Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka deklaruar se çdo marrëveshje e ardhshme për kontrollin e armëve bërthamore duhet të përfshijë jo vetëm SHBA-në dhe Rusinë, por edhe Kinën. Sipas tij, Uashingtoni do të vazhdojë të ushtrojë presion për zhvillimin e bisedimeve trilaterale me Pekinin dhe Moskën.
Traktati New START, marrëveshja e fundit e mbetur për armët bërthamore mes SHBA-së dhe Rusisë, përfundoi në fillim të këtij muaji.
“Ne besojmë se, në fund të fundit, në shekullin XXI, një marrëveshje reale për kontrollin e armëve duhet të përfshijë edhe Kinën,” u shpreh Rubio përpara gazetarëve të mërkurën. Ai theksoi se presidenti amerikan është i bindur se çdo pakt bërthamor i këtij shekulli, për të qenë legjitim, duhet të përfshijë këto tri fuqi.
Rubio e pranoi se arsenali bërthamor i Pekinit është ndjeshëm më i vogël krahasuar me atë të SHBA-së dhe Rusisë, por e cilësoi këtë si një element “të parëndësishëm”. Sipas tij, Kina zotëron kapacitetin për të arritur nivelet e tyre dhe tashmë është në proces për ta bërë këtë.
I pyetur mbi mënyrën se si SHBA-ja mund ta detyrojë Kinën të marrë pjesë, ai pranoi se Uashingtoni nuk ka mundësi ta imponojë një gjë të tillë. “Ne nuk mund t’i detyrojmë ata,” tha ai, duke shtuar se në rast refuzimi nga ana e Pekinit, mund të mos arrihet asnjë marrëveshje.
New START skadoi më 5 shkurt. Moska kishte propozuar zgjatjen për një vit të kufizimeve ekzistuese për kokat bërthamore, me kusht që edhe SHBA-ja të vepronte në të njëjtën mënyrë. Sipas zëdhënësit të Kremlinit, Dmitry Peskov, kjo nismë nuk mori përgjigje nga Uashingtoni.
Në fillim të këtij muaji, zëvendëspresidenti amerikan J. D. Vance konfirmoi se negociatat për një version të ri të traktatit janë duke vazhduar. “Ai do të jetë ndryshe nga ai i mëparshmi,” deklaroi Vance. Megjithatë, një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit sqaroi javën e kaluar se nuk ekziston asnjë “marrëveshje zotërinjsh” për respektimin e përkohshëm të kufizimeve të traktatit.
Nga ana tjetër, presidenti rus Vladimir Putin është zotuar t’i japë përparësi forcimit të triadës bërthamore të Rusisë, duke e cilësuar atë si një “prioritet të pakushtëzuar” që garanton sigurinë kombëtare dhe siguron parandalimin strategjik efektiv.
Megjithatë, Kremlini ka theksuar se nuk synon të jetë pala e parë që do të përshkallëzojë situatën, për sa kohë SHBA-ja mban të njëjtin qëndrim.
Duke komentuar për RT mbi statusin e bisedimeve për një traktat pasues të New START, delegacioni kinez për çarmatimin në Gjenevë deklaroi se SHBA-ja, si shteti me arsenalin më të madh bërthamor në botë, duhet të mbajë “përgjegjësinë e saj të veçantë dhe parësore” në procesin e çarmatimit.
Delegacioni theksoi se kjo përbën një konsensus ndërkombëtar dhe shtoi se aktualisht nuk ka negociata në zhvillim midis Pekinit dhe Uashingtonit, shkruan Rt.
