Çmimet e naftës u rritën ndjeshëm të enjten pasi një valë e re sulmesh ndaj infrastrukturës energjetike në Gjirin Persik ringjalli frikën për një ndërprerje të zgjatur të furnizimit global dhe e çoi përkohësisht naftën Brent sërish mbi 100 dollarë për fuçi.
Si shenjë e paqëndrueshmërisë së lartë në tregjet e energjisë, nafta Brent, që shërben si standard ndërkombëtar, u rrit deri në 10 për qind, duke arritur 101.59 dollarë për fuçi, përpara se të humbiste një pjesë të fitimeve dhe të tregtohej me rritje prej rreth 5 për qind, në 96.35 dollarë për fuçi.
Ndërsa lufta hyri në ditën e 13-të, dy anije cisternë nafte u përfshinë nga flakët pranë brigjeve të Basrës në Irak, pas sulmeve të dyshuara iraniane, ndërsa një anije transporti kontejnerësh u godit pranë portit Jebel Ali në Dubai.
Në Bahrein, depozitat e karburantit në një objekt magazinimi nafte në Muharraq u përfshinë nga zjarri, ndërsa qeveria fajësoi për këtë “agresionin iranian”.
Sulmet e reja ndodhën vetëm një ditë pasi Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë nisi lirimin rekord të rezervave të saj strategjike të naftës, në përpjekje për të zbutur goditjen e rëndë që kriza ka shkaktuar në tregun global të energjisë.
Që nga momenti kur Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli sulmuan për herë të parë Iranin, gati dy javë më parë, transporti detar në Ngushticën e Hormuzit — një rrugë detare e ngushtë përmes së cilës kalon rreth një e pesta e furnizimit global me naftë dhe gaz — është ndalur pothuajse plotësisht.
Helima Croft, drejtuese e strategjisë globale të mallrave në RBC Capital Markets, tha:
“Megjithëse Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë njoftoi lirimin më të madh të rezervave strategjike në histori, drejtimi përfundimtar i çmimit do të varet shumë nga momenti kur Shtetet e Bashkuara do të jenë në gjendje të sigurojnë Ngushticën e Hormuzit.”
Rritja e çmimeve të naftës dhe gazit të enjten pati jehonë edhe në tregjet financiare, duke ushtruar presion mbi aksionet.
Indeksi Stoxx Europe 600, treguesi kryesor i bursave europiane, ra me 0.4 për qind, ndërsa kontratat e ardhshme në Shtetet e Bashkuara sinjalizuan një rënie prej 0.4 për qind për indeksin S&P 500.
“Po krijohet gradualisht bindja se përfundimi i konfliktit, që thuhej se do të ndodhte ‘së shpejti’, mund të zgjasë më shumë nga sa pritej,” tha Anthony Yuen, drejtues i strategjisë së energjisë në Citigroup.
Nafta Brent humbi një pjesë të rritjes që kishte shënuar në tregjet aziatike dhe në fillim të sesionit të tregtimit në Londër u tregtua me rritje rreth 5 për qind, në 96.35 dollarë për fuçi.
Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, deklaroi të hënën se lufta do të përfundonte “shumë shpejt”. Megjithatë, investitorët po shqetësohen gjithnjë e më shumë se situata mund të përsërisë krizën e Detit të Kuq në fund të vitit 2023, e cila vazhdoi për një kohë të gjatë pavarësisht sulmeve ajrore amerikane, shkruan FT.
Yuen theksoi se gjatë luftës midis Shteteve të Bashkuara dhe rebelëve Houthi, të mbështetur nga Irani në Jemen, SHBA përdori një epërsi të madhe ajrore, por rebelët vazhduan të pengonin transportin detar në Detin e Kuq me dronë dhe raketa relativisht të lira.
“Mund të mendohet nëse ndërprerja e transportit në Detin e Kuq mund të shërbejë si një udhëzues për situatën aktuale. Shtetet e Bashkuara goditën rebelët Houthi në mënyrë shumë agresive, por transporti në Detin e Kuq mbeti i penguar deri sa palët arritën një marrëveshje,” tha Yuen.
“Njerëzit nuk po marrin parasysh mundësinë e një përsëritjeje të krizës së Detit të Kuq. Nëse kjo ndodh, tregu nuk po e reflekton ende seriozitetin e asaj që mund të ndodhë.”
