CIA, Mossad-i dhe agjenci të tjera inteligjence në mbarë botën po vëzhgonin gjatë Nevruzit të premten për të parë nëse lideri i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, do të ndiqte traditën e babait të tij dhe do të mbante një fjalim për vitin e ri.
Intriga: Kur festa kaloi vetëm me një deklaratë të shkruar nga Mojtaba, misteri rreth gjendjes së tij fizike, vendndodhjes dhe rolit të tij në përpjekjet e luftës së Iranit u thellua.
Nuk është çudi që Mojtaba ka qëndruar në hije. Që prej vrasjes së babait të tij, Izraeli e ka bërë të qartë se Mojtaba është tani në krye të listës së tij të objektivave. Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ka pretenduar gjithashtu se Mojtaba ishte “i plagosur dhe ndoshta i shformuar” në sulmin që vrau babain e tij.
Por pas tre javësh pa asnjë deklaratë video të regjistruar paraprakisht, heshtja e Mojtaba-s po bëhet gjithnjë e më “e zhurmshme”. SHBA dhe Izraeli kanë informacione inteligjence që sugjerojnë se Mojtaba mbetet gjallë — për shembull, prova të zyrtarëve iranianë që përpiqen të caktojnë takime personale me të (pa sukses, për shkak të shqetësimeve të sigurisë).
Misteri rreth Mojtaba-s është përmendur gjatë disa prej informimeve të inteligjencës së Presidentit Trump. Ekipi i tij i sigurisë kombëtare po punon ende për të vlerësuar se kush është aktualisht në krye në Teheran, tha një zyrtar amerikan.
“Nuk kemi asnjë provë që ai është vërtet ai që jep urdhra,” i tha Axios një zyrtar i lartë izraelit për Mojtaba-n.
“Është më shumë se e çuditshme. Ne nuk mendojmë se iranianët do të kishin kaluar gjithë këtë mundim për të zgjedhur një person të vdekur si lider suprem, por në të njëjtën kohë, nuk kemi asnjë provë që ai po merr drejtimin,” tha një zyrtar amerikan.
Përmbledhje e shpejtë: Mojtaba u shpall lider suprem më 9 mars, pasi bashkëpunëtorët e tij të linjës së ashpër u mblodhën pas tij për të pasuar babain e tij. Reagimi i tij publik u kufizua në një deklaratë të shkruar në Telegram tre ditë më vonë, duke intensifikuar spekulimet se sa rëndë u plagos ai gjatë sulmit të Izraelit në rezidencën e babait të tij.
Inteligjenca e SHBA-së dhe Izraelit e shihnin shefin e sigurisë Ali Larijani si liderin de facto të Iranit, derisa Izraeli e vrau Larijani-n të martën e kaluar.
“Udhëheqësit e tyre kanë ikur të gjithë. Grupi tjetër i udhëheqësve ka ikur i gjithi. Dhe grupi tjetër ka ikur kryesisht. Dhe tani, askush nuk dëshiron të jetë udhëheqës atje më. Ne po e kemi të vështirë. Duam të flasim me ta, por nuk ka njeri me kë të flasësh. E dini çfarë, na pëlqen kështu,” tha Trump të premten.
Zyrtarët izraelitë pretendojnë se udhëheqësit kryesorë të Iranit po operojnë si njerëz në kërkim — duke lëvizur midis shtëpive të sigurta dhe duke shmangur komunikimet digjitale.
Zhvillimet e fundit: Kanali i Mojtaba-s në Telegram publikoi një mesazh të shkruar për Nevruzin që bënte thirrje për unitet, së bashku me disa foto të liderit të ri suprem. Një zyrtar amerikan tha se CIA po përpiqej të përcaktonte nëse fotot ishin të fundit. Zyrtari vuri në dukje se Presidenti iranian Masoud Pezeshkian publikoi një video-mesazh për Nevruzin, pavarësisht kërcënimeve për sigurinë e tij.
“Do të kishim pritur të shihnim edhe Mojtaba-n në një farë forme. Ai nuk e shfrytëzoi mundësinë dhe traditën,” shtoi zyrtari amerikan. “Është një sinjal i madh alarmi.”
Vlerësimi i realitetit: Raz Zimmt, drejtor i Programit për Iranin në Institutin për Studime të Sigurisë Kombëtare në Tel Aviv, vuri në dukje se nuk ka asnjë provë që Mojtaba nuk po funksionon, edhe nëse lëndimi i tij dhe shqetësimet e sigurisë e bëjnë të vështirë ushtrimin e plotë të autoritetit.
“Nën rrethanat aktuale të jashtëzakonshme, nuk duhet pritur që ai të shfaqet në publik, dhe është e mundur që lëndimi i tij madje nuk e lejon atë të publikojë një video të regjistruar, në mënyrë që të mos ekspozohet para publikut rëndësia e gjendjes së tij,” tha Zimmt.
Prapaskenat: Drejtori i CIA-s, John Ratcliffe dhe Drejtori i Agjencisë së Inteligjencës së Mbrojtjes, gjenerali James Adams, dëshmuan në një seancë të klasifikuar të enjten para Komitetit të Inteligjencës të Dhomës së Përfaqësuesve se regjimi iranian po përjetonte një krizë të thellë të komandës dhe kontrollit, por nuk kishte asnjë shenjë kolapsi të pashmangshëm.
Dy zyrtarë të lartë izraelitë pretenduan se vrasja e Larijani-t zgjeroi vakumin e pushtetit dhe se ai po plotësohej kryesisht nga Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC). Ngritja e Mojtaba-s u mundësua nga lidhjet e tij të ngushta me IRGC-në, e cila ka ndikim të madh në ekonominë, politikën dhe sigurinë e Iranit dhe e cila, sipas zyrtarëve izraelitë, tani po drejton efektivisht vendin.
“IRGC po merr përsipër Iranin dhe ata janë të çmendur,” i tha Axios një zyrtar i lartë arab. “Ata janë shumë ideologjikë dhe janë gati të vdesin dhe të takojnë Khamenei-n e vjetër.”
Çfarë duhet ndjekur: Ratcliffe dhe Adams theksuan gjatë seancës se ishte shumë herët për të ditur nëse regjimi mund t’i mbijetojë luftës dhe humbjes së aq shumë udhëheqësve të lartë. Izraeli e ka bërë të qartë se përgatitja e terrenit për ndryshimin e regjimit është një nga qëllimet e tij të luftës, shkruan Axios.
Disa kritikë të luftës kanë argumentuar se asgjësimi i gardës së vjetër po i hap rrugën vetëm liderëve më të rreptë, si vetë Mojtaba.
