Kryeministri i Belgjikës i ka bërë thirrje BE-së që të “normalizojë marrëdhëniet me Rusinë” për të pasur qasje në energji të lirë, një kundërshtim ky ndaj strategjisë së rënë dakord të bllokut për mbështetje maksimale ndaj Ukrainës, ndërsa ajo kërkon të luftojë pushtimin katërvjeçar të Moskës.
“Ne duhet të normalizojmë marrëdhëniet me Rusinë dhe të rifitojmë qasjen në energji të lirë. Ky është sens i shëndoshë,” tha Bart De Wever, një nacionalist flamand i krahut të djathtë, i cili më parë ka sfiduar mbështetjen e plotë të BE-së për Ukrainën. Ai foli në një intervistë për gazetën belge L’Echo.
“Në privatësi, udhëheqësit evropianë bien dakord me mua, por askush nuk guxon ta thotë me zë të lartë. Ne duhet t’i japim fund konfliktit në interes të Evropës, pa qenë naivë ndaj Putinit,” tha De Wever në intervistën e publikuar gjatë fundjavës.
Që kur Presidenti rus Vladimir Putin nisi pushtimin e tij në shkallë të gjerë të Ukrainës në shkurt 2022, BE-ja ka ofruar qindra miliarda euro ndihmë financiare dhe ushtarake për Kievin, duke vendosur njëkohësisht sanksione ekonomike ndaj Rusisë. Ndërprerja e importeve të naftës dhe gazit nga Rusia — dikur një nga furnizuesit më të rëndësishëm të kontinentit — është një shtyllë qendrore e kësaj strategjie.
Megjithatë, lufta e SHBA-së dhe Izraelit me Iranin në Lindjen e Mesme ka shkaktuar rritje të mprehta të çmimeve të naftës dhe gazit, duke provokuar diskutime në mbarë Evropën rreth furnizimeve me energji dhe se si të ulen kostot për familjet dhe bizneset. Ministrat e jashtëm të BE-së do të diskutojnë si luftën në Ukrainë, ashtu edhe konfliktin në Lindjen e Mesme në një takim në Bruksel këtë të hënë.
De Wever, i cili vitin e kaluar bllokoi një plan të Komisionit Evropian (të mbështetur nga Berlini) për të përdorur asetet sovrane ruse të ngrira në Belgjikë për të financuar një hua për Ukrainën, tha në intervistë se qasja e ofrimit të mbështetjes ushtarake për Ukrainën duke u përpjekur të minohet ekonomia e Rusisë nuk ishte e realizueshme pa mbështetjen e plotë të SHBA-së.
“Duke qenë se jemi të paaftë për të bërë presion mbi Putinin përmes dërgimit të armëve në Ukrainë, dhe nuk mund ta mbysim ekonominë e tij pa mbështetjen e SHBA-së, mbetet vetëm një metodë: arritja e një marrëveshjeje,” shtoi kryeministri.
Deklarata e De Wever u kritikua nga ministri i tij i jashtëm, Maxime Prévot, i partisë qendrës së majtë frankofone Les Engagés, shkruan FT.
“A duhet të angazhohemi në dialog me Rusinë? Po. Kjo është diplomacia: të flasësh, përfshirë edhe me ata me të cilët nuk je dakord,” tha Prévot në një deklaratë. “Por dialogu nuk është i njëjtë me normalizimin. Dhe ky është një dallim vendimtar.”
Prévot shtoi: “Sot, Rusia refuzon praninë evropiane në tryezë. Ajo ruan kërkesa maksimaliste. Për sa kohë që kjo është kështu, të flasësh për normalizim dërgon një sinjal dobësie dhe minon unitetin evropian që na nevojitet tani më shumë se kurrë.”
Ai tha gjithashtu se mbështetja e Belgjikës për Ukrainën mbetet e pandryshuar. “Kryeministri nuk ka thënë të kundërtën. As nuk ka bërë thirrje për lehtësimin e sanksioneve. Përpara çdo marrëveshjeje të mundshme paqeje, kjo nuk është në tryezë.”
I pyetur rreth komenteve të De Wever, komisioneri i BE-së për energjinë, Dan Jorgensen, tha: “Ne kemi vendosur në Bashkimin Evropian se nuk duam të importojmë energji ruse. Përpara Krishtlindjeve, ne e kthyem këtë në ligj.”
“Do të ishte një gabim për ne të përsërisnim atë që bëmë në të kaluarën. Në të ardhmen nuk do të importojmë as edhe një molekulë të vetme nga Rusia,” shtoi ai.
