për mirëkuptimin dhe bashkëpunimin tuaj gjatë kësaj periudhe sfiduese”.
Njohësi i çështjeve politike, Ilir Deda, ka thënë se KOSTT duhet ta tregojë orarin e reduktimeve.
“KOSTT lirisht mundet me i thjeshtu komunikatat, në vend të “nominimeve të KESCO” vetëm na tregoni orarin e reduktimeve – sa me sa – sa orë do të ketë rrymë dhe sa orë s’do të ketë rrymë”.
Ka reaguar edhe analisti politik Shenoll Muharremi, i cili ka lidhur situatën energjetike me performancën e qeverisë dhe rezultatin zgjedhor të Lëvizjes Vetëvendosje.
Në një postim publik, Muharremi shkruan se, ashtu siç po bien blloqet e KEK-ut, është dashur të binte edhe mbështetja elektorale për LVV-në. Sipas tij, nëse partia ka pasur 42.3 për qind të votave, pas kësaj qeverisjeje ajo është dashur të zbresë në rreth 30 për qind.
“Po doni me qenë krenar, po të varfën. Me e ngritë kokën lart po doni, e këpucat i keni të grisura”, shkruan Muharremi, duke përdorur metafora për të përshkruar gjendjen ekonomike dhe infrastrukturore të vendit.
Ai shton se shteti po i lë bizneset pa energji elektrike, por njëkohësisht po vazhdon t’ua marrë taksat, duke e krahasuar këtë situatë me shfrytëzimin e një lope që ushqehet gjithnjë e më pak, derisa rrezikon të ngordhë.
Qytetarët në Kosovë janë përballur me mungesë të energjisë elektrike edhe në të kaluarën, dhe rasti i fundit ishte në dhjetorin e vitit 2025, kur autoritetet bën thirrje për kursim të energjisë elektrike në orët e pikut.
Kosova prodhon pjesën më të madhe të energjisë elektrike përmes dy termocentraleve të vjetra, Kosova A dhe B.
Përmes këtyre dy termocentraleve, që funksionojnë me thëngjill, Kosova prodhon 94 për qind të energjisë, apo rreth 800 megavat në orë, ndërkaq pjesa tjetër sigurohet përmes energjisë së gjelbër, përkatësisht nga hidrocentralet, turbinat e erës dhe panelet diellore.
Qeveria në detyrë e Kosovës ka thënë se vetëm më 2025 ka ndarë miliona euro për rehabilitimin e tyre.
Të dhënat e Doganës së Kosovës tregojnë se vendi ka importuar rrymë në vlerë të rreth 248 milionë eurove në periudhën janar-nëntor 2025, ndërsa ka eksportuar në vlerë të rreth 48 milionë eurove.
Importin, Kosova e ka siguruar kryesisht nga Maqedonia e Veriut, në vlerë të 114 milionë eurove, dhe nga Shqipëria, në vlerë të 94 milionë eurove, ndërsa ka importuar në vlera nga 3-4 milionë edhe nga Sllovenia, Serbia e Danimarka.
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e Monitor
