Një vend i lirë pune së fundmi i postuar në një faqet ruse të punësimit kërkonte një menaxher projekti për të ndërtuar një biznes “nga e para” në Togo, Afrikën Perëndimore. Punëdhënësi ishte A7, një rrjet rus i kriptomonedhave nën sanksione perëndimore, i drejtuar nga një oligark i arratisur dhe një bankë e sektorit shtetëror të mbrojtjes.
Kjo shpallje është shenja më e fundit që Moska po kërkon të ndërtojë një sistem alternativ pagesash pasi bankat e saj u shkëputën nga sistemi perëndimor si përgjigje ndaj pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës.
Synimi i kompanisë drejt Afrikës përkon me zgjerimin e ndikimit të Moskës në të gjithë kontinentin. Rusia ka forcuar praninë e saj në disa vende afrikane vitet e fundit, duke bërë depërtime të reja politike pas një sërë grushtesh shteti në rajonin e Sahelit dhe në Madagaskar, si dhe duke nënshkruar një sërë marrëveshjesh tregtare dhe ushtarake.
A7 dhe mbështetësit e saj mund të jenë duke kërkuar të “integrojnë operacionet e tyre në makinën më të madhe strategjike të Kremlinit në Afrikë,” sipas Elise Thomas, hetuese e lartë në “Centre for Information Resilience” (CIR), një grup kërkimor jofitimprurës me seli në Londër.
Rrjeti i pagesave hapi një zyrtar në Nigeri vjeshtën e kaluar, siç treguan videot, dhe gjithashtu njoftoi një degë të re në Zimbabve.
Mbetet e paqartë nëse A7 ka kryer ndonjë operacion në ato zyra dhe ato kanë pak gjurmë në internet, shkroi Thomas në një raport të fundit. Disa njerëz të përfshirë në kriptomonedha në këto dy vende afrikane i thanë Financial Times se nuk kishin dijeni për kompaninë. Gjithashtu, nuk ka asnjë indikacion tjetër për prani në Togo përtej vakancës në internet.
Por këto përpjekje janë të dukshme si pjesë e strategjisë së Moskës për t’u përshtatur me sanksionet. E themeluar në vitin 2024 nga oligarku moldav i arratisur Ilan Șor dhe huadhënësi rus i sektorit të mbrojtjes Promsvyazbank (PSB), të dy nën sanksione perëndimore, A7 përdor një sërë metodash krijuese, nga stablecoins te kambialet, për të mbajtur rrjedhën e rublave nëpër botë.
Në materialet promovuese, ajo ka pretenduar se përpunon deri në 19 për qind të transaksioneve të tregtisë së jashtme të Rusisë, megjithëse është e pamundur të verifikohen këto shifra.
Oligarku moldav në arrati, Ilan Ror, themeloi A7 me huadhënësin rus të sektorit të mbrojtjes
“Fillimisht, platforma jonë ndërkombëtare e pagesave u konceptua si një përgjigje ndaj sanksioneve ndërkombëtare të vendosura në mënyrë të paligjshme,” tha themeluesi i A7, Șor, vjeshtën e kaluar kur njoftoi zyrat e reja në Lagos dhe Harare.
“Por, siç ka treguar praktika, ky mekanizëm është vërtetuar të jetë shumë efektiv dhe i përshtatshëm. Kjo është arsyeja pse vende të tjera kanë shprehur interes dhe kanë kërkuar të përdorin sistemin tonë. Dhe ne vendosëm të zgjerohemi në kontinentin afrikan,” tha ai, sipas medias ruse Lenta.
Videot e shpërndara në rrjetet sociale nga hapja e zyrës në Lagos, të analizuara nga CIR, tregojnë një hapësirë të madhe të dekoruar me logot e A7. Nuk ka asnjë informacion për rrjetin rus të pagesave në Zimbabve përtej një artikulli në gazetën lokale, The Herald.
Ministria e Financave e Zimbabvesë, A7 dhe Șor nuk iu përgjigjën kërkesave për koment. Ministri i Financave i Nigerisë tha se një aktivitet mund të ketë ndodhur.
“Projekti po zbatohet me mbështetjen gjithëpërfshirëse të agjencive financiare qeveritare të të gjitha palëve,” tha Mikhail Dorofeev, zëvendëskryetar i PSB, në lidhje me hapjet në Nigeri dhe Zimbabve, sipas agjencisë shtetërore të lajmeve Interfax. Ai foli për “një interes të përbashkët në… shkallëzimin e një sistemi të qëndrueshëm të shlyerjeve ndërkufitare rezistent ndaj sanksioneve”.
