Izraeli ka bombarduar pjesë të Iranit perëndimor për të mbështetur milicitë kurde iraniane që shpresojnë të shfrytëzojnë luftën SHBA-Izrael kundër Iranit për të marrë qytete pranë kufirit, sipas tre burimeve të njohura me kontaktet e Izraelit me këto fraksione.
Ideja e një ofensive nga forcat kurde iraniane të vendosura në Irak mori vëmendje të premten, kur presidenti amerikan Donald Trump i tha Reuters se do të ishte “e mrekullueshme” nëse ato do ta kalonin kufirin.
Një kryengritje kurde mund të ketë pasoja serioze për Iranin ndërsa ai po përballet me fushatën ajrore. Milicitë gjithashtu kanë konsultuar Shtetet e Bashkuara për mënyrën dhe nëse duhet të sulmojnë forcat e sigurisë iraniane, raportoi më herët Reuters.
Bisedimet e Izraelit me kurdët iranianë prej një viti
Izraeli ka zhvilluar bisedime me grupe kryengritëse kurde iraniane të bazuara në rajonin gjysmë-autonom të Kurdistanit në Irak për rreth një vit, thanë dy burime kurde iraniane. Një burim izraelit tha se kontaktet kanë qenë “afatgjata”.
Dy burimet kurde kanë njohuri të drejtpërdrejta për grupet e armatosura disidente, ndërsa burimi izraelit ka njohuri të drejtpërdrejta për angazhimin e Izraelit me to. Të gjithë folën në kushte anonimiteti.
Qeveria izraelite dhe Forcat e Mbrojtjes së Izraelit nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment, dhe Izraeli nuk ka komentuar publikisht për kontakte të tilla gjatë luftës aktuale.
Një objektiv fillestar për fraksionet kurde do të ishte marrja e territorit iranian përgjatë kufirit, thanë tre burimet. Një burim kurd tha se objektivi përfshin kapjen e qyteteve Oshnavieh dhe Piranshahr.
Sipas burimeve, mijëra luftëtarë po grumbullohen në anën irakiane të kufirit dhe po përgatiten të nisin një ofensivë brenda një jave, megjithëse Reuters nuk arriti ta konfirmojë në mënyrë të pavarur këtë.
Vlerësimet e pavarura e vendosin forcën e përbashkët të milicive në rreth 5,000 deri në 8,000 luftëtarë.
Ato janë të pajisura kryesisht me armë të lehta, sipas burimeve kurde. Ndërsa mund t’u mungojë fuqia e zjarrit për të bërë një përpjekje të madhe për autonomi, me mbështetjen e SHBA-së dhe Izraelit ato mund të paraqesin një sfidë të rëndësishme përgjatë kufirit.
Burimi izraelit tha se Izraeli nuk pret që këto grupe të rrëzojnë qeverinë iraniane, por beson se mbështetja ndaj tyre mund të dobësojë kontrollin e Teheranit mbi rajonet periferike dhe të shpërqendrojë Gardën Revolucionare.
Pesë grupe disidente iraniane me histori të gjatë njoftuan një aleancë të re në fund të muajit të kaluar.
Aleanca përfshin Partinë e Jetës së Lirë Kurde (PJAK), Partinë Demokratike të Kuristanit Iranian (PDKI) dhe Partinë e Lirisë së Kurdistanit (PAK), të cilat kanë marrë pjesë në kryengritje dhe mbajnë luftëtarë në Irak.
Mbetet e paqartë nëse ato do të marrin mbështetje nga autoritetet kurde të Irakut. Udhëheqësit politikë në Kurdistanin irakian kanë mohuar publikisht çdo plan për të dërguar luftëtarë ose për t’u përfshirë në Iran, pavarësisht raporteve për presion nga jashtë.
Burimi izraelit tha se ka pasur kundërshtime nga zyrtarë kurdë të Irakut dhe se pa mbështetjen e tyre praktike do të ishte e vështirë për fraksionet kurde iraniane të mobilizohen. Pasiguria e Trump për sa kohë mund të zgjasë lufta ka kontribuar gjithashtu në hezitimin.
Irani ka goditur grupe të armatosura kurde brenda Irakut së bashku me bazat amerikane në rajon. Të premten Teherani paralajmëroi Kurdistanin irakian se do të kundërpërgjigjej nëse forca armiqësore do të vendoseshin përgjatë kufirit.
Kurdët iranianë “po japin informacion për objektiva”
Tre burimet thanë se kurdët brenda Iranit kanë dhënë informacione inteligjence për objektiva kufitare për Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin.
Analisti izraelit Jonathan Spyer tha se Izraeli po kërkon “të shkatërrojë regjimin me çdo mjet të mundshëm”.
Por Danny Citrinowicz, ekspert për Iranin dhe ish-oficer i inteligjencës izraelite, tha se një kryengritje nuk ka mbështetje të gjerë mes kurdëve në Irak dhe Iran.
“Mendoj se të gjithë po presin të shohin nëse regjimi do të qëndrojë apo jo”, tha ai.
Zyrtarë në Turqi dhe Irak — të dy vende të shqetësuara për nxitjen e separatizmit mes popullsive kurde të shpërndara në Irak, Turqi, Siri dhe Iran — kanë shprehur gjithashtu rezerva për çdo kryengritje në Iran.
Citrinowicz paralajmëroi se mbështetja e një kryengritjeje mund të kthehet kundër Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit duke nxitur nacionalizmin iranian.
Izraeli ka mbajtur lidhje diskrete ushtarake, të inteligjencës dhe biznesi me grupet kurde që nga vitet 1960, duke i parë ato si një kundërpeshë strategjike ndaj kundërshtarëve të përbashkët.
Dy burimet kurde thanë se fraksionet po koordinohen më ngushtë me Shtetet e Bashkuara sesa me Izraelin, por se çdo ofensivë përtej kufirit do të kërkonte mbështetje ajrore nga të dyja.
Një nga burimet tha se grupet ende nuk kanë marrë armë, por do të kërkojnë sisteme të mbrojtjes ajrore, dronë, armë të lehta dhe mbështetje artilerie.
Grupet kurde kanë bashkëpunuar prej kohësh me Shtetet e Bashkuara, megjithëse zhvillimet e fundit kanë tensionuar marrëdhëniet.
Një burim kurd iranian tha se udhëheqësit kurdë mbeten të shqetësuar për mundësinë e “tradhtimit”, duke përmendur forcat kurde në veri të Sirisë që humbën territor pasi shërbyen si partnerë kyç të SHBA-së në luftën kundër Islamic State.
Burimi tha se udhëheqësit kurdë iranianë kanë kërkuar garanci nga Uashingtoni, por nuk specifikoi se çfarë do të përfshinin këto garanci.
Të dy burimet kurde thanë se objektivi përfundimtar i fraksioneve do të ishte krijimi i një rajoni kurd gjysmë-autonom brenda një shteti federal iranian, i ngjashëm me rajonin kurd në Irak, shkruan Ynet.
