Çmimet e naftës ranë rreth 11% të hënën pasi presidenti amerikan Donald Trump njoftoi se do të shtyjë për pesë ditë çdo goditje ushtarake ndaj centraleve energjetike iraniane dhe përmendi bisedime konstruktive për zgjidhjen e armiqësive në Lindjen e Mesme, vetëm disa orë përpara një afati që rrezikonte të përshkallëzonte luftën katërjavore.
Kontratat e naftës Brent crude ranë me 12.25 dollarë, ose 10.9%, duke u mbyllur në 99.94 dollarë për fuçi, ndërsa West Texas Intermediate humbi 10.10 dollarë, ose 10.3%, duke u mbyllur në 88.13 dollarë për fuçi.
Luhatjet ekstreme të çmimeve javët e fundit – ku Brent u mbyll të premten në nivelin më të lartë që nga korriku 2022 – rritën ndjeshëm volatilitetin 30-ditor të tregjeve të naftës, duke arritur nivelet më të larta që nga prilli 2022.
Kontratat e benzinës dhe naftës dizel në SHBA gjithashtu ranë rreth 10% të hënën, pasi të premten kishin arritur nivelet më të larta që nga viti 2022.
Trump deklaroi se gjatë 24 orëve të fundit janë zhvilluar bisedime midis SHBA-së dhe Iranit, ku të dyja palët kanë arritur “pika të rëndësishme dakordësie”, duke shtuar se një marrëveshje mund të arrihet së shpejti për t’i dhënë fund luftës.
Çmimet e naftës kishin rënë gati 15% më herët gjatë ditës, por rikuperuan pjesërisht humbjet pasi Irani njoftoi se kishte ndërmarrë sulme të reja ndaj Izraelit dhe objektivave të tjera në Lindjen e Mesme, ndërsa mohoi se kishte hyrë në negociata me SHBA-në.
Garda Revolucionare iraniane kishte paralajmëruar se do të sulmonte centralet energjetike të Izraelit dhe ato që furnizojnë bazat amerikane në rajonin e Gjirit, nëse SHBA do të zbatonte kërcënimin e Trump për të “shkatërruar” rrjetin energjetik iranian.
Lufta tashmë ka dëmtuar objekte të rëndësishme energjetike në Gjirin Persik dhe ka bllokuar praktikisht transportin përmes Strait of Hormuz, përmes së cilës kalon rreth 20% e furnizimit global me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm.
Dy cisterna drejt Indisë kaluan të hënën përmes Hormuzit me gaz të lëngshëm të ngarkuar në United Arab Emirates dhe Kuwait, megjithatë trafiku në këtë korridor jetik mbetet i kufizuar.
Analistët vlerësojnë se prodhimi i naftës në Lindjen e Mesme është ulur me 7 deri në 10 milionë fuçi në ditë.
Drejtori ekzekutiv i International Energy Agency, Fatih Birol, deklaroi se kriza aktuale është më e rëndë se dy krizat e mëdha të naftës të viteve 1970 së bashku.
Mungesa e furnizimit ka çuar në lehtësimin e përkohshëm të sanksioneve amerikane ndaj naftës ruse dhe iraniane që ndodhet tashmë në det. Rafineritë indiane pritet të rifillojnë blerjet e naftës iraniane, ndërsa kompani të tjera në Azi po shqyrtojnë një hap të tillë.
Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, tha për CNBC se SHBA ka shumë pak gjasa të përdorë më tej rezervat strategjike të naftës për të stabilizuar tregjet gjatë luftës me Iranin.
Ndërkohë, ndikimi global i krizës po ndihet në ekonomi dhe transport ajror, pasi konflikti ka detyruar mbylljen e disa qendrave kryesore ajrore në Lindjen e Mesme, përfshirë Dubai, Doha dhe Abu Dhabi, duke lënë mijëra pasagjerë të bllokuar, shkruan Reuters.
