Shtetet e Bashkuara mund të përcaktojnë me siguri vetëm se kanë shkatërruar rreth një të tretën e arsenalit të madh raketor të Iranit, ndërsa lufta e SHBA-së dhe Izraelit kundër vendit po i afrohet një muaji, sipas pesë personave të njohur me inteligjencën amerikane.
Statusi i rreth një të tretës tjetër është më pak i qartë, por bombardimet me gjasë i kanë dëmtuar, shkatërruar ose varrosur këto raketa në tunele nëntokësore dhe bunkerë, thanë katër nga burimet. Burimet folën në kushte anonimiteti për shkak të natyrës së ndjeshme të informacionit.
Një nga burimet tha se inteligjenca ishte e ngjashme edhe për kapacitetin e dronëve të Iranit, duke shtuar se ekziston një shkallë e caktuar sigurie që rreth një e treta e tyre është shkatërruar.
Ky vlerësim, i cili nuk është raportuar më parë, tregon se megjithëse shumica e raketave të Iranit janë ose të shkatërruara ose të paarritshme, Teherani ende ka një inventar të konsiderueshëm raketash dhe mund të jetë në gjendje të rikuperojë disa prej raketave të varrosura ose të dëmtuara pasi të përfundojnë luftimet.
Këto të dhëna të inteligjencës bien në kontrast me deklaratat publike të Presidentit Donald Trump të enjten, se Irani kishte “shumë pak raketa të mbetura”. Ai gjithashtu dukej se pranonte kërcënimin nga raketat dhe dronët e mbetur iranianë ndaj çdo operacioni të ardhshëm amerikan për të mbrojtur Ngushticën ekonomikisht jetike të Hormuzit.
Reuters raportoi më herët se ai po shqyrton mundësinë e përshkallëzimit të konfliktit duke dislokuar trupa amerikane në brigjet iraniane përgjatë ngushticës.
“Problemi me ngushticat është ky: le të themi se bëjmë një punë të shkëlqyer. Them se kemi shkatërruar 99% të raketave të tyre. 1% është e papranueshme, sepse 1% është një raketë që godet trupin e një anijeje që kushton një miliard dollarë,” tha Trump gjatë një mbledhjeje të kabinetit të transmetuar në televizion të enjten.
I pyetur për koment, një zyrtar i Pentagonit tha se sulmet iraniane me raketa dhe dronë janë ulur me rreth 90% që nga fillimi i luftës. Komanda Qendrore e ushtrisë amerikane “ka dëmtuar ose shkatërruar gjithashtu mbi 66% të objekteve të prodhimit iranian të raketave, dronëve dhe anijeve, si dhe kantierëve detarë,” shtoi zyrtari.
Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment.
Kongresmeni demokrat Seth Moulton, një veteran i Korpusit të Marinsave që ka shërbyer në katër misione në Irak, nuk pranoi të komentojë gjetjet e Reuters, por kundërshtoi pretendimet e Trump mbi ndikimin e luftës në arsenalin e Iranit.
“Nëse Irani është i zgjuar, ai ka ruajtur një pjesë të kapaciteteve të tij – nuk po përdor gjithçka që ka. Ata po presin momentin e duhur,” tha Moulton.
Raketat e Iranit janë objektiv kryesor i SHBA-së
Administrata Trump ka deklaruar se synon të dobësojë ushtrinë iraniane duke fundosur flotën e saj detare, duke shkatërruar kapacitetin e raketave dhe dronëve dhe duke siguruar që Republika Islamike të mos zotërojë kurrë një armë bërthamore.
Komanda Qendrore ka deklaruar se operacioni i saj, i njohur zyrtarisht si “Epic Fury”, po ecën sipas planit ose madje përpara afateve të parashikuara para fillimit të sulmeve amerikano-izraelite kundër Iranit më 28 shkurt.
Sulmet amerikane kanë goditur më shumë se 10,000 objektiva ushtarake iraniane deri të mërkurën dhe, sipas Komandës Qendrore, kanë fundosur 92% të anijeve të mëdha të marinës iraniane. Ushtria amerikane ka publikuar imazhe që tregojnë sulme ndaj fabrikave që prodhojnë armatimin e Iranit dhe ka theksuar se nuk po synon vetëm rezervat e raketave dhe dronëve, por edhe industrinë që i prodhon ato.
