Rekrutuesit dhe propagandistët që më parë punonin për Wagner Group janë shfaqur si një kanal kryesor për sulmet e sabotazhit të organizuara nga Kremlini në Evropë, sipas zyrtarëve të inteligjencës perëndimore.
Statusi i grupit luftarak ka qenë i pasigurt që kur një rebelim i dështuar kundër krerëve të lartë të ushtrisë ruse në qershor 2023 nxiti një shtypje dhe vdekjen e themeluesit të tij, Yevgeny Prigozhin.
Por rekrutuesve të Wagner-it, të cilët specializoheshin në bindjen e të rinjve nga provincat e thella ruse për të luftuar në Ukrainë, u është dhënë një detyrë e re – rekrutimi i evropianëve ekonomikisht të cenueshëm për të kryer dhunë në territorin e NATO, thanë zyrtarët.
Agjencia e inteligjencës ushtarake të Rusisë, GRU, “po përdor talentin që ka në dispozicion”, tha një zyrtar i inteligjencës perëndimore, duke iu referuar rrjetit Wagner.
GRU dhe agjencia e inteligjencës së brendshme të Rusisë, FSB, janë bërë që të dyja shumë aktive në “gjuetinë” për të rekrutuar agjentë “të disponueshëm” në Evropë për të mbjellë kaos.
Në dy vitet e fundit, Kremlini ka zgjeruar një fushatë sabotazhi në mbarë Evropën, me synimin për të dobësuar vendosmërinë e fuqive perëndimore në mbështetjen e tyre për Ukrainën dhe për të mbjellë trazira shoqërore.
Të ballafaquar me një vendosje shumë të reduktuar agjentësh sekretë në Evropë pas serive të dëbimeve diplomatike nga kryeqytetet e BE-së, krerët e spiunazhit të Moskës i janë drejtuar gjithnjë e më shumë ndërmjetësve për të kryer porositë e tyre.
Për GRU, rrjeti Wagner është vërtetuar si një mjet veçanërisht efektiv për ta bërë këtë, u kanë thënë zyrtarë të lartë të inteligjencës evropiane gazetës Financial Times.
Agjentët janë ngarkuar nga operativët e Wagner-it me gjithçka, nga sulmet me zjarrvënie kundër makinave të politikanëve dhe magazinave që përmbajnë ndihma për Ukrainën, deri te paraqitja si propagandistë nazistë.
Zakonisht, ata që rekrutohen e bëjnë këtë për para dhe janë shpesh individë të margjinalizuar, të cilëve ndonjëherë u mungon qëllimi ose drejtimi në jetë.
Wagner kishte një rrjet të gatshëm propagandistësh dhe rekrutuesish që “flasin gjuhën e tyre”, tha një zyrtar evropian.
Agjencitë ruse të inteligjencës zakonisht kërkojnë të vendosin të paktën dy shtresa “ndërmjetësish” midis tyre dhe agjentëve që duan të kryejnë porositë e tyre, tha zyrtari.
“Ata duan gjithmonë një shkallë mohueshmërie…Dhe Wagner-i dhe individët që ishin pjesë e tij kanë një marrëdhënie të gjatë dhe të ngushtë pune me GRU në këtë mënyrë.”
Ndërkohë, FSB ka prirjen t’u drejtohet rrjeteve kriminale dhe diasporës me të cilat ka kultivuar lidhje në fqinjësinë e afërt të Rusisë, por këto kanë qenë më pak efektive në rekrutimin në masë, shtuan ata.
Wagner dhe mbështetësit e tij kishin tashmë një prodhim të konsiderueshëm online në kanalet e mediave sociale të drejtuara për rusët, gjë që është kthyer me lehtësi relative në një përpjekje më të përqendruar ndërkombëtarisht.
Kanalet e Telegramit të përdorura nga grupi, në veçanti, kanë qenë çuditërisht të pastra dhe të afta në mënyrën se si janë prezantuar, tha një zyrtar i dytë evropian.
“Ata i njohin ndjekësit e tyre,” thanë ata.
Dylan Earl
Yevgeny Prigozhin ishte gjithashtu përgjegjës për drejtimin e Agjencisë së Kërkimit në Internet me bazë në Shën Petersburg – “ferma e trolleve” më e njohur ruse – e cila filloi të shënjestronte qytetarët perëndimorë me dezinformata më shumë se një dekadë më parë.
Roli i rrjetit Wagner në fushatën e sabotazhit të Rusisë ka qenë nën vëzhgim nga agjencitë evropiane të inteligjencës dhe sigurisë që nga fillimi. Llogaritë e mediave sociale të drejtuara nga Wagner ishin përgjegjëse për rekrutimin e një grupi britanikësh në fund të vitit 2023, për shembull.
Dylan Earl, një kriminel 21-vjeçar, u rekrutua nga Wagner përmes mediave sociale. Në mars 2024, pasi kishte rekrutuar nga ana e tij katër të rinj të tjerë, Earl dogji një magazinë në Londrën Lindore. Ai u shpall fajtor vitin e kaluar dhe u dënua me 23 vjet burg.
“Dora e fshehtë përmes internetit dha rezultate sepse rekrutuesit anonimë që operonin përmes dhomave të bisedave në internet, zakonisht në platforma të koduara, gjetën brenda Mbretërisë së Bashkuar të rinj që ishin të gatshëm t’i nënshtroheshin një forme radikalizimi dhe të tradhtonin vendin e tyre për atë që u dukeshin para të lehta,” tha gjyqtarja Cheema-Grubb në fjalën e saj gjatë dhënies së dënimit.
Pas atij sulmi, agjencitë evropiane kanë filluar të ndërtojnë ngadalë një tablo të një rrjeti shumë më të gjerë të “të disponueshëmve” të Wagner-it në mbarë Evropën.
Në bërjen e kësaj, autoritetet e sigurisë kanë të paktën një avantazh: atë që krerët e spiunazhit rus fitojnë në shkallë dhe kosto duke përdorur ndërmjetës si Wagner për të rekrutuar sabotatorë amatorë, e humbasin në kompetencë dhe fshehtësi. Deri më tani, më shumë sulme janë parandaluar sesa kanë pasur sukses.
