Sistemi i inteligjencës artificiale Maven i Palantir do bëhet program zyrtar, tha zëvendëssekretari i Mbrojtjes Steve Feinberg në një letër drejtuar udhëheqësve të Pentagonit, një lëvizje që kyç përdorimin afatgjatë të teknologjisë së Palantir për shënjestrimin e armëve në gjithë ushtrinë e SHBA-së.
Në letrën e 9 marsit drejtuar udhëheqësve të lartë të Pentagonit dhe komandantëve ushtarakë të SHBA-së, Feinberg tha se integrimi i “Maven Smart System” të Palantir do t’u sigurojë luftëtarëve “mjetet më të fundit të nevojshme për të zbuluar, penguar dhe mbizotëruar kundërshtarët tanë në të gjitha fushat”.
Vendimi pritet të hyjë në fuqi deri në mbyllje të vitit ë tanmishëm fiskal, i cili përfundon në shtator, sipas letrës, e cila u rishikua nga Reuters dhe nuk është raportuar më parë.
Maven është një platformë softuerike e komandës dhe kontrollit që analizon të dhënat e fushëbetejës dhe identifikon objektivat. Ai është tashmë sistemi kryesor operativ i AI për ushtrinë e SHBA-së, e cila ka kryer mijëra sulme të shënjestruara kundër Iranit gjatë tre javëve të fundit.
Përcaktimi i Maven si një program bazë do racionalizojë miratimin e tij në të gjitha degët e ushtrisë dhe do sigurojë financim të qëndrueshëm e afatgjatë, tha Feinberg.
Memorandumi urdhëroi që mbikëqyrja e Maven të kalojë nga Agjencia Kombëtare e Inteligjencës Gjeohapësinore te Zyra Kryesore e Inteligjencës Artificiale Digjitale e Pentagonit brenda 30 ditëve. Kontraktimet e ardhshme me Palantir do trajtohen nga Ushtria, thuhej në letër.
“Është imperative që ne të investojmë tani dhe me fokus për të thelluar integrimin e inteligjencës artificiale në gjithë Forcën e Përbashkët dhe për të vendosur vendimmarrjen e mundësuar nga AI si gurin e themelit të strategjisë sonë,” shkroi Feinberg.
Palantir dhe Pentagoni nuk iu përgjigjën menjëherë një kërkese për koment.
Palantir rritet edhe më shumë në Pentagon
Urdhri i Feinberg është një fitore e rëndësishme për Palantir, i cili ka siguruar një rrjedhë në rritje kontratash me qeverinë e SHBA-së, duke përfshirë një marrëveshje të shpallur verën e kaluar me Ushtrinë e SHBA-së me vlerë deri në 10 miliardë dollarë. Këto çmime kanë ndihmuar në dyfishimin e çmimit të aksioneve të kompanisë vitin e kaluar, duke e ngritur vlerën e saj të tregut në rreth 360 miliardë dollarë.
Maven mund të analizojë me shpejtësi sasi të mëdha të dhënash nga satelitët, dronët, radarët, sensorët dhe raportet e inteligjencës, dhe të përdorë AI për të identifikuar automatikisht kërcënimet ose objektivat e mundshëm, si automjetet ushtarake të armikut, ndërtesat dhe magazinat e armëve.
Gjatë një prezantimi në një event të Palantir në fillim të këtij muaji, zyrtari i Pentagonit Cameron Stanley, i cili udhëheq zyrën e tij të AI, tregoi se si platforma Maven e kompanisë mund të përdoret për shënjestrimin e armëve në Lindjen e Mesme, dhe ai tregoi copëza të hartave të nxehtësisë nga platforma Maven.
“Kur e filluam këtë, duheshin orë të tëra për të bërë atë që sapo patë,” tha ai, sipas një videoje në YouTube të ngarkuar nga kompania javën e kaluar.
Panelet e ekspertëve të Kombeve të Bashkuara kanë paralajmëruar se shënjestrimi i armëve me AI pa ndërhyrjen njerëzore rrit rreziqet etike, ligjore dhe të sigurisë, pasi AI merr paragjykime të paqëllimshme nga grupet e të dhënave të përdorura për ta trajnuar atë.
Palantir thotë se softueri i tij nuk merr vendime vdekjeprurëse dhe njerëzit mbeten përgjegjës për përzgjedhjen dhe miratimin e objektivave.
Palantir zhvilloi sistemin e tij të AI për të shërbyer në “Project Maven” të Pentagonit, i cili filloi si një program për etiketimin e pamjeve nga dronët në vitin 2017, shkruan Reuters.
Në vitin 2024, Pentagoni i dha Palantir një kontratë me vlerë deri në 480 milionë dollarë. Atë vit, Shefi i Teknologjisë i Palantir, Shyam Sankar, i tha Komitetit të Shërbimeve të Armatosura të Dhomës së Përfaqësuesve se Maven kishte “dhjetëra mijëra” përdorues dhe i bëri thirrje Kongresit të siguronte më shumë financim. Në maj 2025, Pentagoni rriti tavanin e kontratës në 1.3 miliardë dollarë.
Një ndërlikim i mundshëm në adoptimin më të thellë të Maven është përdorimi nga softueri i mjetit Claude AI të krijuar nga Anthropic, raportoi Reuters më parë. Anthropic së fundmi u konsiderua si rrezik për zinxhirin e furnizimit nga Pentagoni, mes një grindjeje muajsh mbi rregullat e sigurisë që rrethojnë AI-në.