Sanksionet financiare të SHBA-së kanë shtyrë disa vende të kërkojnë alternativa, duke përfshirë sistemet e pagesave të izoluara nga dollari. Megjithatë, këto përpjekje mbetën të vogla dhe kryesisht periferike.
Përgjigja e Rusisë, pasi u shkëput nga sistemi i mesazheve ndërbankare Swift dhe u godit nga sanksionet perëndimore në shumë nga bankat e saj kryesore, ishte ndërtimi i një alternative funksionale.
A7 thotë se ofron një sistem pagesash të shpejtë dhe të pandërprerë për partnerët e saj tregtarë, dhe Rusia ka shumë të tillë në Afrikë. Zimbabveja, për shembull, importon një pjesë të konsiderueshme të plehrave kimike për sektorin e saj bujqësor nga Rusia.
Videot e shpërndara në mediat sociale të hapjes së zyrës në Lagos, të analizuara nga CIR, tregojnë një hapësirë të madhe të zbukuruar me logot A7
Në një konferencë Rusi-Afrikë në Kajro në dhjetor, ministri i jashtëm rus Sergei Lavrov tha se 84 për qind e tregtisë së Rusisë me vendet afrikane u krye në rubla midis janarit dhe shtatorit 2025. Ai shtoi se gjetja e “mekanizmave të besueshëm për shlyerjet reciproke në monedhat kombëtare” ishte një prioritet.
Lavrov e përshkroi A7 si “platformën e parë financiare ndërkombëtare” të Rusisë. “Nigeria dhe Zimbabveja i janë bashkuar tashmë platformës. Ne ftojmë të gjithë partnerët tanë të tjerë afrikanë të ndjekin shembullin e tyre,” u tha ai ministrave.
Videot e hapjes së zyrës në Nigeri, të shpërndara në Instagram nga kompania e kateringut e punësuar për aktivitetet, tregojnë disa nga pjesëmarrësit, përfshirë biznesmenin amerikano-bjellorus Alexander Zingman.
Zingman njihet për ndërmjetësimin e marrëveshjeve në të gjithë Afrikën, kryesisht për shitjen e makinerive bujqësore dhe minerare bjelloruse. Ai u ndalua për pak kohë në Republikën Demokratike të Kongos në vitin 2021 me akuza për tregti armësh, të cilat avokati i tij i përshkroi në atë kohë si “kategorikisht të rreme” dhe me motive politike. Ai u lirua pak kohë më pas pa akuza.
Avokati i Zingman konfirmoi se biznesmeni mori pjesë në aktivitetin e hapjes së A7 në Nigeri, pasi kompania e tij shet pajisje bujqësore në rajon. Por ai “nuk ka asnjë marrëdhënie me platformën A7 dhe nuk ka pasur asnjë rol në sjelljen e platformës A7 në Nigeri apo në ndonjë komb tjetër afrikan”, as në organizimin e aktivitetit.
Videot tregojnë gjithashtu Igor Khimich, bashkëpunëtor i ngushtë i Șor dhe ish-anëtar i partisë së tij politike moldave me të njëjtin emër. Partia u shpall antikushtetuese në vitin 2023 për promovimin e interesave ruse në Moldavi.
Në fund të janarit, Africa Intelligence, një media e specializuar, raportoi se Khimich dhe Dorofeev i PSB-së bënë një vizitë diskrete me avion privat në Madagaskar, duke cituar një listë të rrjedhur të pasagjerëve, shkruan FT.
Financial Times nuk mundi të konfirmonte vizitën apo të kontaktonte Dorofeev ose Khimich për koment.
Marrëdhëniet e Rusisë me Madagaskarin janë intensifikuar që nga një grusht shteti ushtarak në vend në tetor 2025. Instruktorë ushtarakë rusë nga “Africa Corps” e Ministrisë së Mbrojtjes — pasardhës i kompanisë ushtarake private Wagner — janë vendosur në Madagaskar për të stërvitur trupat lokale.
Në nëntor, Putin priti liderin shumëvjeçar të Togos, Faure Gnassingbé, dhe nënshkroi një marrëveshje bashkëpunimi ushtarak.
“Aktiviteti ynë tregtar dhe ekonomik është zhvilluar në mënyrë të qëndrueshme,” tha Putin. “Ne po hyjmë në një epokë të re të marrëdhënieve dypalëshe.”
