Presidenti rus Putin deklaroi të hënën se lufta e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit ka shkaktuar një krizë globale energjetike dhe paralajmëroi se prodhimi i naftës që varet nga transporti përmes Ngushticës së Hormuzit mund të ndalojë së shpejti plotësisht.
Putini tha se Rusia — eksportuesi i dytë më i madh i naftës në botë dhe zotëruesja e rezervave më të mëdha të gazit natyror — ishte gati të punonte përsëri me klientët europianë nëse ata dëshironin t’i ktheheshin bashkëpunimit afatgjatë.
Megjithatë, fuqitë perëndimore kanë kaluar katër vitet e fundit duke reduktuar ndjeshëm varësinë e tyre nga nafta dhe gazi rus si përgjigje ndaj luftës së Moskës në Ukrainë dhe sanksioneve pasuese të BE-së dhe G7-ës. Humbja e tregut europian e ka privuar Rusinë nga klientët e saj më fitimprurës dhe e ka detyruar atë të shesë naftë dhe gaz me zbritje të larta në Azi.
Në një takim televiziv me zyrtarë qeveritarë dhe krerët e prodhuesve kryesorë rusë të naftës dhe gazit, Putin tha se Rusia kishte paralajmëruar vazhdimisht se destabilizimi i Lindjes së Mesme mund të çonte në një krizë energjetike me pasoja të rënda për ekonominë globale — një kthesë ngjarjesh që ai tha se tashmë është materializuar.
Çmimet e naftës i kaluan 100 dollarë për fuçi të hënën, duke arritur kulme të papara që nga viti 2022, pasi Ngushtica e Hormuzit, e cila llogarit rreth një të pestën e rrjedhës globale të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG), është mbyllur efektivisht për shkak të luftës në Iran.
“Prodhimi i naftës që varet nga Ngushtica e Hormuzit rrezikon të ndalojë plotësisht brenda muajit të ardhshëm. Ai tashmë ka filluar të bjerë, dhe objektet e magzinimit në rajon po mbushen me naftë që nuk mund të transportohet… ose është jashtëzakonisht e vështirë dhe e shtrenjtë për t’u transportuar,” tha Putin.
Ai shtoi se kompanitë ruse duhet të përfitojnë nga situata aktuale në Lindjen e Mesme, deandse vuri në dukje se rritja e çmimeve ndoshta ishte e përkohshme. Të ardhurat nga nafta dhe gazi përbëjnë rreth një të katërtën e totalit të të ardhurave të buxhetit federal rus.
Vendet e G7-ës deklaruan të hënën se ishin të përgatitura të zbatonin “masat e nevojshme” si përgjigje ndaj rritjes së çmimeve globale të naftës, por nuk u zotuan për nxjerrjen e rezervave emergjente.
“Ne jemi gati të punojmë edhe me europianët. Por na duhen disa sinjale nga ata që janë gati dhe të vullnetshëm të punojnë me ne dhe do të sigurojnë këtë qëndrueshmëri dhe stabilitet,” tha Putin.
Javën e kaluar ai udhëzoi qeverinë të shqyrtonte largimin e flukseve të mbetura të naftës dhe gazit rus nga Europa, përpara se Bashkimi Europian të fillojë zbatimin e vendimit të tij për të ndaluar plotësisht karburantet fosile ruse.
Para luftës në Ukrainë, Europa blinte më shumë se 40% të gazit të saj nga Rusia, por shitjet e kombinura të gazit përmes tubacioneve dhe LNG-së nga Rusia llogaritnin vetëm 13% të importeve totale të BE-së në vitin 2025.
