BE-ja po kërkon që çdo qeveri e ardhshme britanike të paguajë dëmshpërblim financiar të konsiderueshëm nëse tërhiqet nga marrëveshja e “rinisjes” pas-Brexit, si pjesë e negociatave me Sir Keir Starmer.
Brukseli ka përfshirë një klauzolë që do t’i kërkonte Londrës të paguante një nivel të lartë zhdëmtimi nëse zgjedh të dalë nga një “marrëveshje veterinare” e propozuar BE-Britani, e cila synon të heqë burokracinë e Brexit për eksportuesit britanikë të ushqimit dhe pijeve, sipas një drafti ligjor të parë nga Financial Times.
Diplomatët e BE-së e kanë quajtur këtë kusht si “klauzola Farage”, duke thënë se ajo është krijuar për të siguruar bllokun kundër rrezikut që kreu i Reform UK, Nigel Farage, të bëhet kryeministër dhe të realizojë kërcënimin e tij për të zhbërë përpjekjen e Starmer për t’u afruar me Brukselin.
Klauzola përcakton se nëse njëra palë tërhiqet, ajo duhet të paguajë kompensim që do përfshinte kostot e ngritjes së “infrastrukturës dhe pajisjeve, rekrutimin fillestar dhe trajnimin, me qëllim ngritjen e kontrolleve të nevojshme kufitare”.
Një diplomat i BE-së tha se kjo ishte një “masë sigurie për të ofruar qëndrueshmëri dhe një pengesë për Farage dhe kompaninë”, duke shtuar se Brukseli po kërkon të nënshkruajë një marrëveshje që do zgjasë përtej mandatit të tanishëm parlamentar të Britanisë, i cili përfundon në vitin 2029.
Hollësitë e marrëveshjes SPS
Starmer e ka bërë marrëveshjen veterinare, ose sanitare dhe fitosanitare (SPS), një element kyç të planeve të tij për të përmirësuar marrëveshjet tregtare me Brukselin.
Përfitimet: Një studim i vitit 2024 vlerësoi se marrëveshja mund të rrisë eksportet e ushqimit dhe pijeve të Britanisë me 22%.
Kostoja e anëtarësimit: Britania do paguante një tarifë bazuar në pjesën proporcionale të agjencive që administrojnë kontrollet kufitare të bllokut, plus një tarifë shtesë “pjesëmarrjeje” prej 4%.
Rreshtimi dinamik: Drafti kërkon që Britania të “rreshtohet në mënyrë dinamike dhe të zbatojë në mënyrë të njëkohshme” çdo rregull të ri për prodhimet bimore dhe shtazore të nxjerra nga Brukseli.
Kundërshtimi politik
Si Reform UK ashtu edhe Konservatorët kanë premtuar ta shfuqizojnë një marrëveshje të tillë, duke argumentuar se ajo zbeh pavarësinë ligjore britanike.
Nigel Farage akuzoi Starmer se po bën çmos “për të falur sovranitetin tonë parlamentar”. Nga ana tjetër, Kemi Badenoch, kryetarja e Konservatorëve, premtoi të zhbëjë “marrëveshjen e tmerrshme” të Starmer, duke deklaruar se nuk mund të pranojë asnjë marrëveshje ku Britania i nënshtrohet vendimeve të Gjykatës Evropiane të Drejtësisë.
Zyrtarët e qeverisë britanike thanë se është standarde që marrëveshjet të kenë parashikime për ndërprerjen dhe se ato do të zbatoheshin njëlloj për të dyja palët, shkruan Financial Times.
