Presidenti amerikan Donald Trump dhe udhëheqësi kinez Xi Jinping deklaruan të dy se zhvilluan të mërkurën një bisedë telefonike, të cilën e përshkruan si pozitive dhe miqësore, megjithëse rrëfimet e tyre mbi përmbajtjen e diskutimeve ndryshojnë ndjeshëm.
Në një postim në rrjetet sociale, Trump bëri të ditur se telefonata përfshiu biseda për udhëtimin e tij të planifikuar në Kinë në muajin prill, për blerjet e naftës dhe gazit nga Kina prej Shteteve të Bashkuara, si edhe për dërgesat e motorëve të avionëve.
Sipas Trump-it, dy udhëheqësit diskutuan gjithashtu mundësinë që Kina të rrisë blerjet e produkteve bujqësore amerikane. Ai tha se u ra dakord që importet kineze të sojës nga SHBA-ja të arrijnë në 20 milionë tonë për sezonin aktual dhe të rriten në 25 milionë tonë për sezonin e ardhshëm. Presidenti amerikan theksoi se marrëdhëniet mes dy vendeve, ashtu si edhe raporti i tij personal me Presidentin Xi, janë jashtëzakonisht të mira dhe se të dy palët e kuptojnë rëndësinë jetike që kjo marrëdhënie të mbetet e tillë.
Nga ana tjetër, raportimi zyrtar kinez mbi bisedën, i publikuar nga agjencia shtetërore e lajmeve Xinhua, mbajti një ton po aq pozitiv, por nuk përmendi asnjë nga angazhimet konkrete të përmendura nga Trump, përfshirë marrëveshjet bujqësore, çështjet e naftës apo tregtisë, vizitën e prillit, apo temat që lidhen me Rusinë dhe Iranin.
Sipas versionit kinez, Xi u shpreh se në vitin e ri është i gatshëm të vazhdojë bashkëpunimin për të drejtuar “anijen e madhe” të marrëdhënieve Kinë–SHBA përmes erërave dhe dallgëve, duke e mbajtur atë në një kurs të qëndrueshëm përpara dhe duke arritur rezultate më të mëdha dhe më të dobishme.
Raportimi kinez vuri theks të veçantë te diskutimi mbi Tajvanin. Pekini ritheksoi se ishulli vetëqeverisës, të cilin Kina e konsideron pjesë të territorit të saj, përbën “çështjen më të rëndësishme në marrëdhëniet Kinë–SHBA” dhe paralajmëroi se pala amerikane duhet ta trajtojë me kujdes ekstrem çështjen e shitjes së armëve drejt Tajvanit.
Kjo ndodh në një kohë kur Kongresi amerikan miratoi të martën Aktin e Ndarjeve të Mbrojtjes për vitin 2026, i cili përfshin 1 miliard dollarë për një iniciativë bashkëpunimi në fushën e sigurisë me Tajvanin, me synimin për të ndihmuar ishullin — kritik për industrinë globale të gjysmëpërçuesve — në forcimin e kapaciteteve të vetëmbrojtjes. Investitorët ndërkohë kanë pritur një periudhë qetësie relative në marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Pekinit, dhe kjo telefonatë u pa si një konfirmim i kësaj pritshmërie.
Andy Rothman nga firma kërkimore Sinology LLC vuri në dukje se deklarata zyrtare kineze ishte mjaft optimiste dhe se komentet mbi Tajvanin nuk kishin një ton agresiv. Ndërkohë, George Chen nga konsulenca The Asia Group theksoi se edhe koha e telefonatës ishte domethënëse, pasi ajo ndodhi vetëm disa orë pasi Xi kishte zhvilluar një bisedë telefonike me udhëheqësin rus Vladimir Putin.
Sipas Chen, kjo sugjeron një përpjekje për të ruajtur marrëdhëniet në një gjendje tensioni të ulët, ose detente. Ai shtoi se fakti që Xi foli në një interval kaq të shkurtër kohe si me Trump-in ashtu edhe me Putin-in është i rrallë dhe mund të tregojë një dëshirë për transparencë, me qëllim shmangien e keqkuptimeve apo llogaritjeve të gabuara.
Përmendja nga Trump e dërgesave të motorëve të avionëve u interpretua gjithashtu si një sinjal i mundshëm se SHBA-ja mund t’u lejojë kompanive amerikane të vazhdojnë furnizimin me motorë dhe pjesë kyçe për prodhimin e avionit C919 të kompanisë shtetërore kineze Comac.
Ky projekt përbën një iniciativë strategjike për Xi-në dhe aktualisht varet nga komponentët amerikanë. Brendan Ahern nga KraneShares shtoi se telefonata forcon bindjen se Trump mund të zgjasë armëpushimin tregtar me Kinën, ndoshta përmes një marrëveshjeje më të gjerë që mund të arrihet në prill.
Megjithatë, pavarësisht këtij toni më të qetë, mbeten ende zona të rëndësishme fërkimi mes dy rivalëve gjeopolitikë. Mes tyre përfshihen lëvizjet e fundit të Trump-it lidhur me kapjen ushtarake të udhëheqësit venezuelian Nicolás Maduro dhe përpjekjet për të riafirmuar dominimin amerikan në Amerikën Latine, një rajon ku Kina ka investuar në mënyrë të konsiderueshme gjatë viteve të fundit.
Sidoqoftë, kjo telefonatë përbën sinjalin më të fundit se, të paktën për momentin, të dy udhëheqësit janë të përqendruar në ruajtjen e një klime qetësie në marrëdhëniet dypalëshe.