Megjithatë, Komanda Qendrore ka refuzuar të specifikojë saktësisht sa nga kapaciteti raketor apo i dronëve të Iranit është shkatërruar.
Një burim tha se një pjesë e problemit qëndron në përcaktimin se sa raketa iraniane ishin të depozituara në bunkerë nëntokësorë para fillimit të luftës. SHBA nuk ka bërë publike vlerësimin e saj mbi madhësinë e arsenalit raketor iranian para luftës.
Zyrtarë ushtarakë izraelitë thonë se Irani kishte 2,500 raketa balistike të afta të godisnin Izraelin para luftës. Mbi 335 lëshues raketash janë “neutralizuar”, duke përfaqësuar 70% të kapacitetit të lëshimit të Iranit, tha një zyrtar i lartë ushtarak izraelit.
Zyrtarët izraelitë nuk kanë bërë publike se sa raketa besojnë se Irani ende zotëron. Ata pranojnë privatisht se eliminimi i rreth 30% të kapacitetit të mbetur do të jetë relativisht më i vështirë për t’u arritur.
Irani ende po godet fqinjët
Pavarësisht ritmit intensiv të sulmeve amerikane, Irani ka treguar se nuk ka mbetur pa armë.
Vetëm të enjten, ai lëshoi 15 raketa balistike drejt Emirateve të Bashkuara Arabe, së bashku me 11 dronë, sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Emirateve.
Ai gjithashtu ka shfaqur kapacitete të reja. Javën e kaluar, forcat iraniane për herë të parë lëshuan raketa me rreze të gjatë veprimi, duke synuar bazën ushtarake SHBA–MB në Diego Garcia në Oqeanin Indian.
Nicole Grajewski, eksperte për forcat raketore të Iranit dhe Gardën Revolucionare Islamike në universitetin Sciences Po në Paris, tha se administrata Trump mund ta ketë ekzagjeruar shkallën në të cilën sulmet amerikane kanë dobësuar kapacitetet iraniane.
Ajo theksoi faktin që Irani ka qenë në gjendje të vazhdojë sulmet nga objekti ushtarak Bid Kaneh, i cili është bombarduar rëndë.
“Fakti që ata kanë arritur ta ruajnë këtë kapacitet tregon, sipas mendimit tim, se SHBA ka ekzagjeruar suksesin e operacionit të saj,” tha Grajewski, duke shtuar se ajo beson se Irani ende ruan rreth 30% të kapaciteteve të tij raketore.
Grajewski tha se Irani ka më shumë se një duzinë objekte të mëdha nëntokësore ku ka mundur të ruajë lëshuesit dhe raketat, duke shtuar: “Pyetja e madhe është: a janë shembur këto objekte?”
Tunelet e Iranit
Një zyrtar i lartë amerikan shprehu skepticizëm për aftësinë e SHBA-së për të vlerësuar me saktësi kapacitetet raketore të Iranit, pjesërisht sepse nuk është e qartë se sa prej tyre ndodhen nën tokë dhe janë të aksesueshme në ndonjë mënyrë, shkruan Reuters.
“Nuk e di nëse do të kemi ndonjëherë një numër të saktë,” tha zyrtari.
Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth pranoi sfidën që paraqet rrjeti i tuneleve të Iranit në deklaratat e 19 marsit, duke thënë: “Irani është një vend i madh. Dhe ashtu si Hamasi me tunelet e tij (në Gaza), ata kanë investuar çdo ndihmë, çdo zhvillim ekonomik apo humanitar në tunele dhe raketa.”
“Por ne po i ndjekim ato në mënyrë metodike, të pamëshirshme dhe me një forcë dërrmuese, si asnjë ushtri tjetër në botë, dhe rezultatet flasin vetë,” shtoi ai, pa dhënë detaje mbi përqindjen e raketave apo dronëve të shkatërruar.
