Gjykata Supreme e SHBA ka rrëzuar të premten tarifat e gjera të vendosura nga presidenti Donald Trump, duke vendosur se ligji i vitit 1977 për Fuqitë Ekonomike në Emergjenca Ndërkombëtare (IEEPA) nuk i jep presidentit autoritet për të vendosur tarifa, përcjell DW.
Në opinionin e shumicës, kryetari i Gjykatës, John Roberts, theksoi se “Hartuesit e Kushtetutës nuk i kanë dhënë asnjë pjesë të pushtetit për taksimin Degës Ekzekutive”, duke nënvizuar se kompetenca për vendosjen e tarifave i takon Kongresit.
Pas vendimit, Shtëpia e Bardhë njoftoi se tarifat e vendosura mbi bazën e IEEPA-s “nuk do të jenë më në fuqi dhe, sa më shpejt që të jetë e mundur, nuk do të mblidhen më”.
Megjithatë, Trump reagoi duke nënshkruar një urdhër të ri për vendosjen e tarifave të përkohshme 10% mbi importet globale, të cilat pritet të hyjnë në fuqi në orën 12:01 të së martës dhe të zgjasin fillimisht deri në 150 ditë. Sipas Shtëpisë së Bardhë, tarifa e re nuk do të zbatohet për disa produkte ushqimore dhe minerale të rëndësishme, si dhe për mallra që tashmë i nënshtrohen tarifave të veçanta që mbeten në fuqi.
Vendimi i Gjykatës Supreme lë në fuqi një vendim të mëhershëm të një gjykate më të ulët nga muaji maj, që konstatoi se Trump kishte tejkaluar kompetencat e tij duke vendosur në mënyrë të njëanshme tarifa ndëshkuese dhe “reciproke”. Administrata kishte apeluar këtë vendim.
Nga tre gjyqtarët që kundërshtuan vendimin, përfshihej edhe Brett Kavanaugh, i cili argumentoi se vendimi “nuk ka gjasa të kufizojë ndjeshëm autoritetin presidencial për tarifat në të ardhmen”.
Pas shpalljes së vendimit, Trump e quajti atë “thellësisht zhgënjyes” dhe sulmoi gjyqtarët që votuan kundër tij, duke i cilësuar disa prej tyre si “turp për kombin” dhe “jopatriotikë”.
Sipas Zyrës së Buxhetit të Kongresit, tarifat pritej të gjeneronin rreth 3 trilionë dollarë të ardhura gjatë dekadës së ardhshme, ndërsa Departamenti i Thesarit kishte deklaruar se deri në dhjetor ishin mbledhur rreth 133 miliardë dollarë nga tarifat.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se kostoja reale e tarifave është përballuar kryesisht nga konsumatorët dhe bizneset amerikane. Një analizë e Institutit Kiel dhe të dhënat e Bankës Federale të Nju Jorkut tregojnë se mbi 90% e kostove të tarifave janë përballuar nga firmat dhe konsumatorët në SHBA, jo nga eksportuesit e huaj.
Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi se vendimi i Gjykatës Supreme i ka hequr presidentit një pjesë të “levës” së tij negociuese, por shtoi se administrata do të gjejë mënyra të tjera për të ruajtur nivelin e tarifave, përfshirë mundësinë e një embargoje të plotë ndaj vendeve të caktuara.
Nga ana tjetër, Bashkimi Europian bëri thirrje për stabilitet dhe parashikueshmëri në marrëdhëniet tregtare transatlantike, ndërsa zyrtarë europianë theksuan se mbetet për t’u parë nëse vendimi do të sjellë ndryshime thelbësore në politikën tregtare të administratës Trump.
