Administrata e Presidentit Donald Trump po punon në mënyrë aktive për të përshpejtuar rrëzimin e regjimit komunist në Kubë brenda këtij viti, duke u mbështetur në vlerësimin se ishulli ndodhet në pikën e tij më të dobët ekonomike dhe politike në dekada, sipas burimeve të njohura me diskutimet në Uashington.
Të inkurajuar nga largimi i Presidentit venezuelian Nicolás Maduro nga pushteti, zyrtarët amerikanë po kërkojnë figura brenda aparatit shtetëror kuban që mund të ndihmojnë në arritjen e një marrëveshjeje për tranzicion politik, me synimin për t’i dhënë fund sundimit komunist që ka dominuar Kubën për gati shtatë dekada.
Strategjia e Uashingtonit: presion pa plan të shkruar
Administrata Trump vlerëson se ekonomia e Kubës është pranë kolapsit dhe se regjimi nuk ka qenë kurrë kaq i brishtë, veçanërisht pas humbjes së mbështetjes së drejtpërdrejtë ekonomike nga Venezuela. Megjithatë, zyrtarët pranojnë se nuk ekziston ende një plan i detajuar për rrëzimin e qeverisë, por e shohin operacionin kundër Maduros si një model presioni dhe një paralajmërim të qartë për Havanën.
Në një postim në rrjetet sociale më 11 janar, Presidenti Trump u bëri thirrje autoriteteve kubane që të “bëjnë një marrëveshje, para se të jetë tepër vonë”, duke theksuar se “asnjë naftë apo para” nuk do të shkojnë më drejt Kubës.
Paralelisht, zyrtarë të administratës kanë zhvilluar takime me mërgimtarë kubanë dhe grupe civile në Miami dhe Uashington, duke u përqendruar në identifikimin e individëve brenda qeverisë aktuale kubane që mund të kuptojnë situatën dhe të jenë të gatshëm për negociata.
Operacioni në Venezuelë si mesazh paralajmërues
Sulmi amerikan i 3 janarit në Karakas, që çoi në largimin e Nicolás Maduro, u ndihmua nga një burim brenda rrethit të ngushtë të liderit venezuelian, sipas zyrtarëve të administratës Trump. Gjatë operacionit ushtarak në kryeqytetin e Venezuelës u vranë 32 ushtarë dhe operativë të inteligjencës kubane, të cilët ishin pjesë e eskortës së sigurisë së Maduros.
Edhe pse SHBA nuk ka kërcënuar publikisht Kubën me përdorimin e forcës ushtarake, zyrtarë të Trump theksojnë privatisht se operacioni që nxori Maduron nga pushteti duhet të shërbejë si një kërcënim i nënkuptuar për Havanën.
Vlerësimet e inteligjencës amerikane paraqesin një tablo të zymtë të ekonomisë kubane, të karakterizuar nga mungesa kronike e mallrave bazë, ilaçeve dhe ndërprerje të shpeshta të energjisë elektrike.
Varësia nga nafta venezueliane dhe goditja ekonomike
Fati i Kubës ka qenë prej kohësh i lidhur ngushtë me Venezuelën. Nafta e subvencionuar venezueliane ka qenë shtylla kryesore e ekonomisë kubane që nga ardhja në pushtet e Hugo Chávez në vitin 1999. Strategjia e Uashingtonit synon të ndërpresë këtë furnizim, duke dobësuar drejtpërdrejt regjimin në Havana.
Sipas ekonomistëve, Kuba mund të mbetet pa naftë brenda pak javësh, gjë që do të sillte një ndalesë pothuajse totale të ekonomisë së vendit.
Administrata Trump po synon gjithashtu misionet mjekësore të Kubës jashtë vendit, të cilat përbëjnë burimin më të rëndësishëm të valutës së fortë për regjimin. Masat përfshijnë ndalime vizash për zyrtarë kubanë dhe të huaj të akuzuar për lehtësimin e këtij programi.
Ambiciet politike të Trump dhe rrethi i tij
Trump dhe rrethi i tij i ngushtë, shumë prej të cilëve kanë lidhje të forta politike me Floridën, e shohin përmbysjen e regjimit kuban si testin përcaktues të strategjisë së tyre të sigurisë kombëtare për rimodelimin e hemisferës perëndimore.
Presidenti amerikan e konsideron marrëveshjen me Venezuelën një sukses strategjik, duke përmendur bashkëpunimin e ushtrueses së detyrës së presidentes Delcy Rodríguez si dëshmi se SHBA mund të diktojë kushtet e saj.
Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë e përshkroi regjimin kuban si të përbërë nga “marksistë inkompetentë që kanë shkatërruar vendin e tyre” dhe që kanë pësuar një goditje të rëndë me rënien e regjimit të Maduros, të cilin, sipas tij, ata ishin përgjegjës për ta mbajtur në këmbë.
Sfida e ndryshimit të regjimit në Kubë
Disa zyrtarë të administratës Trump thonë se presidenti po shmang strategjitë tradicionale të ndryshimit të regjimit të përdorura në të kaluarën. Në vend të kësaj, ai po kërkon marrëveshje aty ku është e mundur, duke kombinuar presionin maksimal me sinjale se SHBA është e gatshme të negociojë një “dalje” për regjimin.
Megjithatë, shumë aleatë të Trump presin asgjë më pak se fundin e sundimit komunist në Kubë. Kritikët paralajmërojnë se rrëzimi i një regjimi të mbetur pa burime financiare mund të çojë në destabilizim të rëndë dhe krizë humanitare, skenar që Trump është përpjekur ta shmangë më parë në Venezuelë.
Regjimi kuban i ka mbijetuar dekadave të presionit amerikan, që nga pushtimi i dështuar i Gjirit të Derrave në vitin 1961 e deri te embargoja ekonomike e vendosur në vitin 1962.
Ndryshe nga Venezuela, Kuba është një shtet stalinist njëpartiak, ku opozita politike është e ndaluar dhe shoqëria civile është pothuajse inekzistente.
“Këta janë një arrë shumë më e fortë për t’u thyer,” tha Ricardo Zúñiga, ish-zyrtar i administratës Obama. “Nuk ka askënd që do të tundohej të punonte në anën e SHBA-së.”
Trashëgimia e Trump dhe roli i Marco Rubio
Trump beson se përfundimi i epokës Castro do të vuloste trashëgiminë e tij politike dhe do të realizonte atë që ish-presidenti John F. Kennedy nuk arriti të bënte në vitet 1960. Ky ka qenë prej kohësh një objektiv i deklaruar i Sekretarit të Shtetit Marco Rubio, i biri i emigrantëve kubanë.
Në Miami, largimi i Maduros ka ndezur entuziazëm dhe pritshmëri të larta se Kuba do të jetë e radhës. Aleatë të Trump kanë shpërndarë video të gjeneruara nga inteligjenca artificiale që paraqesin një Kubë post-komuniste, me anije që mbërrijnë nga Miami, ribashkime familjare dhe Trump e Rubio duke vozitur një makinë të viteve ’50 pranë hoteleve luksoze të një ishulli të “çliruar”.
Qëndrimi i Havanës dhe realiteti në terren
Autoritetet kubane e kanë hedhur poshtë publikisht çdo ide dorëzimi. Presidenti Miguel Díaz-Canel deklaroi se nuk ekziston asnjë mundësi kapitullimi apo marrëveshjeje të bazuar në frikësim apo detyrim. Ndërkohë, pushteti në Kubë vazhdon të dominohet nga Raúl Castro, 94 vjeç, ndërsa Díaz-Canel drejton administrimin e përditshëm të vendit.
Ndërsa tensionet rriten, Kuba organizoi një ditë kombëtare të mbrojtjes, gjatë së cilës qytetarët u stërvitën për një “luftë të të gjithë popullit” kundër një pushtimi të mundshëm. Pamjet televizive treguan të moshuar që qëllonin me pushkë të vjetruara AK-47.
“Është teatër,” tha Joe García, ish-kongresmen demokrat dhe kubano-amerikan. “Ky është një vend që nuk arrin të mbledhë mbeturinat e veta dhe bën sikur po përgatitet për luftë me superfuqinë pranë.”
Në netë pa energji elektrike dhe me mungesë karburanti, rrugët e Havanës shpesh mbeten të errëta dhe të qeta, përveç zhurmës së lugëve prej druri që godasin tenxheret — një formë anonime proteste e njohur si cacerolazo.
“Nuk e di kush është,” tha Rodolfo Jiménez, një pensionist nga Havana. “Nuk bërtasin. Është vetëm zhurma e tenxhereve. E bëjnë vetëm natën, sepse njerëzit kanë frikë të denoncohen.”
VINI RE: Ky material është pronësi intelektuale e Wall Street Journal
